Verzekering

Nederland

Titel 17 van boek 7 van het Burgerlijk Wetboek gaat over de verzekering als speciale soort overeenkomst. Het eerste artikel van deze titel, 7:925 BW, omschrijft een verzekering als volgt:

Verzekering is een overeenkomst waarbij de ene partij, de verzekeraar, zich tegen genot van premie jegens haar wederpartij, de verzekeringnemer, verbindt tot het doen van een of meer uitkeringen, en bij het sluiten der overeenkomst voor partijen geen zekerheid bestaat, dat, wanneer of tot welk bedrag enige uitkering moet worden gedaan, of ook hoe lang de overeengekomen premiebetaling zal duren. Zij is hetzij een schadeverzekering, hetzij een sommenverzekering.

Uit de definitie valt af te leiden waaraan een overeenkomst moet voldoen om een verzekering te zijn.

• Er zijn twee partijen, een verzekeraar en een verzekeringnemer die de overeenkomst aangaan;
• De verzekeraar verbindt zich, tegen genot van premie tot het doen van één of meer uitkeringen;
• Bij aanvang van de overeenkomst bestaat geen duidelijkheid over dat een uitkering wordt gedaan, wanneer een uitkering wordt gedaan of tot welk bedrag een uitkering wordt gedaan of hoe lang de overeengekomen premiebetaling zal duren;
• De overeenkomst is een schadeverzekering of een sommenverzekering.

Tegenover de betaling van premie door de verzekeringnemer staat de uitkering door de verzekeraar indien, zoals de wet het omschrijft, ‘het risico wordt verwezenlijkt’. In andere woorden: wanneer de verzekerde gebeurtenis of situatie zich voordoet.

Belangrijk is de onzekerheid bij de partijen. Er moet wettelijk sprake zijn van een onzekere factor bij beide partijen. Deze onzekere factor kan op diverse manieren tot stand komen, zoals de wet omschrijft:

• Er bestaat geen duidelijkheid over wanneer een uitkering wordt gedaan; of
• Tot welk bedrag en uitkering wordt gedaan; of
• Hoe lang de premiebetaling zal duren.

België

In België definieert de wet een verzekeringsovereenkomst als "een overeenkomst waarbij de ene partij, de verzekeraar, zich tegenover de andere partij, de verzekeringnemer, ertoe verbindt om tegen betaling van een vaste of veranderlijke premie (prijs) een in de overeenkomst bepaalde meestal geldelijke prestatie te leveren aan de verzekeringnemer of de begunstigde indien zich een onzekere gebeurtenis voordoet waarbij de verzekeringnemer of de begunstigde er het belang bij heeft dat de onzekere gebeurtenis zich níét voordoet". Iedere verzekering heeft een type-code (tak genoemd).

Schadeverzekering

Zie Schadeverzekering voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een schadeverzekering is een verzekering waarbij de strekking is het vermogen van de verzekeringnemer te beschermen. Dit vermogen kan bijvoorbeeld worden aangetast door beschadigd raken of verloren gaan van bezit of door aan derden veroorzaakte schade, waarvoor men wettelijk aansprakelijk is.

De meeste verzekeringen zijn schadeverzekeringen.

Enkele voorbeelden van schadeverzekeringen:

• autoverzekering
• inboedelverzekering
• opstalverzekering
• aansprakelijkheidsverzekering
• rechtsbijstandverzekering
• zorgverzekering

Zie verder bij Schade (verzekering)

Sommenverzekering

Zie Sommenverzekering voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een sommenverzekering keert een van tevoren afgesproken bedrag uit wanneer het onzekere voorval zich voordoet. Een sommenverzekering wordt afgesloten op het leven of de gezondheid van een persoon. Sommenverzekeringen zijn daardoor bijna altijd levensverzekeringen. Uitzondering hierop zijn een ongevallenverzekering en arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Einde van de levensverzekering

Zie Levensverzekering voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een levensverzekering eindigt nadat een uitkering is verstrekt. Daarnaast is de verzekeringnemer te allen tijde gerechtigd de verzekering te beëindigen. Anders dan een schadeverzekering kan een dergelijke verzekering niet worden geroyeerd bij een "onbevredigend schadeverloop" doordat de verzekerde "te" lang blijft leven.