De Descartesprijzen waren wetenschappelijke prijzen van de Europese Unie voor bijzonder goede (natuur)wetenschappelijke of technologische doorbraken, die voortkomen uit Europese samenwerking (ingesteld in 2000), resp. voor een bijzonder goede wetenschapscommunicatie (ingesteld in 2004). Ze zijn genoemd naar de wiskundige, natuuronderzoeker en filosoof René Descartes (Cartesius). De prijzen heten tegenwoordig anders: European Science Awards
Elk jaar selecteert een grand jury, bestaande uit vooraanstaande onderzoekers uit verschillende Europese landen, een aantal finalisten uit de voorgedragen onderzoeks- of communicatieprogramma's. Hieruit worden ten slotte de laureaten geselecteerd, die het bedrag van de prijs (in 2005: 1.000.000 euro voor de onderzoeksprijs en 250.000 euro voor de communicatieprijs) onder elkaar verdelen. De overblijvende finalisten krijgen ook een kleiner bedrag (30.000 euro en 5000 euro respectievelijk in 2005). In 2000, 2001 en 2002 was de Fransman Yves Michot, oud-algemeen directeur van Aérospatiale-Matra, voorzitter van de jury. In 2003, 2004, en 2005 was professor Ene Ergma, voorzitter van het parlement van Estland, de juryvoorzitter.
Uitgereikt op 12 maart 2008, er waren drie laureaten voor de onderzoeksprijs.
De Descartesprijzen voor 2005 werden uitgereikt op 2 december 2005 in Londen. Er waren
De Descartesprijzen 2004 werden op 1 en 2 december 2004 uitgereikt in Praag. Dit was het eerste jaar waarin een tweede Descartesprijs, voor wetenschapscommunicatie, werd uitgereikt.