| Gehucht in Frankrijk | |||
|---|---|---|---|
| Situering | |||
| Regio | Hauts-de-France | ||
| Departement | Noorderdepartement (59) | ||
| Gemeente | Steenwerk | ||
| Coördinaten | 50° 41′ NB, 2° 47′ OL | ||
| |||
Croix du Bac, eerst Croix de Boyke en daarna Croix de Bocq, is een gehucht in de Franse gemeente Steenwerk in het Noorderdepartement. Het heeft de vorm van een klein dorp waarvan de kern gelegen is op het kruispunt van de departementale wegen D122 en D10. Langs deze weg ligt het op ongeveer drie kilometer ten zuiden van het centrum van Steenwerk, in de richting van de Leie, met het gehucht Bac-Saint-Maur iets ten zuidoosten ervan.
Als woonplaatsje kent Croix du Bac een beperkt aantal historische en culturele bezienswaardigheden, die verwijzen naar zowel het religieuze verleden als de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog.
Het calvariekruis, vermeld vanaf de eerste helft van de 17e eeuw, bevond zich oorspronkelijk op het kruispunt in het gehucht en fungeerde als herkenningspunt in het religieuze landschap. Het monument, bestaande uit een zandstenen sokkel die vermoedelijk gefinancierd werd door Nicolaas de Wulf, heer van het leengoed Boyken, werd tijdens de Franse Revolutie in 1793 vernield. De bewaarde sokkel werd hergebruikt voor het calvariekruis op de plaatselijke begraafplaats, aangelegd in 1870. Daar bleef hij zichtbaar tot het einde van de 19e eeuw; in de loop van de 20e eeuw werd hij meerdere malen verplaatst. Op 16 september 2018 werd de zandstenen basis herplaatst nabij de oorspronkelijke locatie en voorzien van een 4,50 meter hoog, door Patrice Seingier vervaardigd smeedijzeren kruis zonder corpus.
De Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeënkerk, officieel bekend in het Frans als église Notre-Dame des Sept Douleurs, is de plaatselijke parochiekerk. De oorspronkelijke hallenkerk werd in de tweede helft van de 19de eeuw zonder bijhorend kerkhof door de inwoners zelf met eigen middelen gebouwd, ondanks de tegenstand van zowel de lokale geestelijkheid als van het gemeentebestuur. Na de verwoesting door brand en bombardement tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de kerk op dezelfde fundamenten herbouwd, voorzien van twee zijbeuken in neogotische baksteenarchitectuur, een ingebouwde westtoren en kruisribgewelven, en in 1922 gewijd. Het orgel, in gebruik van 1936 tot 1980, werd gerestaureerd en opnieuw ingewijd in 1996.
In het verlengde van de gevechten aan het front nabij het gehucht legden Britse gevechtseenheden en hulpposten in juli 1916, ten zuidwesten daarvan, een oorlogsbegraafplaats aan. Het gebruik ervan duurde tot het einde van de oorlog, met een onderbreking tijdens het Duitse lenteoffensief van 1918. Daarna werd de begraafplaats uitgebreid om de graven van de omliggende slagvelden te herbergen. Onder verantwoordelijkheid van de Commonwealth War Graves Commission draagt deze door Herbert Baker ontworpen militaire begraafplaats, waar soldaten uit de Eerste Wereldoorlog rusten, de officiële naam Croix-du-Bac British Cemetery. Centraal op het terrein staat het Cross of Sacrifice. Er worden 554 doden herdacht, waarvan 263 niet konden worden geïdentificeerd.
Het oorlogsmonument werd opgericht ter nagedachtenis aan de inwoners die tijdens de Eerste Wereldoorlog omkwamen, zowel militaire als burgerlijke slachtoffers. Dit door Armand Lemay ontworpen gedenkteken werd gefinancierd door publieke intekening en plechtig ingehuldigd op 24 augustus 1930. Het bestaat uit een afgeschuinde muur van blauwe hardsteen uit Zinnik, waarop de namen zijn gegraveerd. In het midden bevindt zich een stele, bekroond met een Oorlogskruis en voorzien van een gedenkschrift. De stele draagt een bronzen voorstelling van een Poilu, die door de Overwinning wordt gekroond. Op het centrale kruispunt van het gehucht, tegen de gevel van de school, is het geheel aangebracht. Aan de 42 oorspronkelijke namen werden later nog acht namen toegevoegd, waaronder één slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog.
Referenties
Voetnoten