Een adviesbureau of consultancybureau is een bedrijf waar adviseurs in dienst zijn. Deze adviseurs worden ingehuurd door andere partijen om daar adviezen te geven. Dit kan zijn op technisch, organisatorisch, juridisch, financieel of wetenschappelijk-inhoudelijk (ecologie, bodem, erfgoed, etc.) gebied.
Het verschil tussen een adviesbureau en een interim-management of detacheringsbureau is dat adviseurs of 'consultants' werken op projectbasis en een vooraf afgesproken concreet resultaat of oplossing opleveren. Interim-managementbureaus leveren tijdelijk personeel voor een veelal vooraf overeengekomen inspanning en periode. Veelal hebben deze interim-managers ook een bepaalde (tijdelijke) lijnverantwoordelijkheid. Detacheringsbureaus leveren (slimme) 'handjes' die zich, onder leiding van de (gedelegeerde) opdrachtgever inspannen en werkzaamheden uitvoeren.
Indeling
De adviesbureaus zijn in te delen naar verschillende vakgebieden:
Juridische dienstverlening. Hier vallen juridische adviezen onder van advocaten, rechtshulpbureaus, consumentenorganisaties, enz. Bij deze adviesbureaus werken vooral juristen.
Financieel-economische dienstverlening. Dit betreft advisering over financieel-administratieve processen, over investeringsbeslissingen, fusies en overnames, enz. Bij deze adviesbureaus werken vooral bedrijfseconomen en accountants
Dienstverlening voor management en bedrijfsvoering, meestal organisatieadvies genoemd. Bij deze adviesbureaus werken vooral bedrijfskundigen.
Technische dienstverlening. Dit betreft adviezen van ingenieursbureaus op het gebied van civiele techniek, weg en waterbouw en bouwkunde, werktuigbouw, procestechniek, elektrotechniek, maar ook technische installaties zoals koelinstallaties. Bij deze adviesbureaus werken vooral ingenieurs.
Informatietechnologie. Dit betreft advisering over alles wat met ICT te maken heeft. Bij deze adviesbureaus werken vooral informatici.
Naast deze grote vakgebieden kan een adviesbureau zich op vrijwel alles richten waar behoefte is aan specialistisch kennis en advies. Voorbeelden zijn: architectenbureau, adviesbureau voor stedebouwkunde, voor planologische beleidsadvisering, voor archeologie, voor bouwhistorie en erfgoed, voor tuin- en landschapsarchitectuur, voor natuur- & landschapsbeheer, voor reclame, huisstijl en marketing, voor verkeer en vervoer, wetenschappelijk adviesbureau, psychologisch adviesbureau, pedagogisch adviesbureau, enz.
Kritiek
In hun boek De consultancy industrie (2023) stellen Mariana Mazzucato en Rosie Collington: De adviesbureaus wekken ten onrechte de indruk objectieve expertise aan te bieden. Heel veel belastinggeld vloeit naar de adviessector, maar de toegevoegde waarde is twijfelachtig.
↑Deze indeling is grotendeels gebaseerd op de Standaard Bedrijfsindeling (SBI 2008) van het CBS, zie ook hier. Onder de sectie M. Advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening rangschikt het CBS:
69. Rechtskundige dienstverlening, accountancy, belastingadvisering en administratie
70. Holdings (geen financiële), concerndiensten binnen eigen concern en managementadvisering
71. Architecten, ingenieurs en technisch ontwerp en advies; keuring en controle
72. Speur- en ontwikkelingswerk
73. Reclame en marktonderzoek
74. Industrieel ontwerp en vormgeving, fotografie, vertaling en overige consultancy
75. Veterinaire dienstverlening
De meeste adviesbureaus zullen onder deze sectie M vallen, maar er zijn ook adviesbureaus die vallen onder andere niet genoemde secties van SBI 2008. Daarnaast geldt dat in sectie M ook bedrijven zijn opgenomen die niet of niet hoofdzakelijk adviesdiensten verlenen. Gearchiveerd op 5 maart 2016.
↑Engelse titel The Big Con, naar een verhalenbundel van David Maurer uit 1940 over oplichters.