| Cichorei | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||||||
| Bloem van de wilde cichorei (Cichorium intybus) | ||||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||
| Geslacht | ||||||||||||||||||||
| Cichorium L. (1753) | ||||||||||||||||||||
 Afbeeldingen op Wikimedia Commons | ||||||||||||||||||||
 Cichorei op Wikispecies | ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||
Cichorei (Cichorium) is een geslacht uit de composietenfamilie (Compositae of Asteraceae). Tot dit geslacht behoren onder meer witlof (witloof) en andijvie.
Van de witlof zijn ook de (groene) bladeren eetbaar, tenminste voor de bloei. Aan de bittere smaak van het melksap in de bladeren dankt de bladcichorei zijn bijnaam bitterpee (mv.: bitterpeeën). De kweek van bitterpeeën voor consumptie van de witte bladeren begon in de negentiende eeuw in de provincie Brabant rond Brussel. Dit was het gevolg van de toevallige ontdekking in de Brusselse Kruidtuin dat in het voorjaar uitlopende bladeren van in het donker bewaarde wortelen eetbaar zijn. Vandaar de naam "Brussels lof". Daarna is middels veredeling een speciale variëteit ontstaan.
Sinds de laatste jaren van de twintigste eeuw worden de wortelen van cichorei, naast de teelt voor de groente witlof, ook geteeld voor de verwerking tot inuline en zoetstof, met name fructose. De verwerking in Nederland vindt plaats in fabrieken van Sensus, net als Suiker Unie onderdeel van Cosun, in respectievelijk Roosendaal en Zwolle. Zowel inuline (een voedingsvezel) als fructose vinden hun weg in de levensmiddelenindustrie. Fructose is een natuurlijke zoetstof met echter een hogere zoetwaarde per energie-eenheid dan biet- of rietsuiker. Hiervoor zijn aparte rassen ontwikkeld, waarbij een op een suikerbiet gelijkende wortelvorm een belangrijke raseigenschap is. Witlofwortelen daarentegen zijn geselecteerd op een slanke penwortel, dat is voor de witloftrek het gemakkelijkst.
Cichoreizaad wordt toegevoegd aan kruidenrijke zaadmengsels voor bermen en weides. Het blad is rijk aan suikers en eiwit, rundvee en schapen lusten jonge planten graag. Het bittere blad vermindert maagdarmwormen. De plant wortelt diep waardoor ze minder droogtegevoelig is dan het, voor grasland, vaak gebruikte Engels Raaigras en de bodemstructuur verbetert.
De geroosterde wortel van de cichorei wordt gebruikt als surrogaat van koffie of als ingrediënt bij het koffiezetten. In het verleden zijn er periodes geweest dat dit gebeurde uit noodzaak, bijvoorbeeld in moeilijke tijden zoals de Napoleontische blokkade tijdens de Franse bezetting.
In Damwâld (Friesland) is museum De Sûkerei gevestigd waar veel te zien is over cichorei als vervanger van bonenkoffie. De omgeving van Damwâld had de grootste concentratie van cichoreidrogerijen in Nederland.
Cichorei als koffievervanger wordt nog wel om gezondheidsredenen genuttigd.
· 
· 
