Inhoud
In de reeks vertellen veertien slachtoffers, velen voor het eerst, over vernedering, marteling, seksueel misbruik, gedwongen afstand van kinderen, gedwongen adopties, uitbuiting in weeshuizen, opvanghuizen, scholen en kloosters. Deze serie werd gezien als een onofficiele opvolger van de documentaire Godvergeten uit 2023.
Locaties en historische context
Weeshuis Sint-Vincentius in Zelem
De eerste aflevering focust op de gruwelijke misstanden in het weeshuis Sint-Vincentius in Zelem. Oud-bewoners getuigen van seksueel misbruik, psychisch en fysiek geweld, verdwijningen en verdachte overlijdens. Zo verklaart een getuige: “De tuchtmaatregelen van de zusters, dat was martelen”. Binnen de muren van het weeshuis bestond een sterke zwijgcultuur.
Dienstknecht Jef Cypers gaf toe dat hij kinderen begroef op het lokale kerkhof. Daarnaast getuigen slachtoffers over mishandeling met een riem, sleutelbossen, het overgieten met kokende melk en isolatie in chambrettes.
Internaat Sint-Antonius in Aarsele
Verder gaat het ook over misstanden in het internaat Sint-Antonius in Aarsele. Een van de getuigen vertelt zelfs hoe de nonnen zijn hoofd in het water hielden tot het moment dat hij bijna stikte. Hierover verklaart hij "Waterboarding werd niet uitgevonden in Guantanamo, maar bij de nonnen in Aarsele. Dat draag je mee. Dan dacht je: ik moet dood.”
Vakantiekolonie Ster der Zee in Koksijde
In de documentaire komen ook getuigenissen naar voor over de vakantiekolonie Ster der Zee in Koksijde, waar kinderen verbleven onder leiding van zusters. Getuigen in de serie beschrijven dat in Ster der Zee sprake was van herhaaldelijke straffen en mishandelingen. Zo vertelt Steve, die er verbleef als zesjarige, dat hij meteen geslagen werd bij aankomst en later drie dagen lang zonder eten in een kelder werd opgesloten. Andere getuigen spreken over tuchtmaatregelen die zij omschrijven als “martelen”, psychische vernedering, en fysieke mishandeling.
Moederhuis Tamar in Lommel
De derde aflevering belicht het moederhuis Tamar in Lommel, beheerd door de Zusters Kindsheid Jesu, waar ongehuwde zwangere vrouwen werden opgevangen. De zusters Kindsheid Jesu hebben in 1970 op de zolder het moederhuis Tamar opgericht. Vanaf 1976 was Tamar gevestigd naast het ziekenhuis op hetzelfde terrein. Tamar is veelvuldig in het nieuws gekomen door de verhalen van gedwongen adopties, ongewilde sterilisaties van jonge meisjes en ernstige vormen van misbruik van ongehuwde, zwangere meisjes. Een van de geadopteerden uit Tamar vertelt hoe aan haar moeder een dode baby werd getoond, terwijl ze zelf verkocht werd voor één miljoen frank
In 2024 deed Peter, een van de in de documentaire geportretteerde geadopteerden, aangifte van zijn eigen ontvoering door de nonnen van Tamar. Daarmee was hij de eerste persoon in de Belgische geschiedenis die in een adoptiedossier aangifte deed van zijn eigen ontvoering. In de documentaire zijn beelden te zien van het moment waarop hij het politiebureau in Lommel binnenloopt om de aangifte te doen. Kort daarna volgde getuige Lieve met een gelijkaardige aangifte. Het parket seponeerde beide dossiers wegens verjaring. Peter verklaarde later dat hij via een journalist op de hoogte werd gebracht van deze seponering.
De verhalen over Tamar komen veelvuldig terug in de podcast Kinderen van de Kerk. Het beeld dat daaruit naar voren komt is een beeld dat de zusters tegen de wil van de moeders hun kinderen hebben afgenomen en hier betaald voor hebben gekregen. Het verwijt dat gemaakt wordt in deze podcast is dat hier sprake was van witwassen van kinderen als een vorm van mensenhandel. Er worden parallellen getrokken tussen Tamar en de geschiedenis van de Magdalena-wasserijen in Ierland.
Het werk en uittredingen
In de laatste aflevering getuigen verschillende voormalige kloosterzusters over hun ervaringen met manipulatie, uitbuiting en misbruik binnen de kloostermuren. Hier gaat bijzondere aandacht naar de katholieke orde Het Werk. Volgens hun relaas werden zij jarenlang blootgesteld aan systematische manipulatie, emotionele onderdrukking en sektarische beïnvloeding. De getuigen spreken over een gesloten gemeenschap waar gehoorzaamheid en totale overgave aan de leiding centraal stonden, vaak ten koste van persoonlijke vrijheid en psychisch welzijn. Sommigen beschrijven hoe zij werden geïsoleerd van familie en vrienden, voortdurend gecontroleerd en onder druk gezet om hun eigen overtuigingen op te geven.
Een van de ex-nonnen noemt zichzelf een "ex-slavin van de Kerk". Deze vorm van spirituele dwang en psychologische controle leidde volgens de getuigen tot gevoelens van machteloosheid en vervreemding, waardoor uittreding extra moeilijk werd gemaakt. De serie werpt in deze laatste aflevering een kritisch licht op de machtsstructuren binnen religieuze gemeenschappen en stelt vragen over hoe bescherming en persoonlijke vrijheden van leden binnen dergelijke organisaties worden gegarandeerd.
