Grote worteluil

Grote worteluil
Grote worteluil
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Arthropoda (Geleedpotigen)
Klasse:Insecta (Insecten)
Orde:Lepidoptera (Vlinders)
Superfamilie:Noctuoidea
Familie:Noctuidae (Uilen)
Onderfamilie:Noctuinae
Geslachtengroep:Noctuini
Geslacht:Agrotis
Soort
Agrotis ipsilon
(Hufnagel, 1766)
Originele combinatie
Phalaena ipsilon
rups
Synoniemen
  • Agrotis aneituma Walker, 1865
  • Agrotis aureolum Schaus, 1898
  • Agrotis bipars Walker, 1857
  • Agrotis frivola Wallengren, 1860
  • Agrotis hirsutumus Sajjad et al., 2020
  • Bombyx idonea Cramer, 1780
  • Agrotis idonea (Cramer, 1780)
  • Agrotis pepoli Bertoloni, 1874
  • Bombyx spinifera de Villers, 1789
  • Agrotis spinifera (de Villers, 1789)
  • Phalaena spinula Donovan, 1801
  • Agrotis spinula (Donovan, 1801)
  • Bombyx spinula Esper, 1786
  • Agrotis spinula (Esper, 1786)
  • Noctua suffusa Denis & Schiffermüller, 1775
  • Agrotis suffusa (Denis & Schiffermüller, 1775)
  • Agrotis telifera Harris, 1841
  • Agrotis ypsilon (Rottenburg, 1776)
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Insecten

De grote worteluil (Agrotis ipsilon) is een vlinder die behoort tot de familie van de uilen (Noctuidae). De vlinders worden door licht aangetrokken.

Kenmerken

De vlinder heeft een spanwijdte van 40 tot 56 mm. De kleur van de voorvleugels varieert van licht- tot donkerbruin, waarbij de vrouwtjes meestal donkerder zijn dan de mannetjes. Er kunnen ook grauwzwarte en grauwwitte exemplaren voorkomen. Over de voorvleugel loopt vanaf een niervormige vlek een zwarte streep. Bij de vleugelbasis zitten twee kleinere, pijlvormige strepen, die naar buiten wijzen. De achtervleugels zijn wit en lijken bijna doorzichtig.

Leefwijze

De aard- tot grauwbruine, glanzende rupsen leven in de grond en vreten aan de wortelhals van planten. In de suikerbietenteelt en groentetuin kunnen ze een ware plaag vormen. Ze kunnen verward worden met emelten, maar die hebben geen poten en rollen bij aanraken niet op. De pop is roodbruin. De rupsen eten aardappelplanten, tabak, sla en groenten.

Voortplanting en ontwikkeling

De vlinder zet in april haar lichtgele, afgeplatte en zwak geribde eieren af.

Verspreiding en leefgebied

De grote worteluil komt over de hele wereld voor met uitzondering van delen van de tropen, Noord-Scandinavië en Noord-Rusland. Het is een trekvlinder. In Europa vliegen de vlinders in groten getale vanuit Italië en Spanje naar het Noorden. In een zachte winter kunnen ze ook in Nederland overleven. Ook komen in het voorjaar vlinders uit de verpopte, overwinterende rupsen. In Nederland komen twee generaties per jaar voor. De tweede generatie vlinders verschijnen vanaf juli tot november. Deze generatie zet in Nederland geen eieren af, maar vliegt naar het zuiden.

Parasieten

De larve van deze soort wordt geparasiteerd door de sluipvlieg Linnaemya comta (Fallén, 1810).

Ondersoorten