Goudscherm

Goudscherm
	Bupleurum ranunculoides
Taxonomische indeling
Rijk:	Plantae (Planten)
Stam:	Embryophyta (Landplanten)
Klasse:	Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade:	Bedektzadigen
Clade:	'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade:	Campanuliden
Orde:	Apiales
Familie:	Apiaceae (Schermbloemenfamilie)
Onderfamilie:	Apioideae
Geslacht
	Bupleurum; L. (1753)
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Goudscherm op Wikispecies
Portaal	Biologie

Goudscherm (Bupleurum) is een geslacht uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae oftewel Apiaceae). De botanische naam Bupleurum is afkomstig van het Oudgriekse woord 'boupleurs' = ossenrib. De soorten komen voor in de gematigde en subtropische delen van het noordelijk halfrond en in Zuid-Afrika.

Het geslacht omvatt een kleine tweehonderd soorten. In België en Nederland komen de volgende soorten in het wild voor:

Sikkelgoudscherm (Bupleurum falcatum)
Fijn goudscherm (Bupleurum tenuissimum)
Doorwas (Bupleurum rotundifolium)
Smalle doorwas (Bupleurum subovatum)

Ecologische aspecten

Planten in dit geslacht zijn waardplant voor onder meer de geblokte zomervlinder (Thalera fimbrialis).

Toepassingen

Voor in de tuin zijn er een aantal hybriden als Bupleurum 'Bronze Beauty'.

Soorten

Bupleurum acutifolium Boiss.
Bupleurum aeneum Boiss. & A.Huet
Bupleurum aequiradiatum (H.Wolff) Snogerup & B.Snogerup
Bupleurum affine Sadler
Bupleurum aira Snogerup
Bupleurum aitchisonii (Boiss.) H.Wolff
Bupleurum alatum R.H.Shan & M.L.Sheh
Bupleurum album Maire
Bupleurum aleppicum Boiss.
Bupleurum alpigenum Jord. & Fourr.
Bupleurum americanum J.M.Coult. & Rose
Bupleurum anatolicum Hub.-Mor. & Reese
Bupleurum andhricum M.P.Nayar & R.N.Banerjee
Bupleurum angulosum L.
Bupleurum angustissimum (Franch.) Kitag.
Bupleurum antonii Maire
Bupleurum apiculatum Friv.
Bupleurum asperuloides Heldr.
Bupleurum atlanticum Murb.
Bupleurum aureum Fisch. ex Hoffm.
Bupleurum badachschanicum Lincz.
Bupleurum baimaense X.G.Ma & X.J.He
Bupleurum balansae Boiss. & Reut.
Bupleurum baldense Turra
Bupleurum barceloi Coss. ex Willk.
Bupleurum benoistii Litard. & Maire
Bupleurum bicaule Helm
Bupleurum boissieri Post
Bupleurum boissieuanum H.Wolff
Bupleurum bourgaei Boiss. & Reut.
Bupleurum brachiatum K.Koch ex Boiss.
Bupleurum brevicaule Schltdl.
Bupleurum canaliculatum Diels
Bupleurum candollei Wall. ex DC.
Bupleurum canescens Schousb.
Bupleurum capillare Boiss. & Heldr.
Bupleurum cappadocicum Boiss.
Bupleurum chaishoui R.H.Shan & M.L.Sheh
Bupleurum chevalieri Cherm.
Bupleurum chinense DC.
Bupleurum citrinum Hochst.
Bupleurum clarkeanum (H.Wolff) Nasir
Bupleurum commelynoideum H.Boissieu
Bupleurum commutatum Boiss. & Balansa
Bupleurum condensatum R.H.Shan & Y.Li
Bupleurum constancei Nazir
Bupleurum contractum Korovin
Bupleurum croceum Fenzl
Bupleurum dalhousianum (C.B.Clarke) Koso-Pol.
Bupleurum davisii Snogerup
Bupleurum densiflorum Rupr.
Bupleurum dianthifolium Guss.
Bupleurum dichotomum Boiss.
Bupleurum dielsianum H.Wolff
Bupleurum distichophyllum Wight & Arn.
Bupleurum dracaenoides Huan C.Wang, Z.R.He & H.Sun
Bupleurum dumosum Coss. & Balansa
Bupleurum eginense (H.Wolff) Snogerup
Bupleurum elatum Guss.
Bupleurum erubescens Boiss.
Bupleurum euboeum Beauverd & Topali
Bupleurum euphorbioides Nakai
Bupleurum exaltatum M.Bieb.
Bupleurum falcatum L. – Sikkelgoudscherm
Bupleurum faurelii Maire
Bupleurum ferganense Lincz.
Bupleurum flavicans Boiss. & Heldr.
Bupleurum flavum Forssk.
Bupleurum flexile Bornm. & Gauba
Bupleurum foliosum Salzm. ex DC.
Bupleurum freitagii Rech.f.
Bupleurum fruticescens L.
Bupleurum fruticosum L.
Bupleurum gansuense S.L.Pan & P.S.Hsu
Bupleurum gaudianum Snogerup
Bupleurum gerardi All.
Bupleurum ghahremanii Mozaff.
Bupleurum gibraltaricum Lam.
Bupleurum gilanicum Mozaff.
Bupleurum gilesii H.Wolff
Bupleurum glumaceum Sm.
Bupleurum gracile d'Urv.
Bupleurum gracilipes Diels
Bupleurum gracillimum Klotzsch
Bupleurum greuteri Snogerup
Bupleurum gulczense O.Fedtsch. & B.Fedtsch.
Bupleurum gussonei (Arcang.) Snogerup & B.Snogerup
Bupleurum hakgalense Klack.
Bupleurum hamiltonii N.P.Balakr.
Bupleurum handiense (Bolle) G.Kunkel
Bupleurum haussknechtii Boiss.
Bupleurum heldreichii Boiss. & Balansa
Bupleurum hoffmeisteri Klotzsch
Bupleurum imaicola J.Kern.
Bupleurum isphairamicum Pimenov
Bupleurum jucundum Kurz
Bupleurum kabulicum Rech.f.
Bupleurum kakiskalae Greuter
Bupleurum kaoi Liu, C.Y.Chao & Chuang
Bupleurum karglii Vis.
Bupleurum khasianum (C.B.Clarke) P.K.Mukh.
Bupleurum koechelii Fenzl
Bupleurum kohistanicum Nasir
Bupleurum komarovianum Lincz.
Bupleurum kosopolianskyi Grossh.
Bupleurum krylovianum Schischk.
Bupleurum kunmingense Yin Li & S.L.Pan
Bupleurum kurdicum Boiss.
Bupleurum kurzii P.K.Mukh.
Bupleurum kweichowense R.H.Shan
Bupleurum lanceolatum Wall. ex DC.
Bupleurum lancifolium Hornem.
Bupleurum lateriflorum Coss.
Bupleurum latissimum Nakai
Bupleurum leucocladum Boiss.
Bupleurum libanoticum Boiss. & C.I.Blanche
Bupleurum linczevskii Pimenov & Sdobnina
Bupleurum lipskyanum (Koso-Pol.) Lincz.
Bupleurum longeradiatum Turcz.
Bupleurum longicaule Wall. ex DC.
Bupleurum longifolium L.
Bupleurum lophocarpum Boiss. & Balansa
Bupleurum luxiense Yin Li & S.L.Pan
Bupleurum lycaonicum Snogerup
Bupleurum maddenii C.B.Clarke
Bupleurum malconense R.H.Shan & Y.Li
Bupleurum marginatum Wall. ex DC.
Bupleurum marschallianum C.A.Mey.
Bupleurum martjanovii Krylov
Bupleurum mayeri Micevski
Bupleurum mesatlanticum Litard. & Maire
Bupleurum microcephalum Diels
Bupleurum miyamorii Kitag.
Bupleurum mongolicum V.M.Vinogr.
Bupleurum montanum Coss. & Durieu
Bupleurum multinerve DC.
Bupleurum mundii Cham. & Schltdl.
Bupleurum muschleri H.Wolff
Bupleurum nanum Poir.
Bupleurum nematocladum Rech.f.
Bupleurum nigrescens Nasir
Bupleurum nipponicum Koso-Pol.
Bupleurum nodiflorum Sm.
Bupleurum nordmannianum Ledeb.
Bupleurum odontites L.
Bupleurum oligactis Boiss.
Bupleurum orientale Snogerup
Bupleurum pachnospermum Pančić
Bupleurum pamiricum Pimenov & Kljuykov
Bupleurum papillosum DC.
Bupleurum pauciradiatum Fenzl ex Boiss.
Bupleurum pendikum Snogerup
Bupleurum persicum Boiss.
Bupleurum petiolulatum Franch.
Bupleurum petraeum L.
Bupleurum plantagineum Desf.
Bupleurum plantaginifolium Wight
Bupleurum polyactis Post ex Snogerup
Bupleurum polyclonum Yin Li & S.L.Pan
Bupleurum polyphyllum Ledeb.
Bupleurum postii H.Wolff
Bupleurum praealtum L.
Bupleurum pulchellum Boiss. & Heldr.
Bupleurum qinghaiense Yin Li & J.X.Guo
Bupleurum ramosissimum Wight & Arn.
Bupleurum ranunculoides L.
Bupleurum regelii Lincz. & V.M.Vinogr.
Bupleurum rigidum L.
Bupleurum rischawianum Albov
Bupleurum rockii H.Wolff
Bupleurum rollii (Montel.) Pignatti
Bupleurum rosulare Korovin ex Pimenov & Sdobnina
Bupleurum rotundifolium L. – Doorwas
Bupleurum rupestre Edgew.
Bupleurum sachalinense F.Schmidt
Bupleurum salicifolium R.Br.
Bupleurum schistosum Woronow
Bupleurum scorzonerifolium Willd.
Bupleurum semicompositum L.
Bupleurum setaceum Fenzl
Bupleurum shanianum X.G.Ma & X.J.He
Bupleurum shikotanense M.Hiroe
Bupleurum sibiricum Vest ex Spreng.
Bupleurum sikkimensis P.K.Mukh.
Bupleurum sintenisii Asch. & Urb. ex Huter
Bupleurum smithii H.Wolff
Bupleurum sosnowskyi Manden.
Bupleurum spinosum Gouan
Bupleurum stellatum L.
Bupleurum stenophyllum (Nakai) Kitag.
Bupleurum stewartianum Nasir
Bupleurum subnivale (Galushko) Galushko
Bupleurum subovatum Link ex Spreng. – Smalle doorwas
Bupleurum subspinosum Maire & Weiller
Bupleurum subuniflorum Boiss. & Heldr.
Bupleurum sulphureum Boiss. & Balansa
Bupleurum swatianum Nasir
Bupleurum teberdense Kljuykov
Bupleurum tenuissimum L. – Fijn goudscherm
Bupleurum terminum A.P.Khokhr.
Bupleurum thianschanicum Freyn
Bupleurum thomsonii C.B.Clarke
Bupleurum trichopodum Boiss. & Spruner
Bupleurum triradiatum Adams ex Hoffm.
Bupleurum turcicum Snogerup
Bupleurum tuschkanczik Stepanov
Bupleurum veronense Turra
Bupleurum virgatum Cav.
Bupleurum wenchuanense R.H.Shan & Y.Li
Bupleurum wittmannii Steven
Bupleurum wolffianum Bornm. ex H.Wolff
Bupleurum woronowii Manden.
Bupleurum yinchowense R.H.Shan & Y.Li
Bupleurum yunnanense Franch.
Bupleurum zoharii Snogerup

Hybriden

Bupleurum × sitenskyi Šourková

Externe links

Bupleurum in de Flora of China
Bupleurum in de Flora of Pakistan
Bupleurum in de Flora of Missouri
Bupleurum (lijst) en beschrijving in FloraBase - the Western Australian Flora
(en) Bupleurum in de NCBI Taxonomy Browser

Bronnen, noten en/of referenties

↑ (en) Bupleurum L. Royal Botanic Gardens, Kew. Gearchiveerd op 26 maart 2023.

Zie de categorie Bupleurum van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

[1] (en) Bupleurum L. Royal Botanic Gardens, Kew. Gearchiveerd op 26 maart 2023.