Conrad's premie

Conrad's premie (soms ten onrechte Conradmedaille genoemd) is een Nederlandse wetenschapsprijs die volgt uit een legaat van een van de oprichters van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs (KIvI), ir. F.W. Conrad jr.

Instelling

In zijn testament heeft Conrad onderstaande tekst nagelaten:

De ondergeteekende een bewijs willende nalaten van zijne voorliefde voor het Koninklijk Instituut van Ingenieurs, gevestigd te 's-Gravenhage, en zijn aandenken als Oprigter dier instelling in geheugen willende houden, heeft zijne nagelaten betrekkingen verzocht aan gezegd Instituut uit te keeren eene gift van vijfhonderd gulden, onder de volgende voorwaar­den:

1 Dat daarvoor zal worden aangekocht een nationaal effect.

2 Dat dit effect zal zijn en blijven een onvervreemdbaar eigendom van bovengenoemd Instituut.

3 Dat de jaarlijkse rente van dit effect het bedrag van twintig gulden, zijnde mijne contributie als permanent lid, zal worden bestemd om iedere vijf jaren te zamen te voegen tot een bedrag van honderd gulden, ten einde deze soms uit te deelen als premie om te worden uitgekeerd aan het gewoon of buitengewoon lid van het Instituut, dat gedurende dat tijdsverloop van vijf jaren de beste Verhandeling, Memorie of ander geschrift in de werken van het Instituut zal hebben geleverd, of de nuttigste vinding in het vak van den Ingenieur zal hebben medegedeeld.

4 Dat wanneer de jaarlijksche rente van bovenbedoeld effect meer dan twintig gulden mogt bedragen, dit meerdere bij het kapitaal zal worden gevoegd.

5 Dat de beslissing aan wien de sub 3e. bedoelde premie moet worden uitgekeerd zal geschieden bij meerderheid van stemmen van den Raad van Bestuur, daartoe expresselijk voltallig bijeen ter roepen.

6 Dat deze premie den naam zal dragen van Conrad's Premie.

7 De goedkeuring van den Beschermheer zal hierop worden verzocht.

Aldus eigenhandig geschreven en getekend op de Huize de Wiers, den 16den October des jaars 1800 negen en zestig.

Conrad.

Dit legaat is in de vergadering van het KIvI van 12 april 1870 ingebracht, en geaccepteerd. De vereiste koninklijke goedkeuring is aangevraagd. Conrad was vanaf de oprichting van het KIvI in 1847 de president van het KIvI. In 1870 was het bedrag van ƒ 500 een redelijk kapitaal. Het zou in de tegenwoordige tijd zo'n € 15000 zijn. Uit het legaat blijkt dat de premie bedoeld was als een premie voor een (enkele) goede publicatie met praktische toepassing.

Aangepast doel

Het kapitaal heeft geen grote groei doorgemaakt, waardoor de premie niet meer een substantiële financiële gift is, maar vooral een premie met veel prestige. In 1998 heeft het KIvI bestuur besloten de focus wat te verleggen naar een persoon of groep van personen of instelling die door woord, schrift, beeld of systeem uitstekende bijdragen heeft geleverd aan het inzichtelijk maken en/of verbreiden van de technische wetenschappen en hun afgeleiden. Dit geleid heeft tot een premie voor newMetropolis in 1998 (i.p.v. 1995) en Het Klokhuis (in 2000). De premie van 2005 aan Dr. Rakhorst van de Rijksuniversiteit Groningen is naar hem gegaan voor de ontwikkeling van kunstorganen, dus niet zozeer naar een publicatie.

Tegenwoordig (in 2022) wordt de historisch belangrijke premie in principe toegekend door het hoofdbestuur van het KIvI op voordracht van de Raad Wetenschap, Techniek en Maatschappij van het KIvI voor:

Publicatie van het beste werk op ingenieursniveau in een bepaald vakgebied (in boekvorm), in 'De Ingenieur' of een ander wetenschappelijk tijdschrift.

Echter, sinds 2005 is de premie niet meer uitgereikt.