Gamemaster, vaak afgekort als GM, is een term die gebruikt wordt in veel role-playing games. In veel van zulke spellen wordt de groep spelers opgedeeld in twee groepen: de "spelers", die elk een personage onder hun hoede nemen en de acties ervan bepalen, en de gamemaster, die de fictieve wereld en alle andere personages bestuurt.
Taken van de gamemaster
Wat de gamemaster onderscheidt van de andere spelers van een rollenspel, is dat hij of zij andere taken heeft, en daarbij behorend ook andere macht. De spelers hebben, in de meeste spellen, slechts controle over één personage. Hierbij mogen zij echter ook precies bepalen wat het personage zegt en denkt, en welke acties het personage probeert uit te voeren. De taak van de speler is dan om dit personage te spelen. De gamemaster heeft daarentegen, afhankelijk van het gespeelde systeem en de afspraken binnen de groep, alle of een deel van de volgende taken:
Ontwerpen en beschrijven van de fictieve wereld waarin de personages zich bevinden.
Vertellen wat er precies gebeurt in de fictieve wereld.
Kennen van de regels van het spel, en toezien op en arbitreren van het gebruik ervan.
Binnen de regels van het spel besluiten wat de gevolgen van de acties van de spelerpersonages zijn.
Alternatieve taakverdelingen
Hoewel bovenstaande taakverdeling tussen spelers en gamemaster door de meeste role-playing games voor een groot deel gevolgd wordt, is het niet noodzakelijk om de taken aldus te verdelen. Ten eerste bestaat er de mogelijkheid om met meerdere gamemasters te spelen, waarbij deze allebei een deel van de traditionele taken op zich nemen. Daarnaast zijn er systemen waarbij een deel van de taken die meestal aan de gamemaster toebehoren op de spelers worden overgedragen. Enkele voorbeelden:
In My Life with Master zijn het de spelers die voorafgaand aan het spel de wereld en de belangrijkste NPCs bedenken.
In Trollbabe hebben de spelers voortdurend invloed op de fictieve wereld: zij mogen nieuwe personages, voorwerpen en situaties toevoegen wanneer zij daar zin in hebben.