Het Cultuurfonds (tot 7 november 2023: Prins Bernhard Cultuurfonds, tot 1999: Prins Bernhardfonds, 1940-1945: Spitfire Fund), ook bekend als het Anjerfonds, ondersteunt projecten op het gebied van cultuur en natuurbehoud in Nederland door middel van financiële bijdragen, opdrachten, prijzen en beurzen.
Na de oorlog werd de doelstelling van het fonds gewijzigd in "de bevordering van de geestelijke weerbaarheid door middel van culturele zelfwerkzaamheid" en de naam werd gewijzigd in 'Prins Bernhard Fonds'. In 1999 werd de naam gewijzigd in 'Prins Bernhard Cultuurfonds' en op 7 november 2023 in 'het Cultuurfonds'. Het verwijderen van de naam van de stichter was een direct gevolg van het feit dat de originele NSDAP-lidmaatschapskaart van Bernhard was teruggevonden in zijn eigen voormalig privé-archief, waarmee onomstotelijk bewezen was dat hij er lid van was geweest, iets wat hijzelf altijd ontkend had.
Aanvankelijk was de jaarlijkse 'Anjeractie' de belangrijkste bron van financiering. Vanaf 1960 kreeg het fonds een belangrijk deel van de opbrengsten van de voetbaltoto, vanaf 1970 ook van de giroloterij (later BankGiro Loterij) en voorts vanaf 1974 ook van de lotto. Verdere inkomsten komen onder andere uit donaties en legaten en uit de opbrengsten uit beleggingen. Voor de activiteiten van het fonds was anno 2006 een budget van circa zeventien miljoen euro (op jaarbasis) beschikbaar. In 2022 werd €45,3 miljoen uitgekeerd aan cultuur en natuur. Ruim 3.400 projecten en initiatieven kregen dat jaar een financiële bijdrage.[bron?]
Activiteiten
Jaarlijks ondersteunt het Cultuurfonds projecten en initiatieven op cultureel gebied op de terreinen van podiumkunsten, beeldende kunst, monumentenzorg, geschiedenis & letteren en natuurbehoud. Daarnaast verstrekt het fonds studiebeurzen aan jong talent en ondersteunt het musici en beeldend kunstenaars. Ook reikt het fonds ieder jaar prijzen uit.
Zilveren Anjer
Tussen 1950 en 2023 reikte het fonds de Zilveren Anjer uit, een bijzondere onderscheiding voor mensen die zich belangeloos verdienstelijk hebben gemaakt voor de Nederlandse cultuur of de cultuur van de Nederlandse Antillen. Jaarlijks werden ten hoogste vijf personen met de Zilveren Anjer onderscheiden. Iedereen kon kandidaten voordragen. Tot 2004 werden de Zilveren Anjers ieder jaar uitgereikt door prins Bernhard. Na diens overlijden in dat jaar werd deze taak overgenomen door zijn dochter Beatrix. Sinds 2024 wordt de Cultuurfonds Onderscheiding uitgereikt.
Conservatoren Stipendium ter stimulering van wetenschappelijk onderzoek en het faciliteren van werkervaring voor juniorconservatoren in Nederlandse kunstmusea.
Cultuurfonds Pop Stipendium. Op het Noorderslagfestival wordt dit stipendium van 10.000 euro toegekend als een stimulans voor de winnaar om zich verder te ontwikkelen. Winnaars zijn onder andere Ronnie Flex (2018) en Thomas Azier (2019).
Sofa Fonds voor beginnende, professionele meubelontwerpers en meubelmakers.
Nederland
.JPG)