Jeugd en opleiding
Gibson groeide op in Southend-on-Sea, in het Engelse graafschap Essex. Hij kwam uit een arbeidersgezin. Zijn vader werkte als timmerman en zijn moeder als winkelbediende. Hij had een zus, June. Hij bezocht de Southend High School for Boys en studeerde vervolgens aan St Catharine's College, onderdeel van de Universiteit van Cambridge.
Aanvankelijk wilde Gibson arts worden. Hij koos daarom voor een studie geneeskunde, maar ontwikkelde geleidelijk een belangstelling voor journalistiek en film. Uiteindelijk verruilde hij het medische vakgebied voor de televisie, waar hij vooral geïnteresseerd raakte in de mogelijkheden van documentaires om ingewikkelde onderwerpen voor een groot publiek toegankelijk te maken.
Loopbaan
Wetenschappelijke documentaires en televisiedrama
Aan het einde van de jaren zestig begon Gibson bij de BBC. Hij werkte aanvankelijk aan wetenschappelijke documentaires, onder meer voor Horizon, een programma dat nieuwe ontwikkelingen in wetenschap en technologie behandelde.
In 1974 regisseerde hij voor Horizon de documentaire Joey, over Joey Deacon, een Britse man met een ernstige lichamelijke beperking die met hulp van anderen een manier had gevonden om zijn gedachten en ervaringen over te brengen. De documentaire kreeg erkenning van de Britse televisie-industrie.
Gibson richtte zich daarnaast op televisiedrama. Hij werkte samen met de Britse toneel- en televisieschrijver Dennis Potter, onder meer aan Where Adam Stood (1976), gebaseerd op het autobiografische werk Father and Son van Edmund Gosse. In 1979 regisseerde Gibson Blue Remembered Hills, eveneens geschreven door Potter. Het televisiedrama speelt zich af in Engeland tijdens de Tweede Wereldoorlog en volgt een groep kinderen die door volwassen acteurs wordt gespeeld. Onder de spelers bevonden zich Helen Mirren, Colin Welland en John Bird. De ongebruikelijke keuze om volwassenen kinderrollen te laten vertolken, vormde een belangrijk onderdeel van Potters verhaal. Gibson gebruikte een directe en naturalistische regiestijl om de spanningen, rivaliteit en wreedheid binnen de groep zichtbaar te maken. Blue Remembered Hills werd onderscheiden met de BAFTA voor beste afzonderlijke televisiedrama tijdens de uitreiking van 1980. Gibson kreeg daarmee ook erkenning als regisseur van dramatische televisieproducties.
Overgang naar de bioscoop
In 1980 maakte Gibson zijn debuut als regisseur van een lange bioscoopfilm met Breaking Glass, een muzikaal drama over de opkomst en ondergang van een jonge zangeres binnen de Britse punkscene. De hoofdrol werd gespeeld door zangeres Hazel O'Connor, naast onder anderen Phil Daniels en Jonathan Pryce. De film behandelde de spanningen tussen artistieke ambities, de muziekindustrie en commercieel succes. Gibson was ook betrokken bij het scenario.
Het succes van Breaking Glass bracht hem onder de aandacht van Amerikaanse filmproducenten. Hij kreeg aanbiedingen uit Hollywood en begon naast zijn Britse werk ook in de Verenigde Staten te regisseren. In 1986 regisseerde hij de bovennatuurlijke horrorfilm Poltergeist II: The Other Side, een vervolg op Poltergeist uit 1982. De film volgt opnieuw de familie Freeling, die wordt geconfronteerd met bovennatuurlijke gebeurtenissen. De productie vormde een duidelijke verandering ten opzichte van Gibsons eerdere muziekfilms en televisiedrama's.
Historische en biografische televisiefilms
In de tweede helft van de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig regisseerde Gibson verschillende Amerikaanse televisieproducties waarin historische gebeurtenissen en levensverhalen centraal stonden.
In 1989 maakte hij voor HBO Murderers Among Us: The Simon Wiesenthal Story, over het leven van Simon Wiesenthal, een overlevende van de Holocaust die zich na de oorlog inzette voor het opsporen van nazimisdadigers. Ben Kingsley vertolkte de hoofdrol.
Een jaar later regisseerde Gibson de miniserie Drug Wars: The Camarena Story (1990), over de Amerikaanse drugsbestrijder Enrique Camarena, die in 1985 in Mexico werd ontvoerd en vermoord. De serie kwam tot stand in samenwerking met filmmaker Michael Mann en had rollen voor onder anderen Steven Bauer en Benicio del Toro.
Zijn grootste televisiesucces volgde met The Josephine Baker Story (1991), een biografische film over de Amerikaanse zangeres, danseres en burgerrechtenactiviste Josephine Baker. De hoofdrol werd gespeeld door Lynn Whitfield. De film volgt Bakers ontwikkeling van haar jeugd in de Verenigde Staten tot haar internationale carrière in Frankrijk. Daarbij komen zowel haar artistieke prestaties als de discriminatie waarmee ze gedurende haar leven werd geconfronteerd aan bod. Gibson won voor deze productie de Primetime Emmy Award voor beste regie van een miniserie of televisiefilm. Whitfield ontving de Emmy voor beste vrouwelijke hoofdrol. De film won in totaal vijf Emmy Awards uit twaalf nominaties. De productie leverde Gibson bovendien erkenning op van de Directors Guild of America, de Amerikaanse vakorganisatie van film- en televisieregisseurs.
What's Love Got to Do with It
In 1993 regisseerde Gibson What's Love Got to Do with It, een biografische muziekfilm over de Amerikaanse zangeres Tina Turner. De film is gebaseerd op Turners autobiografie I, Tina, die zij samen met journalist Kurt Loder schreef. Angela Bassett vertolkte Tina Turner en Laurence Fishburne speelde haar toenmalige echtgenoot en muzikale partner Ike Turner. De film behandelt Turners muzikale ontwikkeling, de gewelddadige relatie met Ike Turner en haar uiteindelijke zelfstandige carrière als zangeres. Gibson koos ervoor de muzikale optredens een belangrijke plaats in het verhaal te geven. In een interview met de Los Angeles Times verklaarde hij dat hij bij het maken van biografische films vooral geïnteresseerd was in de persoonlijke drijfveren en conflicten achter iemands prestaties. De film werd een kritisch en commercieel succes. Zowel Bassett als Fishburne werd genomineerd voor een Academy Award voor hun vertolking. De productie verstevigde Gibsons reputatie als regisseur van biografische films over muzikanten.
Laatste films en productiewerk
In 1996 regisseerde Gibson de Amerikaanse thriller The Juror, met Demi Moore en Alec Baldwin in de hoofdrollen. Het verhaal gaat over een vrouw die als jurylid in een moordproces wordt geïntimideerd door de georganiseerde misdaad.
Twee jaar later keerde Gibson terug naar een muzikaal onderwerp met de Britse komedie Still Crazy (1998). De film volgt de leden van een voormalige rockgroep die na tientallen jaren proberen hun band nieuw leven in te blazen. Onder anderen Bill Nighy, Billy Connolly en Timothy Spall speelden erin. Still Crazy werd zijn laatste lange bioscoopfilm als regisseur. De film kreeg verschillende nominaties voor de Golden Globe Awards, waaronder die voor beste film in de categorie musical of komedie.
Gibson bleef daarna als producent bij filmprojecten betrokken. In 2002 werkte hij als uitvoerend producent aan Frida, een biografische film van regisseur Julie Taymor over de Mexicaanse kunstenares Frida Kahlo, met Salma Hayek in de hoofdrol. Zijn productiecredit wordt bevestigd door het American Film Institute. Hij werkte aan nieuwe filmplannen en ontwikkelde samen met zijn echtgenote een scenario toen bij hem kanker werd vastgesteld.
Persoonlijk leven en overlijden
Gibson trouwde in 1990 met de Amerikaanse actrice Lynn Whitfield, die de hoofdrol vertolkte in zijn televisiefilm The Josephine Baker Story. Het echtpaar kreeg een dochter, Grace. Het huwelijk eindigde in een scheiding. Later trouwde hij met kunstenares en fotografe Paula Rae Gibson. Met haar kreeg hij eveneens een dochter, Raphaela.
Brian Gibson overleed op 4 januari 2004 in Londen, op 59-jarige leeftijd, aan de gevolgen van botkanker. Volgens de Los Angeles Times leed hij aan ewingsarcoom, een zeldzame vorm van kanker die onder meer in het bot kan ontstaan.
Verenigd Koninkrijk
