Een circusfestival is een festival dat zich in zijn programmatie specifiek richt op het presenteren van circusvoorstellingen. Circusfestivals bieden het brede publiek de mogelijkheid om circus in al zijn vormen te ontdekken en fungeren tegelijk als presentatieplatform voor circusartiesten en -gezelschappen.
Sommige circusfestivals richten zich, naast het brede publiek, ook expliciet tot professionals uit de circussector, zoals artiesten, programmatoren en spreidingskantoren. In dat geval vervullen zij tevens een ontmoetings- en uitwisselingsfunctie voor de sector, met onder meer netwerkmomenten, pitchsessies en inhoudelijke of professionele sessies.
Naast voorstellingen organiseren circusfestivals vaak participatieve nevenactiviteiten, zoals circusworkshops, initiaties en andere interactieve formats. Voor deze activiteiten werken festivals regelmatig samen met lokale circusateliers of circuswerkplaatsen.
De duurtijd van een circusfestival kan variëren van één dag tot meerdere weken of zelfs langer. Festivals kunnen indoor en/of outdoor plaatsvinden, in culturele infrastructuur of in de publieke ruimte. De toegang kan gratis of betalend zijn, en sommige festivals bereiken ook een toevallig passerend publiek De organisatie van een circusfestival vereist de inzet van uiteenlopende functies en expertises. Tot de betrokken medewerkers behoren onder meer programmatoren, artistieke coördinatoren, productiemedewerkers, logistiek personeel, administratieve krachten, communicatiemedewerkers, ticketingteams, EHBO-verantwoordelijken, cateringpersoneel en soms beveiliging.
In Vlaanderen zijn er verschillende festivals die zich exclusief op circus richten. In 2024 werden in het kader van een Landschapstekening Circus ongeveer twintig circusfestivals geïdentificeerd. Festivals worden het hele jaar door georganiseerd, met een zwaartepunt in de zomermaanden.
Voorbeelden van circusfestivals in Vlaanderen zijn onder meer:
Daarnaast bestaan er in Vlaanderen ook festivals die niet exclusief op circus focussen, maar wel circusvoorstellingen opnemen in hun programmatie, zoals Visueel Festival Visuel, Langs de Promenade, Zomer van Antwerpen, Theater aan Zee, StraPatZen, Brouwels op Straat, Plein Publiq en Rode Hond.
Circusfestivals worden georganiseerd door uiteenlopende actoren, waaronder cultuurcentra, kunsthuizen, circuswerkplaatsen, ateliers, stedelijke cultuurdiensten en aparte vzw’s. Binnen het Decreet betreffende de ondersteuning van de circuskunsten in Vlaanderen van 21 november 2008 is projectmatige subsidiëring voorzien voor organisaties die een circusfestival organiseren. Sommige festivals maken gebruik van deze ondersteuning, terwijl andere bijkomende financiering halen uit lokale overheden, samenwerkingen, sponsoring of eigen inkomsten.