Leierfische
Verbreitung
Fast alle sind bodenbewohnende Fische des tropischen Indopazifiks . Im Mittelmeer leben sieben Arten der Gattung Callionymus . Leierfische leben auf Sandböden und Riffen.
Aussehen
Leierfische sind kleine langgestreckte, schuppenlose Bodenfische. Sie haben zwei Rückenflossen , die erste hat ein bis vier Hartstrahlen (bei zwei Arten fehlt sie ganz). Es gibt bei vielen Arten einen Geschlechtsdimorphismus ; Männchen haben meist eine größere und farbenprächtigere erste Rückenflosse. Die Bauchflossen sind sehr groß und stehen weit auseinander. Leierfische benutzen die Bauchflossen als Stützen, wenn sie auf dem Boden ruhen. Der Kopf ist groß, von oben gesehen dreieckig, das Maul klein und zugespitzt. Die Augen sitzen oben. Der Vorderkiemendeckel trägt einen kräftigen Dorn, der mit Widerhaken besetzt sein kann, der Kiemendeckel ist stachellos. Die Kiemenöffnung ist nur klein und liegt auf der Kopfoberseite. Das Seitenlinienorgan ist vollständig. Leierfische werden je nach Art zwei bis 30 Zentimeter lang. Viele Leierfische sind sehr farbenprächtig.
Flossenformel : Dorsale 0-IV/5-11, Anale 4-10
Gattungen und Arten
Callionymus caeruleonotatus
Callionymus carebares
Callionymus curvicornis
Callionymus decoratus
Callionymus grossi
Callionymus pusillus
Callionymus richardsonii
Callionymus risso
Gattung Anaora Gray, 1835
Gattung Bathycallionymus Nakabo, 1982
Gattung Callionymus Linnaeus, 1758
Callionymus aagilis Fricke, 1999
Callionymus acutirostris Fricke, 1981
Callionymus afilum Fricke, 2000
Callionymus africanus (Kotthaus, 1977)
Callionymus alisae Fricke, 2016
Callionymus altipinnis Fricke, 1981
Callionymus amboina Suwardji, 1965
Callionymus annulatus Weber, 1913
Callionymus australis Fricke, 1983
Callionymus belcheri Richardson, 1844
Callionymus beniteguri Jordan & Snyder, 1900
Callionymus bentuviai Fricke, 1981
Callionymus bifilum Fricke, 2000
Callionymus bleekeri Fricke, 1983
Callionymus boucheti Fricke, 2017
Callionymus carebares Alcock, 1890
Callionymus colini Fricke, 1993
Callionymus comptus Randall, 1999
Callionymus cooperi Regan, 1908
Callionymus corallinus Gilbert, 1905
Callionymus curvicornis Valenciennes, 1837
Callionymus decoratus (Gilbert, 1905)
Callionymus delicatulus Smith, 1963
Callionymus doryssus Jordan & Fowler, 1903
Callionymus draconis Nakabo, 1977
Callionymus enneactis Bleeker, 1879
Callionymus erythraeus Ninni, 1934
Callionymus fasciatus Valenciennes, 1837
Callionymus filamentosus Valenciennes, 1837
Callionymus flavus Fricke, 1983
Callionymus fluviatilis Day, 1876
Callionymus formosanus Fricke, 1981
Callionymus futuna Fricke, 1998
Callionymus gardineri Regan, 1908
Callionymus goodladi (Whitley, 1944)
Callionymus grossi Ogilby, 1910
Callionymus guentheri Fricke, 1981
Callionymus hainanensis Li, 1966
Callionymus hildae Fricke, 1981
Callionymus hindsii Richardson, 1844
Callionymus huguenini Bleeker, 1858
Callionymus io Fricke, 1983
Callionymus izuensis Fricke & Zaiser Brownell, 1993
Callionymus japonicus Houttuyn, 1782
Callionymus kailolae Fricke, 2000
Callionymus keeleyi Fowler, 1941
Callionymus koreanus (Nakabo, Jeon & Li, 1987)
Callionymus kotthausi Fricke, 1981
Callionymus leucobranchialis Fowler, 1941
Callionymus leucopoecilus Fricke & Lee, 1993
Callionymus limiceps Ogilby, 1908
Callionymus luridus Fricke, 1981
Gestreifter Leierfisch (Callionymus lyra ) Linnaeus, 1758
Callionymus macclesfieldensis Fricke, 1983
Callionymus macdonaldi Ogilby, 1911
Gefleckter Leierfisch (Callionymus maculatus ) Rafinesque, 1810
Callionymus madangensis Fricke, 2014
Callionymus margaretae Regan, 1905
Callionymus marleyi Regan, 1919
Callionymus marquesensis Fricke, 1989
Callionymus martinae Fricke, 1981
Callionymus mascarenus Fricke, 1983
Callionymus megastomus Fricke, 1982
Callionymus melanotopterus Bleeker, 1851
Callionymus meridionalis Suwardji, 1965
Callionymus moretonensis Johnson, 1971
Callionymus mortenseni Suwardji, 1965
Callionymus muscatensis Regan, 1905
Callionymus neptunius (Seale, 1910)
Callionymus obscurus Fricke, 1989
Callionymus ochiaii Fricke, 1981
Callionymus octostigmatus Fricke, 1981
Callionymus ogilbyi Fricke, 2002
Callionymus omanensis Fricke et al., 2014
Callionymus oxycephalus Fricke, 1980
Callionymus persicus Regan, 1905
Callionymus petersi Fricke, 2016
Callionymus planus Ochiai, 1955
Callionymus platycephalus Fricke, 1983
Callionymus pleurostictus Fricke, 1982
Callionymus profundus Fricke & Golani, 2013
Callionymus pusillus Delaroche, 1809
Callionymus regani Nakabo, 1979
Ornament-Leierfisch (Callionymus reticulatus ) Valenciennes, 1837
Callionymus richardsonii (Bleeker, 1854)
Callionymus risso Lesueur, 1814
Callionymus rivatoni Fricke, 1993
Callionymus russelli Johnson, 1976
Callionymus sagitta Pallas, 1770
Callionymus sanctaehelenae Fricke, 1983
Callionymus scaber McCulloch, 1926
Callionymus scabriceps Fowler, 1941
Callionymus schaapii Bleeker, 1852
Callionymus semeiophor Fricke, 1983
Callionymus sereti Fricke, 1998
Callionymus simplicicornis Valenciennes, 1837
Callionymus sphinx Fricke & Heckele, 1984
Callionymus spiniceps Regan, 1908
Callionymus stigmatopareius Fricke, 1981
Callionymus sublaevis McCulloch, 1926
Callionymus superbus Fricke, 1983
Callionymus tenuis Fricke, 1981
Callionymus tethys Fricke, 1993
Callionymus umbrithorax Fowler, 1941
Callionymus valenciennei Temminck & Schlegel, 1845
Callionymus variegatus Temminck & Schlegel, 1845
Callionymus virgis Jordan & Fowler, 1903
Callionymus whiteheadi Fricke, 1981
Callionymus zythros Fricke,
Gattung Calliurichthys Calliurichthys izuensis Calliurichthys japonicus
Gattung Dactylopus Gill, 1859Dactylopus dactylopus
Gattung Diplogrammus Gill, 1865Diplogrammus xenicus
Gattung Draculo Snyder, 1911
Gattung Eleutherochir Bleeker, 1879
Gattung Eocallionymus Nakabo, 1982
Gattung Foetorepus Whitley, 1931Foetorepus agassizii
Foetorepus agassizii (Goode & Bean, 1888)
Foetorepus australis Nakabo & McKay, 1989
Foetorepus calauropomus (Richardson, 1844)
Foetorepus dagmarae (Fricke, 1985)
Foetorepus delandi Fowler, 1943
Foetorepus garthi (Seale, 1940)
Foetorepus goodenbeani Nakabo & Hartel, 1999
Foetorepus kamoharai Nakabo, 1983
Foetorepus kanmuensis Nakabo, Yamamoto & Chen, 1983
Foetorepus kinmeiensis Nakabo, Yamamoto & Chen, 1983
Foetorepus masudai Nakabo, 1987
Foetorepus paxtoni (Fricke, 2000)
Foetorepus phasis (Günther, 1880)
Foetorepus talarae (Hildebrand & Barton, 1949)
Foetorepus valdiviae (Trunov, 1981)
Gattung Neosynchiropus Neosynchiropus sp.Augenfleck-Leierfisch (Neosynchiropus ocellatus )
Gattung Orbonymus Whitley, 1947
Gattung Paracallionymus Barnard, 1927
Gattung Paradiplogrammus Nakabo, 1982Paradiplogrammus bairdi
Gattung Protogrammus Fricke, 1985
Gattung Pseudocalliurichthys Nakabo, 1982
Gattung Pterosynchiropus Nakabo, 1982
Gattung Repomucenus Whitley, 1931Repomucenus beniteguri Repomucenus huguenini
Gattung Synchiropus Gill, 1859Synchiropus kiyoae Mandarin-Leierfisch (Synchiropus splendidus )LSD-Leierfisch (Synchiropus picturatus )
Synchiropus altivelis (Temminck & Schlegel, 1845)
Synchiropus atrilabiatus (Garman, 1899)
Synchiropus bartelsi Fricke, 1981
Synchiropus circularis Fricke, 1984
Synchiropus claudiae Fricke, 1990
Synchiropus grandoculis Fricke, 2000
Synchiropus grinnelli Fowler, 1941
Synchiropus hawaiiensis Fricke, 2000
Synchiropus ijimae Jordan & Thompson, 1914
Synchiropus kiyoae Fricke & Zaiser, 1983
Synchiropus laddi Schultz, 1960
Synchiropus lateralis Richardson, 1844
Synchiropus lineolatus (Valenciennes, 1837)
Synchiropus marmoratus Peters, 1855
Synchiropus minutulus Fricke, 1981
Synchiropus monacanthus Smith, 1935
Synchiropus morrisoni Schultz, 1960
Synchiropus moyeri Zaiser & Fricke, 1985
Synchiropus novaecaledoniae Fricke, 1993
Synchiropus novaehiberniensis Fricke, 2016
Synchiropus occidentalis Fricke, 1983
Synchiropus orientalis Bloch & Schneider, 1801
Synchiropus orstom Fricke, 2000
Synchiropus phaeton (Günther, 1861)
LSD-Leierfisch (Synchiropus picturatus ) (Peters, 1877)
Synchiropus postulus Smith, 1963
Synchiropus rameus McCulloch, 1926
Synchiropus randalli Clark & Fricke, 1985
Synchiropus richeri Fricke, 2000
Synchiropus rosulentus Randall, 1999
Synchiropus rubrovinctus (Gilbert, 1905)
Synchiropus sechellensis Regan, 1908
Synchiropus signipinnis Fricke, 2000
Mandarin-Leierfisch (Synchiropus splendidus ) (Herre, 1927)
Synchiropus springeri Fricke, 1983
Stern-Leierfisch (Synchiropus stellatus ) Smith, 1963
Synchiropus sycorax Tea & Gill, 2016
Synchiropus zamboangana Seale, 1910
Gattung Tonlesapia Motomura & Mukai, 2006
Aquarienhaltung
Einige Leierfisch-Arten sind beliebte Zierfische und zeigen auch im Meerwasseraquarium ein interessantes Balzverhalten. Die beiden buntesten Arten sind die im Riff vorkommenden Mandarin-Leierfische (Synchiropus splendidus ) und die LSD-Leierfische (Synchiropus picturatus ). Beide Arten wurden schon im Aquarium nachgezüchtet. Die eher an Sand gebundenen, und nicht so auffällig gefärbten Stern-Leierfische (Synchiropus stellatus ) und Augenfleck-Leierfische (Synchiropus ocellatus ) werden ebenfalls öfter angeboten. Andere Leierfische sind nur sehr selten in Meerwasseraquarien zu sehen.
Leierfische sind nicht leicht zu halten, da sie ständig fressen müssen und ihnen ein kleines Aquarium oft nicht das notwendige Lebendfutter bietet.