Merkmale
Querschnitt durch ein Virion der Familie Rhabdoviridae
Genomkarte der Familie Rhabdoviridae
Die Virionen der Rhabdoviridae sind etwa 75 nm breit und 180 nm lang.
Die äußere Hülle von Rhabdoviren besteht aus Proteinen , die meist mit kleinen Härchen versehen sind. Die Härchen dienen dem Virus, um in die Zellen einzudringen, was vermutlich durch Endocytose geschieht.
Der Kern von Rhabdoviren besteht aus einem RNA-Einzelstrang negativer Polarität , d. h. er ist komplementär zur mRNA .
Rhabdoviren sind umhüllt und haben helikale Nukleokapside, und ihre Genome sind linear, etwa 11–15 kb lang.
Rhabdoviren besitzen typischerweise Gene für fünf Proteine: ein großes Protein (L), Glykoprotein (G), Nukleoprotein (N), Phosphoprotein (P) und Matrixprotein (M).
Die Sequenz dieser Protein-Gene vom 3'-Ende zum 5'-Ende im Genom ist N-P-M-G-L.
Systematik
Zu den Rhabdoviren gehören u. a. die für den Menschen wichtigsten Gattungen der Vesiculoviren und der Lyssaviren .
Gemäß International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) setzt sich die Familie mit Stand 4. April 2024 wie folgt zusammen:
Familie Rhabdoviridae
● Unterfamilie Betarhabdovirinae mit Lettuce big-vein associated varicosavirus, Strawberry crinkle virus, Lettuce necrotic yellows virus
Gattung Alphanucleorhabdovirus (früher Nucleorhabdovirus , aufgeteilt)
Spezies Alphanucleorhabdovirus agavis mit Agave tequilana virus 1
Spezies Alphanucleorhabdovirus artemisiae mit Artemisia capillaris nucleorhabdovirus 1
Spezies Alphanucleorhabdovirus colocasiae mit Taro vein chlorosis virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus constrictae mit Constricta yellow dwarf virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus joa mit Joa yellow blotch associated virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus maydis mit Maize mosaic virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus melongenae mit Eggplant mottled dwarf virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus morogoromaydis mit Morogoro maize-associated virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus oryzae mit Rice yellow stunt virus und Rice transitory yellowing virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus physostegiae mit Physostegia chlorotic mottle virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus pruni mit Peach virus 1
Spezies Alphanucleorhabdovirus tritici mit Wheat yellow striate virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus tuberosum (ehem. Typus) mit Potato yellow dwarf virus
Spezies Alphanucleorhabdovirus zeairanense mit Maize Iranian mosaic virus
Gattung Betanucleorhabdovirus (früher Nucleorhabdovirus , aufgeteilt)
Spezies Betanucleorhabdovirus asclepiadis mit Asclepias syriaca virus 2
Spezies Betanucleorhabdovirus bacopae mit Bacopa monnieri virus 2
Spezies Betanucleorhabdovirus cardamomi mit Cardamom vein clearing virus
Spezies Betanucleorhabdovirus cnidii mit Cnidium virus 1
Spezies Betanucleorhabdovirus daturae mit Datura yellow vein virus
Spezies Betanucleorhabdovirus loti mit Birds-foot trefoil-associated virus
Spezies Betanucleorhabdovirus mali mit Apple rootstock virus A
Spezies Betanucleorhabdovirus medicagonis mit Alfalfa-associated nucleorhabdovirus
Spezies Betanucleorhabdovirus plectranthi mit Plectranthus aromaticus virus 1
Spezies Betanucleorhabdovirus retesonchi mit Sonchus yellow net virus
Spezies Betanucleorhabdovirus rhododendri mit Rhododendron delavayi virus 1
Spezies Betanucleorhabdovirus ribes mit Blackcurrant-associated rhabdovirus
Spezies Betanucleorhabdovirus venasonchi mit Sowthistle yellow vein virus
Spezies Betanucleorhabdovirus zanthoxyli mit Zhuye pepper nucleorhabdovirus
Gattung Gammanucleorhabdovirus (früher Nucleorhabdovirus , aufgeteilt)
Spezies Gammanucleorhabdovirus maydis mit Maize fine streak virus
Gattung Cytorhabdovirus
Spezies Cytorhabdovirus actinidiae mit Actinidia virus D
Spezies Cytorhabdovirus alphatrifolii mit Trifolium pratense virus A
Spezies Cytorhabdovirus alphawuhaninsectum mit Wuhan insect virus 4
Spezies Cytorhabdovirus anthurii mit Anthurium amnicola virus 1
Spezies Cytorhabdovirus asclepiadis mit Asclepias syriaca virus 1
Spezies Cytorhabdovirus bacopae mit Bacopa monnieri virus 1
Spezies Cytorhabdovirus bemisiae mit Bemisia tabaci-associated virus 1
Spezies Cytorhabdovirus betatrifolii mit Trifolium pratense virus B
Spezies Cytorhabdovirus betawuhaninsectum mit Wuhan insect virus 5
Spezies Cytorhabdovirus brassicae mit Broccoli necrotic yellows virus (BNYV)
Spezies Cytorhabdovirus brassicicolae mit Cabbage cytorhabdovirus 1
Spezies Cytorhabdovirus broussonetiae mit Paper mulberry mosaic associated virus
Spezies Cytorhabdovirus caricae mit Papaya virus E
Spezies Cytorhabdovirus chrysanthemi mit Chrysanthemum yellow dwarf associated virus
Spezies Cytorhabdovirus colocasiae mit Colocasia bobone disease-associated virus
Spezies Cytorhabdovirus cucurbitae mit Cucurbit cytorhabdovirus 1
Spezies Cytorhabdovirus festucae mit Festuca leaf streak virus
Spezies Cytorhabdovirus flaviyerbamate mit Yerba mate chlorosis-associated virus
Spezies Cytorhabdovirus fragariae mit Strawberry virus 1 und Strawberry-associated virus 1
Spezies Cytorhabdovirus fragariarugosus mit Strawberry crinkle virus (SCV)
Spezies Cytorhabdovirus gammawuhaninsectum mit Wuhan insect virus 6
Spezies Cytorhabdovirus glehniae mit Glehnia littoralis virus 1
Spezies Cytorhabdovirus gramineae mit Northern cereal mosaic virus (NCMV)
Spezies Cytorhabdovirus hordei mit Barley yellow striate mosaic virus (BYSMV)
Spezies Cytorhabdovirus kenyatuberosum mit Kenyan potato cytorhabdovirus
Spezies Cytorhabdovirus lactucamaculante mit Lettuce yellow mottle virus
Spezies Cytorhabdovirus lactucanecante (ehem. Typus) mit Lettuce necrotic yellows virus (LNYV)
Spezies Cytorhabdovirus lycopersici mit Tomato yellow mottle-associated virus
Spezies Cytorhabdovirus maydis mit Maize-associated cytorhabdovirus
Spezies Cytorhabdovirus maysflavostriatis mit Maize yellow striate virus
Spezies Cytorhabdovirus medicagonis mit Alfalfa dwarf virus
Spezies Cytorhabdovirus nymphaeae mit Nymphaea alba virus 1
Spezies Cytorhabdovirus orchidaceae mit Gymnadenia densiflora virus 1
Spezies Cytorhabdovirus oryzae mit Rice stripe mosaic virus
Spezies Cytorhabdovirus persimmon mit Persimmon virus A
Spezies Cytorhabdovirus rosae mit Rose virus R
Spezies Cytorhabdovirus rubus mit Raspberry vein chlorosis virus
Spezies Cytorhabdovirus sonchi mit Sonchus virus
Spezies Cytorhabdovirus tagetis mit Tagetes erecta virus 1
Spezies Cytorhabdovirus trachyspermi mit Trachyspermum ammi virus 1
Spezies Cytorhabdovirus trichosanthei mit Trichosanthes associated rhabdovirus 1
Spezies Cytorhabdovirus tritici mit Wheat American striate mosaic virus
Spezies Cytorhabdovirus yerbamate mit Yerba mate virus A
Gattung Dichorhavirus
Spezies Dichorhavirus citri mit Citrus chlorotic spot virus
Spezies Dichorhavirus clerodendri mit Clerodendrum chlorotic spot virus
Spezies Dichorhavirus coffeae mit Coffee ringspot virus
Spezies Dichorhavirus leprosis mit Citrus leprosis virus N
Spezies Dichorhavirus orchidaceae (ehem. Typus) mit Orchid fleck dichorhavirus alias Orchid fleck virus
Gattung Varicosavirus
Spezies Varicosavirus allii mit Allium angulosum virus 1
Spezies Varicosavirus alopecuri mit Alopecurus myosuroides varicosavirus 1
Spezies Varicosavirus brassicae mit Brassica rapa virus 1
Spezies Varicosavirus ipomoeae mit Morning glory varicosavirus
Spezies Varicosavirus lactucae mit Lettuce big vein-associated virus
Spezies Varicosavirus lolii mit Lolium perenne virus 1
Spezies Varicosavirus melampyri mit Melampyrum roseum virus 1
Spezies Varicosavirus pini mit Pinus flexilis virus 1
Spezies Varicosavirus trifolii mit Red clover associated varicosavirus
Spezies Varicosavirus vitis mit Vitis varicosavirus
Spezies Varicosavirus xinjiangense mit Xinjiang varicosavirus
Spezies Varicosavirus zosterae mit Zostera-associated varicosavirus 1
Gattung Novirhabdovirus
Spezies Novirhabdovirus hirame mit Hirame rhabdovirus
Spezies Novirhabdovirus piscine (früher Piscine novirhabdovirus ) mit Viral hemorrhagic septicemia virus (Virales hämorrhagisches Septikämievirus , VHSV, Egtved-Virus, Oncorhynchus 2 novirhabdovirus)
Spezies Novirhabdovirus salmonid (früher Salmonid novirhabdovirus , ehem. Typus) mit Infectious hematopoietic necrosis virus (IHNV)
Spezies Novirhabdovirus snakehead mit Snakehead rhabdovirus
● ohne zugewiesene Unterfamilie
Gattung Alphacrustrhavirus
Spezies Alphacrustrhavirus wenling mit Wenling crustacean virus 10
Spezies Alphacrustrhavirus zhejiang mit Wenling crustacean virus 11
Gattung Alphadrosrhavirus
Spezies Alphadrosrhavirus hubei mit Wuhan house fly virus 2
Spezies Alphadrosrhavirus shayang mit Shayang fly virus 3
Gattung Alphahymrhavirus
Spezies Alphahymrhavirus cinereus mit Hymenopteran rhabdo-related virus 38
Spezies Alphahymrhavirus hirtum mit Hymenopteran rhabdo-related virus 109
Spezies Alphahymrhavirus neglectus mit Lasius neglectus virus 2
Spezies Alphahymrhavirus radians mit Hymenopteran rhabdo-related virus 46
Gattung Betahymrhavirus
Spezies Betahymrhavirus austriaca mit Hymenopteran rhabdo-related virus 23
Spezies Betahymrhavirus heterodontonyx mit Hymenopteran rhabdo-related virus 24
Gattung Betanemrhavirus
Spezies Betanemrhavirus hubei mit Hubei rhabdo-like virus 9
Spezies Betanemrhavirus shayang mit Shayang ascaridia galli virus 2
Gattung Betapaprhavirus
Spezies Betapaprhavirus frugiperda mit Spodoptera frugiperda rhabdovirus
Spezies Betapaprhavirus sylvina mit Lepidopteran rhabdo-related virus 34
Gattung Betaricinrhavirus
Spezies Betaricinrhavirus chimay mit Chimay rhabdovirus
Spezies Betaricinrhavirus scapularis mit Blacklegged tick rhabdovirus 1
Gattung Vesiculovirus (Vesiculoviren)
Zu den Vesiculoviren gehört das Vesicular-Stomatitis-Indiana-Virus (VSV, Spezies Vesiculovirus indiana ), welches bei Tieren Stomatitis vesicularis (Mundschleimhautentzündung mit Bläschenbildung) auslöst und auch auf den Menschen übertragbar ist.