Benedictijnen
De Orde van de Heilige Benedictus (Latijn Ordo Sancti Benedicti, OSB of O.S.B.) is een kloosterorde die de regel van Sint-Benedictus (480-547) volgt. De orde rekent zich, in tegenstelling tot de latere bedelorden, tot de "stabilitas loci" (plaatsgebondenheid). Wereldwijd zijn er meer dan 8.000 benedictijnen en 17.000 benedictinessen. De regel werd gauw verspreid vanuit Italië over het hele Latijnse westen. Vanaf de 9e eeuw tot aan de ruwweg de 13e eeuw was het de dominante regel doorheen Europa. In tegenstelling tot latere kloosterordes waren verschillende abdijen autonoom ten opzichte van elkaar, met enkele uitzonderingen. Kloosters die afhankelijk zijn van een andere klooster heten priorijen. Het bekendste voorbeeld van dit systeem is de Abdij van Cluny, die een groots netwerk uitbouwde van priorijen doorheen Latijns Europa.
Monastieke dagindeling
De dagindeling van de benedictijnen bestaat uit bidden en arbeid (ora et labora) en draait rond het gemeenschappelijk gevierde en op te dragen Misoffer en het officie:
Geschiedenis
De kloosters die de regel van Sint-Benedictus volgden, waren aanvankelijk autonoom en stonden niet onder toezicht van buitenaf. Een aantal van hen voegde zich vanaf de tiende eeuw in kloosterorden of congregaties samen. Paus Benedictus XII schreef in 1336 in Summa magistri voor dat alle benedictijnenabdijen moesten worden samengevoegd in provincies onder leiding van provinciale kapittels. Daaruit ontstonden nieuwe congregaties. Het Concilie van Konstanz (1414-1418) legde de benedictijnen ten slotte een organisatie naar het voorbeeld van de Cisterciënzer Orde op.
De Orde der Benedictijnen (Confoederatio Benedictina) is in feite een federatie van congregaties en zelfstandige kloosters. Iedere congregatie is op zijn beurt weer een federatie, vaak uitgaand van een historisch belangrijk klooster dat voor andere aangesloten kloosters een soort moederklooster vormt. Er zijn ruim twintig benedictijnse congregaties. Deze congregaties moeten niet verward worden met congregaties in kerkrechtelijke zin (monastieke gemeenschappen die niet tot de kloosterorden in engere zin horen).
Lijst van benedictijnse congregaties
Uit de regel van Benedictus
De Romeinse kluizenaar Benedictus van Nursia kreeg heel veel volgelingen. Hij stelde in 529 voor hen een kloosterregel op. Vanaf de Karolingische periode (8e-9e eeuw) werd de regel van Benedictus in steeds meer abdijen toegepast.
- Het getal zeven is heilig (zie ook Psalm 119, 164, Vulgata Psalm 118). Daarom gaan monniken zevenmaal per dag bidden in de kerk. Ook ’s nachts staan ze op, om 'onze Schepper te loven' (Regel van Benedictus, hfdst. 16).
- Van Pasen tot 1 oktober zullen de monniken handwerk verrichten van 7 tot 10 uur (Regel, hfdst. 48).
- Het klooster moet, indien mogelijk, zo ingericht worden dat al het noodzakelijke ter plaatse is; water, een molen, een tuin en een bakkerij. Zo hoeven de monniken het klooster nooit te verlaten.
Enige bekende benedictijnen (m/v)
- H. Benedictus van Nursia (480-547) Italiaans stichter van Westers monnikendom;
- H. Scholastica (480-542) Benedictus' tweelingzus (?) te beschouwen als stichteres benedictinessen;
- H. Gregorius de Grote (540-604), kerkleraar, hagiograaf van Benedictus;
- H. Augustinus van Canterbury (±520-604) Italiaans missionaris in Engeland en bisschop;
- H. Willibrord (658-739) Iers missionaris, bisschop van Utrecht;
- H. Bonifatius (672-754) Iers missionaris, apostel van Duitsland, vermoord te Dokkum;
- H. Beda Venerabilis (673-785) Angelsaksisch kerkleraar;
- H. Walburga (710-779) Engelse missionaris en abdis in Duitsland; patrones van o.a. Zutphen en Antwerpen; naar haar genoemd de Walpurgisnacht (Heksennacht, 1 mei, begin van de zomer);
- Guido van Arezzo (992-1050) Italiaans wetenschapper voor het gregoriaans; wellicht componist van do(ut)-re-mi-fa;
- H. Anselmus van Canterbury Italiaans kerkleraar, bisschop in Engeland;
- Gaufridus Malaterra (11e eeuw), Normandisch kroniekschrijver over de Normandische verovering van Zuid-Italië
- H. Hildegard von Bingen (1098-1179) Duitse mystica, auteur, componiste, theologe;
- H. Hatebrandus van Friesland (ca. 1150-1183/1198) Nederlands abt en stichter van de kloosters Feldwerd en Garmerwolde;
- H. Paus Celestinus V, (Pietro del Morrone 1215-1296) gekozen en afgezet (teruggetreden?) in 1294;
- H. Gertrudis van Helfta 'de Grote' ( 1256-1302) Duitse theologe, mystica;
- Johannes de Primis (1390/1400-1449), abt, generaal-abt, kardinaal, administrator van Catania
- Francesco Maurolico (1494-1575), abt-hoogleraar, wiskundige, astronoom, fysicus, historicus
- Chiara Margarita Cozzolani (1602-ca. 1677) - Milanees componist, priorin en abdis van Sint Radegonda
- Dom Pérignon (1638-1715) Frans uitvinder van de champagne;
- Paus Pius VII (Barnaba Chiaramonti) (1742-1823) Italiaanse paus ten tijde van Napoleon;
- Gabriele Maria Gravina (1753-1840), titulair aartsbisschop, hoofdkapelaan van het koninklijk hof der Beide Siciliën;
- Prosper Guéranger (1805-1875) Franse monnik van Solemnes die de gregoriaanse muziek wetenschappelijk hervormde, herstelde;
- Lambert Beauduin (1873-1960) Belgisch stichter van abdij van Chevetogne en oecumenisch pionier;
- Bede Griffiths (1906-1993) Engels monnik, yogi, ashram-stichter, bekend auteur op de grens van christendom en hindoeïsme;
- Z. Alfredo Schuster (1880-1954) Italiaan, abt van St. Paulus buiten de Muren, daarna aartsbisschop van Milaan en kardinaal opgevolgd door de latere paus Paulus VI;
- Dom Paul Bellot (1876-1944) Frans, architect.
- Pieter van der Meer de Walcheren (1880-1970) Nederlands revolutionair, bekeerling en literator; monnik in Oosterhout;
- Cees Tholens (1913-2010) Nederlands abt van Sint Willibrords abdij; interreligieus pionier, geestverwant van Bede Griffiths;
- Hans Hermann Groër (1919-2003) Oostenrijks aartsbisschop van Wenen, kardinaal;
- Basil Hume (1923-1999) Engels aartsbisschop van Westminster, kardinaal;
- Stanley Jaki (1924-2009) Hongaars natuurwetenschapper en filosoof; hoogleraar in USA, winnaar Templetonprijs ;
- Willigis Jäger (1925-2020) Duitse zenmeester en mysticus, door Rome verdacht van heterodoxie;
- David Steindl-Rast (1929), Oostenrijks schrijven, woonachtig in de Verenigde Staten;
- Rembert Weakland (1927) Amerikaans musicoloog, abt primas, bisschop van Milwaukee;
- Philippe Bär (1928-2025) Nederlands bisschop van Rotterdam;
- Gerard Mathijsen (1937) abt Egmond (NH);
- Anselm Grün (1945) Duits auteur, houdt voordrachten over hedendaagse spiritualiteit.
- Henry Vesseur Nederlands abt Sint Willibrords abdij te Doetinchem;
- Dolores Hart, Amerikaanse filmactrice;
- Melanie von Nagel, Duits-Amerikaanse dichteres en vertaalster.
Abt-primaat van de Benedictijnen
.svg)
.svg)
_praying_to_the_Holy_trinity_(Philippe_de_Champaigne).jpg)
