400 meter (atletiek)

400 meter
Finale 400 m voor mannen tijdens de WK 2019 in Doha.
Algemene gegevens
Organisatie	België: Belgian Athletics  Nederland: Atletiekunie  Suriname: SAB Mondiaal: World Athletics
Categorie	Hardlopen
Locatie	Atletiekbaan
Competities / Kampioenschappen
Kampioen­schappen	BK / NK / EK / WK (indoor) BK / NK / EK / WK (outdoor) OS Diamond League World Challenge
Kampioenen
Belgisch kampioen	indoor 46,10 Jonathan Sacoor 51,66 Helena Ponette outdoor 44,82 Daniel Segers 51,16 Helena Ponette
Nederlands kampioen	indoor 45,57 Jonas Phijffers 51,28 Lieke Klaver outdoor 44,93 Jonas Phijffers 51,09 Myrte van der Schoot
Wereld­kampioen	indoor 45,25 Alexander Doom 49,17 Femke Bol outdoor 43,53 Collen Kebinatshipi 47,78 Sydney McLaughlin-Levrone
Olympisch kampioen	43,40 Quincy Hall 48,17 Marileidy Paulino
Records
Belgisch record	indoor 45,25 Alexander Doom 51,62 Cynthia Bolingo Mbongo outdoor 44,15 Alexander Doom 49,96 Cynthia Bolingo Mbongo
Nederlands record	indoor 45,35 Jonas Phijffers 49,17 Femke Bol outdoor 44,41 Jonas Phijffers 49,44 Femke Bol
Europees record	indoor 45,05 Thomas Schönlebe 49,17 Femke Bol outdoor 43,44 Matthew Hudson-Smith 47,60 Marita Koch
Wereldrecord	indoor 44,52 Michael Norman 49,17 Femke Bol outdoor 43,03 Wayde van Niekerk 47,60 Marita Koch
Verwante sporten
Disciplines	60m 100m 200m 800m 1000m 1500m 3000m 5000m 10000m 100km Halve marathon Marathon Estafettes
Verwante sporten	Snelwandelen Hordelopen Veldlopen Triatlon Duatlon
Laatst bijgewerkt op: 24 oktober 2026
Portaal    Sport Atletiek

De 400 meter sprinten is een atletiekonderdeel dat de overgang vormt tussen de sprintonderdelen en de middellange afstanden. Het vindt zijn oorsprong in het 19e-eeuwse Engeland, waar op verschillende universiteiten (Harvard, Cambridge e.a.) een ronde van 440 yards werd gelopen. Dit komt overeen met 402,2 meter. Naarmate atletiek ook aan populariteit won op het Europese continent, waar men het metrieke stelsel gebruikte, werd de afstand omgevormd tot 400 m.

400 m sprinten

De 400 m is, in tegenstelling tot kortere sprints, niet meer op topsnelheid te lopen, hoewel sommige atleten in het eerste deel niet onder doen voor 100 m-sprinters. Op een outdoorbaan wordt de 400 m over een volle ronde gelopen en op een indoorbaan over twee volle rondes. Over het algemeen wordt de eerste 200 m sneller gelopen dan de laatste 200 m. Het verschil in tijd tussen beide wordt het 'verval' genoemd. De 400 m is de langste individuele afstand waarbij gestart wordt vanuit startblokken.

De afstand bestaat net als ieder onderdeel uit een aantal fasen:

• Fase 1 De start

De start vormt bij een 400 m al een minder belangrijk onderdeel dan bij de 100 m of 200 m. Gemiddeld is het reactievermogen 1,5 tot 2 maal zo hoog als bij een 100 m. Echter, onderling bestaan grote verschillen. Veel jonge deelnemers hebben een groot reactievermogen. Het startblok staat een beetje naar binnen ten opzichte van de baan. Hierdoor kan de sprinter eerst een klein stukje rechtuit sprinten om vervolgens aan de bocht te beginnen.

• Fase 2 De eerste bocht

Na de start versnelt de sprinter in de bocht. Naarmate de snelheid toeneemt, neemt ook de centrifugale kracht toe, de kracht die de sprinter naar buiten duwt. Om dit te compenseren gaat de sprinter naar binnen hangen. Wanneer men onder de juiste hoek sprint kan men daar zelfs gebruik van maken.

• Fase 3 Het eerste rechte stuk

Op het eerste rechte stuk is de atleet op de hoogste snelheid gedurende de 400 m. Doorkomsttijden op de 200 m verschillen bij mannelijke topsprinters tussen 20,5 en 21,5 seconden. Bij vrouwelijke topsprinters 22,5 en 23,5 seconden.

• Fase 4 Tweede bocht

Na 200 m begint de sprinter langzaam snelheid te verliezen en beginnen de spieren melkzuur uit te scheiden als gevolg van de zware inspanning. Dit proces heet verzuring. Het is deels genetisch bepaald of de sprinter veel of weinig snelheid verliest door het verzuren. Afhankelijk van de atleet en omstandigheden begint de merkbare verzuring tussen 200 en 300 meter. Atleten / atletes omschrijven dit alsof ze 'tegen een muur lopen'. Het wordt ook wel 'de beer' genoemd en is vergelijkbaar met de prestatievermindering op de marathon rond de 35 km.

• Fase 5 Laatste stuk

Nadat de atleet de bocht uitkomt, kan deze niet meer geheel soepel lopen door de opkomende verzuring en is het een mentaal gevecht om de finish te halen. Er wordt gefinisht tussen 43 en 45 seconden bij de mannen en tussen 47,5 en 50 seconden bij de vrouwen.

Top tien aller tijden

Mannen wereldwijd

Rang	Tijd	Atleet	Land	Datum	Plaats
1.	43,03	Wayde van Niekerk	Zuid-Afrika	14 augustus 2016	Rio de Janeiro
2.	43,18	Michael Johnson	Verenigde Staten	26 augustus 1999	Sevilla
3.	43,29	Butch Reynolds	Verenigde Staten	17 augustus 1988	Zürich
4.	43,40	Quincy Hall	Verenigde Staten	7 augustus 2024	Parijs
5.	43,44	Matthew Hudson-Smith	Verenigd Koninkrijk	7 augustus 2024	Parijs
6.	43,45	Jeremy Wariner	Verenigde Staten	31 augustus 2007	Osaka
		Michael Norman	Verenigde Staten	20 april 2019	Torrance
8.	43,48	Steven Gardiner	Bahama's	4 oktober 2019	Doha
9.	43,50	Quincy Watts	Verenigde Staten	5 augustus 1992	Barcelona
10.	43,53	Collen Kebinatshipi	Botswana	18 september 2025	Tokio

Bijgewerkt: 19 september 2025

Vrouwen wereldwijd

Rang	Tijd	Atleet	Land	Datum	Plaats
1.	47,60	Marita Koch	Duitse Democratische Republiek	6 oktober 1985	Canberra
2.	47,78	Sydney McLaughlin-Levrone	USA	18 september 2025	Tokio
3.	47,98	Marileidy Paulino	Dominicaanse Republiek	18 september 2025	Tokio
4.	47,99	Jarmila Kratochvílová	Tsjecho-Slowakije	10 augustus 1983	Helsinki
5.	48,14	Salwa Eid Naser	Bahrein	3 oktober 2019	Doha
6.	48,25	Marie-José Pérec	Frankrijk	29 juli 1996	Atlanta
7.	48,27	Olga Vladykina-Bryzgina	Sovjet-Unie	6 oktober 1985	Canberra
8.	48,36	Shaunae Miller-Uibo	Bahama's	6 augustus 2021	Tokio
9.	48,57	Nickisha Pryce	Jamaica	20 juli 2024	Londen
10.	48,59	Taťána Kocembová	Tsjecho-Slowakije	10 augustus 1983	Helsinki

Bijgewerkt: 19 september 2025

Continentale records (outdoor)

Continent	Geslacht	Prestatie	Atleet	Land	Datum	Plaats
Afrika	M	43,03 (WR)	Wayde van Niekerk	RSA	14 augustus 2016	Rio de Janeiro
	V	49,10	Falilat Ogunkoya	NGR	29 juli 1996	Atlanta
Noord- en Midden-Amerika	M	43,18	Michael Johnson	USA	26 augustus 1999	Sevilla
	V	47,78	Sydney McLaughlin-Levrone	USA	18 september 2025	Tokio
Zuid-Amerika	M	43,93	Anthony Zambrano	COL	2 augustus 2021	Tokio
	V	49,64	Ximena Restrepo	COL	5 augustus 1992	Barcelona
Azië	M	43,93	Youssef Ahmed Masrahi	KSA	23 augustus 2015	Peking
	V	48,14	Salwa Eid Naser	BRN	3 oktober 2019	Doha
Europa	M	43,44	Matthew Hudson-Smith	GBR	7 augustus 2024	Saint-Denis
	V	47,60 (WR)	Marita Koch	GDR	6 oktober 1985	Canberra
Oceanië	M	44,38	Darren Clark	AUS	26 september 1988	Seoul
	V	48,63	Cathy Freeman	AUS	29 juli 1996	Atlanta

Bijgewerkt: 1 augustus 2026

Wereldrecordontwikkeling

y = Record over 440 yards (402,34 meter)

Mannen

Tijd (s)	Naam	Nationaliteit	Datum	Plaats
Handgeklokte tijden
47 4/5 y	Maxey Long	USA	29 september 1900	New York
48,2	Charles Reidpath	USA	13 juli 1912	Stockholm
47 2/5 y	Ted Meredith	USA	27 mei 1916	Cambridge
47,6	Eric Liddell	GBR	11 juli 1924	Colombes
47,0	Emerson Spencer	USA	12 mei 1928	Palo Alto
46,4	Ben Eastman	USA	26 maart 1932	Palo Alto
46,2 (46,28)	Bill Carr	USA	5 augustus 1932	Los Angeles
46,1	Archibald Williams	USA	19 juni 1936	Chicago
46,0	Rudolf Harbig	GER	12 augustus 1939	Frankfurt am Main
46,0	Grover Klemmer	USA	6 juni 1941	Philadelphia
45,9 (46,00)	Herb McKenley	JAM	2 juli 1948	Milwaukee
45,8	George Rhoden	JAM	22 augustus 1950	Eskilstuna
45,4 (45,68)	Lou Jones	USA	18 maart 1955	Mexico-Stad
45,2	Lou Jones	USA	30 juni 1956	Los Angeles
44,9 (45,07)	Otis Davis	USA	6 september 1960	Rome
44,9 (45,08)	Carl Kaufmann	EUA	6 september 1960	Rome
In 1960 was de elektronische tijdmeting nog officieus. Daarom liepen beide lopers een nieuw wereldrecord.
44,9	Mike Larrabee	USA	12 september 1964	Los Angeles
44,5	Tommie Smith	USA	20 mei 1967	San José
44,1 (44,19)	Larry James	USA	14 september 1968	Echo Summit
Elektronisch geklokte tijden
43,86	Lee Evans	USA	18 oktober 1968	Mexico-Stad
43,29	Butch Reynolds	USA	17 augustus 1988	Zürich
43,18	Michael Johnson	USA	26 augustus 1999	Sevilla
43,03	Wayde van Niekerk	RSA	14 augustus 2016	Rio de Janeiro

Vrouwen

Tijd (s)	Naam	Nationaliteit	Datum	Plaats
Hand geklokte tijd
57,0 y	Marlene Matthews	AUS	6 januari 1957	Sydney
57,0 y	Marise Chamberlain	NZL	16 februari 1957	Christchurch
56,3 y	Nancy Boyle	AUS	24 februari 1957	Sydney
55,2	Polina Lasarewa	URS	10 mei 1957	Moskou
54,0	Maria Itkina	URS	8 juni 1957	Minsk
53,6	Maria Itkina	URS	6 juli 1957	Moskou
53,4	Maria Itkina	URS	12 september 1959	Krasnodar
53,4	Maria Itkina	URS	14 september 1962	Belgrado
51,9	Shin Kim Dan	PRK	23 oktober 1962	Pyongyang
51,7 (51,77)	Nicole Duclos	FRA	18 september 1969	Athene
51,7 (51,79)	Colette Besson	FRA	18 september 1969	Athene
51,0 (51,02)	Marilyn Neufville	JAM	25 juli 1970	Edinburgh
51,0 (51,08)	Monika Zehrt	GDR	4 juli 1972	Colombes
49,9	Irena Szewińska	POL	22 juni 1974	Rome
Elektronisch geklokte tijden
50,14	Riitta Salin	FIN	4 september 1974	Rome
49,77	Christina Brehmer	GDR	9 mei 1976	Dresden
49,75	Irena Szewińska	POL	22 juni 1976	Bydgoszcz
49,29	Irena Szewińska	POL	29 juli 1976	Montréal
49,19	Marita Koch	GDR	2 juli 1978	Leipzig
49,03	Marita Koch	GDR	19 augustus 1978	Potsdam
48,94	Marita Koch	GDR	31 augustus 1978	Praag
48,89	Marita Koch	GDR	29 juli 1979	Potsdam
48,60	Marita Koch	GDR	4 augustus 1979	Turijn
48,16	Marita Koch	GDR	8 september 1982	Athene
47,99	Jarmila Kratochvílová	TCH	10 augustus 1983	Helsinki
47,60	Marita Koch	GDR	6 oktober 1985	Canberra

Bekende atleten

Vrouwen

• Femke Bol
• Cathy Freeman
• Ana Guevara
• Marita Koch
• Shaunae Miller-Uibo
• Marie-José Pérec
• Vanja Stambolova
• Irena Szewińska
• Tatjana Vesjkoerova

Bronnen, noten en/of referenties

• (en) Record lijsten outdoor voor mannen en vrouwen, World Athletics
• (en) Record lijsten indoor voor mannen en vrouwen, World Athletics
• (en) Ranglijsten aller tijden outdoor van mannen en vrouwen, World Athletics
• (en) Ranglijsten aller tijden indoor van mannen en vrouwen, World Athletics
• De tot 2022 door IAAF erkende wereldrecords zijn te vinden in: World Athletics Championships Oregon22: Statistics Handbook. (pdf) pag. 726 (mannen) en 863 (vrouwen). World Athletics Communications Department, Monaco (2022). Gearchiveerd op 12 juli 2022. Geraadpleegd op 18 september 2026.
• Toelichting op de Atletiekunie.nl. Gearchiveerd op 3 maart 2012.

Mediabestanden

Zie de categorie 400 metres van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.