De eerste vlucht van een F-22 Raptor was in september 1997. In 2023 schoot een F-22 een ballon uit de lucht die vermoedelijk door China was ingezet om boven het Amerikaanse vasteland te spioneren.
Geschiedenis
De ontwikkeling van de F-22 als Advanced Tactical Fighter (ATF) begon in de 1980. Uitgangspunt was een geavanceerd gevechtsvliegtuig dat in het kader van de Koude Oorlog ter bestrijding van de luchtmacht van de Sovjet-Unie kon worden ingezet. Het toestel moest de F-15 Eagle uit 1972 en de F-117 Nighthawk uit 1981 vervangen. De Raptor moest het eventueel tegen negen toestellen uit de Su-27 Flanker-klasse tegelijk op kunnen nemen. Er wordt aangenomen, de meeste gegevens zijn nog geheim, dat de F-22 bij een snelheid van meer dan 1500 km/h op de radar onzichtbaar blijft. De Raptor wordt er toe in staat geacht vijandelijke toestellen op zeer grote afstand te kunnen aanvallen.
Dit toestel heeft een bredere missie gekregen dan alleen ATF. Het heeft, behalve dat het voor luchtoverwicht zorgt, ook de mogelijkheid om allerlei speciale opdrachten uit te voeren, waaronder grondaanvallen met allerlei soorten 'slimme' precisiemunitie.
De F-22 Raptor wordt door Lockheed Martin Aeronautics, gevestigd in Marietta (Georgia) geproduceerd, door Boeing in Seattle, Washington, en door Pratt & Whitney in East Hartford, Connecticut. Het eerste toestel van de productielijn werd in januari 2003 als testvliegtuig aan de Nellis Air Force Base in Nevada geleverd, maar er worden ook tests op Edwards Air Force Base in Californië uitgevoerd. Tijdens de tests verongelukte een toestel, maar in oktober 2004 werden de laatste tests succesvol afgesloten en werd de Raptor operationeel verklaard. De productie werd in 2011 vervroegd afgerond op grond van een gewijzigde behoefteanalyse. In 2012 waren er 187 toestellen operationeel.
Alle trainingen aan het vliegend en onderhoudspersoneel worden gegeven op Tyndall AFB, in Florida.
Er is op 25 maart 2009 een F-22 in Californië neergestort en op 16 november 2010 is er een in Alaska gecrasht.
In 2014 werd de F-22 voor de eerste maal in een offensieve actie ingezet, gericht tegen IS of Islamitische Staat in het noorden van Syrië.
Uitrusting en bewapening
Het toestel heeft een aantal eigenschappen die voor een straaljager belangrijk zijn.
Het heeft geïntegreerde avionica aan boord voor een optimale afstemming van de motoren, besturing en navigatie. De computers kunnen meer dan 10,3 gigabyte per seconde verwerken.
De Verenigde Staten hadden oorspronkelijk 277 toestellen besteld, maar dit aantal werd vanwege de hoge kostprijs van $150 miljoen per toestel tot 183 teruggebracht. De Raptor was op de strategische bommenwerper B-2 Spirit na het duurste gevechtsvliegtuig ooit.
Israël, Zuid-Korea en Japan hebben belangstelling getoond, maar vanwege de nieuwe technologie willen de Verenigde Staten het toestel niet exporteren.
