Blogosfeer

De blogosfeer is het geheel van blogs (weblogs), hun schrijvers en de verbanden daartussen, ook wel de wereld van bloggers en hun weblogs.

Herkomst van het woord

Het Engelse woord blogosphere werd in 1999 bedacht door Brad L. Graham. Graham gebruikte het op 10 september 1999 op zijn weblog The BradLands, in een bericht waarin hij zich ergerde aan het woord blog. Daarin noemde hij blogiverse, blogosphere en blogmos als mogelijke opvolgers van cyberspace.

Op 1 januari 2002 stelde William Quick op zijn weblog DailyPundit Blogosphere voor als naam voor de intellectuele ruimte op internet waarin bloggers zich bewegen, met het Griekse logos als stam. Quick benadrukte daarmee dat de blogosfeer een plaats is voor serieus debat. Daarna nam een gemeenschap van warbloggers de term snel over[bron?]. Het woord werd onder meer overgenomen door CNN, de BBC en National Public Radio, in programma's als Morning Edition, Day To Day en All Things Considered[bron?].

Het Nederlandse woord blogosfeer is een leenwoord van het Amerikaans-Engelse blogosphere en is naar het voorbeeld van logosfeer gevormd. Logosfeer is samengesteld uit het Griekse logos ('woord') en sfeer ('wereld')[bron?]. De vroegste Nederlandse vindplaats van blogosfeer dateert uit 2003 en het woord raakte rond 2006 in gebruik.

Onderzoek

In onderzoek wordt de blogosfeer enerzijds opgevat als een ruimte voor discussie en publiek debat, en anderzijds formeel als een netwerk van weblogs die naar elkaar linken, soms aangevuld met de websites waarnaar die weblogs verwijzen. Onderzoekers brengen de blogosfeer vaak in kaart door de links tussen weblogs te verzamelen en als netwerk weer te geven, bijvoorbeeld met programma's die de webfeeds of voorpagina's van weblogs uitlezen. Diensten als Technorati, BlogPulse, Tailrank en BlogScope gebruikten links om verbanden tussen weblogs te vinden en volgden hoe snel een meme zich door de blogosfeer verspreidde[bron?].

Lada Adamic en Natalie Glance onderzochten de politieke blogosfeer in de Verenigde Staten rond de presidentsverkiezingen van 2004. Zij analyseerden de berichten van 40 invloedrijke politieke weblogs ('A-list') in de twee maanden voor de verkiezing en legden op één dag de lijsten met links naar andere weblogs (blogrolls) van ruim duizend politieke weblogs vast. Liberale en conservatieve weblogs linkten vooral naar weblogs uit hun eigen kamp, en conservatieve weblogs linkten vaker naar elkaar en vormden een dichter netwerk. Volgens de onderzoekers waren de presidentsverkiezingen van 2004 de eerste in de Verenigde Staten waarin weblogs een belangrijke rol speelden. De term wordt in publicaties ook gebruikt bij het beschrijven van verzet tegen globalisering[bron?] en om de invloed van individuele bloggers aan te duiden[bron?].

Lars Kirchhoff, Axel Bruns en Thomas Nicolai gebruikten in een paper uit 2007 het PageRank-algoritme om na te gaan hoe de aandacht op internet verdeeld was over 8,8 miljoen weblogs, met gegevens uit 2005 en 2006.

Nederlandse blogosfeer

Esther Weltevrede en Anne Helmond reconstrueerden de Nederlandse blogosfeer van 1999 tot en met 2009 met gearchiveerde kopieën uit de Wayback Machine van het Internet Archive. Van de 2500 adressen die zij opvroegen, konden zij bijna duizend weblogs terugvinden. Hun analyse wijst erop dat de vroege Nederlandse bloggers geen blogplatforms gebruikten, maar hun weblog doorgaans met de hand in HTML schreven of software op een eigen server draaiden. Vanaf 2004–2005 stapten de meeste Nederlandse bloggers die een blogplatform gebruikten over naar Nederlandse platforms zoals Web-Log.nl, en tussen 2004 en 2009 gebruikte meer dan 40 procent van de bloggers Nederlandse blogsoftware of een Nederlands platform.

In de vroege jaren vormden weblogs als Alt0169 grote knooppunten in het netwerk. In de bloeiperiode ontstonden clusters, zoals een cluster van marketingblogs en een rond het platform Blog.nl, en in de latere jaren werd de blogosfeer gekenmerkt door sociale media, verwijzingen naar profielen van bloggers op andere platforms en links naar foto's, video's en andere content. In 2009 was Twitter het grootste knooppunt in het netwerk, terwijl het Nederlandse Hyves tot de kleinste verwijzingen naar sociale media behoorde.

In 2018 begon de Koninklijke Bibliotheek een webcollectie met de naam NL-blogosfeer, om een representatief beeld van de Nederlandse blogcultuur te bewaren als primaire bron voor reflectie op de Nederlandse digitale cultuur.

Zie ook