Eijlders

Café Eijlders

Eijlders is een kunstenaarscafé dat eind 1940 geopend werd aan de Korte Leidsedwarsstraat in de binnenstad van Amsterdam.

Geschiedenis

Het café aan de Korte Leidsedwarsstraat 47 werd geopend door John Eylders op 24 december 1940, tijdens de Tweede Wereldoorlog. In die jaren was de omgeving van het Leidseplein de plek waar artiesten, kunstenaars, schrijvers en dichters samenkwamen. Dichters als J.C. Bloem, M. Vasalis, Hans Redeker, Anna Blaman en Gerard den Brabander werden frequente bezoekers van het café. Als gevolg van de avondklok mocht het café in de oorlog niet later open zijn dan 8 uur ’s avonds, maar na sluitingstijd zat de huiskamer boven het café vol met dichters als Ed. Hoornik, Bertus Aafjes, Bert Voeten, Jan Elburg en Jacques Gans.

Toen in 1943 een bordje 'Voor Joden verboden' verplicht werd, hing de eigenaar dit aan een rubber zuignapje. Dit liet - tot niemands verrassing - snel los; het bordje belandde voortaan achter een kachel.

Na 1945 kwam er een nieuwe lichting in het café, met onder meer Remco Campert, J. Bernlef, Lucebert, Simon Vinkenoog, Ramses Shaffy, Mies Bouhuys, Bert Schierbeek en Leo Boekraad. In 1950 werd in Eijlders het tijdschrift Braak opgericht door Remco Campert en Rudy Kousbroek. De redactie van Braak hield kantoor in Eijlders. Door samenwerking met Lucebert, Jan Elburg en Gerrit Kouwenaar speelde Braak een belangrijke rol bij de Vijftigers.

In 1960 verscheen Elders of Eijlders, een boek over bezoekers van het café.

Eijlders Dichters

Sinds 1999 wordt een maandelijkse dichtersmiddag gehouden in de vorm van een open podium op zondag, georganiseerd door de Eijlders Dichters. In de zomer wordt de jaarlijkse Dichtersmarathon georganiseerd. Ook maken de Eijlders Dichters regelmatig een verzamelbundel. Bij het 60-jarig jubileum van het café in 2000 werd de eerste verzamelbundel uitgegeven. In 2016 werd de Diamantendichtbundel gepresenteerd, waarbij Remco Campert aanwezig was. December 2025 verscheen de meest recente jubileumbundel. Bij de presentatie was de stadsdichter van Amsterdam, Ellen Deckwitz, de gastdichter.

In 2002 werd gestart met de bundelserie Dichter bij Eijlders. In 2018 kwam nummer 27 uit.

De Eijlders Dichters worden regelmatig als gastdichter op diverse evenementen uitgenodigd in Nederland en België ('Eijlders Op Pad'). Soms wordt samengewerkt met kunstateliers in Amsterdam.

Eijlders Poëzie Aanmoedigingsprijs

In 2017 werd de eerste Eijlders Poëzie Aanmoedigingsprijs uitgereikt, als stimulans voor dichters met een recente Nederlandstalige debuutbundel. Het werd gewonnen door Mieke van Zonneveld, voor haar bundel Leger. In 2026 werd de prijs voor de tweede keer uitgereikt, in het kader van het 85-jarig bestaan van het café. De Eijlders Poëzie Aanmoedigingsprijs werd gewonnen door Monique Boogmans voor haar bundel Monk en Keef.

Referenties

  1. ↑ Gerard den Brabander - In café Eijlders | Schrijversgalerij. Literatuurmuseum. Geraadpleegd op 3 april 2026.
  2. ↑ Dijl, Frank van, Essay: De derde brief in Nader tot U van Gerard Kornelis van het Reve (1). Tzum (29 december 2023). Geraadpleegd op 3 april 2026.
  3. ↑ Cafe Eijlders. www.leidsebuurt.amsterdam. Geraadpleegd op 3 april 2026.
  4. ↑ Vurrukkulluk was die tijd. Maand van de Geschiedenis. Geraadpleegd op 3 april 2026.
  5. ↑ ‘de kunst ligt op straat’. De Groene Amsterdammer (10 februari 1999). Geraadpleegd op 3 april 2026.
  6. ↑ Historie. Eijldersdichters. Geraadpleegd op 3 april 2026.
  7. ↑ Elders of Eijlders. IGPoëzieB. Geraadpleegd op 3 april 2026.
  8. ↑ Wijkcentrum, Redactie, Eijlders dichters; zo 21 december 2025 - Wijkcentrum d'Oude Stadt (13 december 2025). Geraadpleegd op 3 april 2026.
  9. ↑ Hengel, Franciska Van den, Oproep: Eijlders Poëzie Aanmoedigingsprijs. Boekenkrant - Alles over boeken (23 februari 2026). Geraadpleegd op 3 april 2026.
  10. ↑ Nieuwsbrief 8 / 22 februari | Meander magazine. Geraadpleegd op 3 april 2026.