Appendix Vergiliana

Appendix Vergiliana
de authors of Appendix Vergiliana Ver y modificar los datos en Wikidata
Género Poesía Ver y modificar los datos en Wikidata
Idioma Latín Ver y modificar los datos en Wikidata
Texto original Appendix Vergiliana en Wikisource
Contenido

Con el nombre de Appendix (apéndice), Carmina minora (poemas menores) o Iuvenilia opera (obras de juventud) se denominan los textos que, en la antigüedad o en el presente, se han incluido en el cuerpo de obras atribuidas al poeta latino P. Virgilio Marón. La denominación puede entenderse en tres sentidos distintos:

Así, Appendix significa igualmente:

  1. los títulos que las fuentes antiguas refieren como obras juveniles,
  2. la colección de textos heterogéneos de los manuscritos, o bien
  3. los pocos poemas que en el presente se consideran como de genuina autoría virgiliana.

Las fuentes antiguas

Las fuentes biográficas principales se reducen a un texto perteneciente a una colección de biografías atribuida a Suetonio (siglo II), hoy conservada en fragmentos. Un extracto de se habría transmitido hasta el presente en las vidas que se atribuyen a los gramáticos Donato y Servio (s. IV). Según indican expresamente la vida atribuida a Donato, estos poemas serían de la autoría de Virgilio: Catalepton, Priapea, Epigrammata, Diras, Ciris, Culex, a los que el texto de Servio agrega Aetna y Copa. A los títulos indicados, deben sumarse aún:

monte sub hoc lapidum tegitur Ballista sepultus;
nocte die tutum carpe viator iter.
:"Ballista está cubierto y sepultado por este monte de piedras;
caminante: ahora sin miedo pasa, de día y de noche."
Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc
Parthenope, cecini pascua, rura, duces.
:"Fui engendrado por Mantua, robado por los cálabros, ahora guardado por
Parténope; canté de prados, campos y caudillos."


Los textos

Los siguientes poemas han sido tenidos por virgilianos en ocasiones a la luz de las biografías antiguas del poeta, si bien la crítica moderna vierte todo tipo de dudas sobre ellos:

Ediciones críticas

  1. Publii Virgilii Maronis appendix, cum supplemento multorum antehac nunquam excusorum poematum ueterum poetarum. Iosephi Scaligeri in eandem appendicem commentari et castigationes. Lugduni: Gugliel. Rouillium. 1573. [Leyden=Lugduni Batauorum: Officina Plantiniana. 1595]
  2. Publius Virgilius Maro. uarietate lectionis et perpetua adnotatione illustratus Christ. Gottl. Heyne. editio quarta curauit Ge. Phil. Eberard. Wagner. uolumen quartum: carmina minora. Lipsiae: Librariae Hahnianae. Londini: Black, Young and Young. 1832.
  3. Appendix Vergiliana. Recensuit et prolegomenis instruxit Otto Ribbeck. Lipsiae: B. G. Teubneri. 1868. [2ª edición. 1895]
  4. Poetae latini minores. recensuit et emendauit Aemilius Baehrens. uolumen II: Appendix Vergiliana. Moretum. Lipsiae: B. G. Teubneri. 1880.
  1. Poeti latini minori. Testo critico, comentato da Gaetano Curcio. Volume II. Appendix Vergiliana. Catania: Francesco Battiato. 1905, 1908.
  2. Appendix Vergiliana siue carmina minora Vergilio adtributa. recognouit et adnotatione critica instruxit R. Ellis. Oxonii: Typographeo Clarendoniano. 1907.
  3. Poetae latini minores, post Aemilium Baehrens iterum recensuit Fridericus Vollmer. uolumen I: Appendix Vergiliana. Lipsiae: B. G. Teubneri. 1910. [Tertium emendavit Willy Morel. 1935]
  4. Appendix vergiliana. recognoverunt et adnotatione critica instruxerunt Wendell Vernon Clausen, F. R. D. Goodyear, E. J. Kenney, J. A. Richmond. Oxonii: Typographeo Clarendoniano. 1966.
  5. Appendix Vergiliana. Armandus Saluatore, Arcturus de Viuo, Lucianus Nicastri, Ioannes Polara. Roma: Libreria Dello Stato. 1997.

Traducciones

  1. Toutes les oeuvres de Virgile, traduites en vers françois. Première partie. París: Jaques et Emmanuel Langlois. 1673.
  2. Oeuvres complètes de Virgile. Traduction nouvelle. Tome quatrième: Petits poëmes par Valentin Parisot. París: Panckoucke. 1835.
  3. P. Virgilii Maronis opera omnia = Obras completas de P. Virgilio Marón, traducidas al castellano por Eugenio de Ochoa. [Madrid: Imp. y Estereotipia de M. Rivadeneyra. 1869.]
  1. The minor poems of Vergil, comprising the Culex, Dirae, Lydia, Moretum, Copa, Priapeia, and Catalepton, to which is prefixed a translation of Foca's Life of Vergil, while the latin texts of the poems is appended. Metrically translated into English by Joseph J. Mooney. Birmingham: Cornish Brothers. 1916. [ed. bilingüe]
  2. Virgil, with an English translation by H. Rushton Fairclough. In two volumes. Vol. II: Aeneid VII-XII. The minor poems. London: William Heinemann. New York: G. P. Putnam's sons. 1918. [Revised by George Patrick Goold. Cambridge: Harvard University Press. 2000.]
  3. La fille d'Auberge suivi des autres poemes attribues a Virgile: Le cachat, L'Aigrette, Le moustique, L'Etna, Epigrammes, Priapees, Imprecations, Elegies pour Mecene, Inscriptions, traduction nouvelle avec avvertissement, notices, notes et index par Maurice Rat. París: Librairie Garnier Frères. 1935.
  4. Appendix vergiliana, traduzione, osservazioni e note di Amodeo Emilio. Milano: C. Signorelli. 1940.
  5. Appendix vergiliana, traduzione e note a cura di Tommaso Fiore. Bari: Adriatica.
  6. Appendix vergiliana, testo, introduzione e traduzione a cura di Remo Giomini. Firenze: La Nuova Italia. 1953.
  7. Appendix Vergiliana, testo, traduzione e note critiche a cura di Armando Salvatore. Napoli: Libreria scientifica editrice. 1964.
  8. Apèndix virgiliana, text revisat i traducció de Miquel Dolç. Barcelona: Fundació Bernat Metge, Escriptors Llatins n. 218. 1982.
  9. Bucólicas. Geórgicas. Apéndice virgiliano: P. Virgilio Marón, introducción general, J.L. Vidal; traducciones, introducciones y notas por Tomás de la Ascensión Recio García y Arturo Soler Ruiz. Madrid: Gredos, D.L. Biblioteca clásica Gredos n. 141. 1990. La traducción de Soler Ruiz está reeditada en Virgilio. Obras completas. Edición biingüe. Madrid: Cátedra. 1.ª edición: 2003; 2.ª edición: 2016.
  10. Appendix Vergiliana, prefazione di Luca Canali, a cura di Maria Grazia Iodice; note di Gianfranco Mosconi e Maria Vittoria Truini. Milano: Oscar Mondadori, Classici greci e latini. Testo a fronte. 2002. [Fabbri Centauria. 2017]