Een garantverklaring is een officiële verklaring die in sommige gevallen nodig is om een gast uit het buitenland te kunnen ontvangen, bijvoorbeeld voor een vakantie of verblijf voor studie. Een garantverklaring is nodig als de gast zelf onvoldoende financiële middelen heeft. Ook biedt een garantverklaring in sommige gevallen meer zekerheid dat de gast tijdig terugkeert naar het land van herkomst.
De garantverklaring wordt ondertekend door de gastheer of gastvrouw in Nederland én door de burgemeester of een door hem daartoe aangewezen ambtenaar. De burgemeester verklaart hiermee de handtekening van de gastheer te legaliseren. De garantverklaring wordt daarom ook wel Legalisering handtekening genoemd. De kosten van een garantverklaring zijn per gemeente verschillend.
De gastheer verklaart met de garantverklaring de reis- en verblijfkosten van de buitenlandse gast te zullen betalen (of daarvoor garant te staan). De gastheer dient zelf de naam, de geboortedatum en het adres van de gast in te vullen op deze garantverklaring. De gastheer moet daar een aantal andere documenten aan toevoegen, zoals een uitnodigingsbrief, een kopie van het eigen paspoort en een bewijs van voldoende inkomen (loonstrookje, belastingaanslag).
De gast moet het formulier Aanvraag Schengenvisum invullen, waarmee hij het visum aanvraagt. Om in het bezit te komen van een toeristenvisum (visum C) gaat de gast in zijn eigen land met dit formulier en de stukken van de gastheer naar de Nederlandse ambassade of andere vertegenwoordiging. Wanneer alles in orde is, kan een toeristenvisum worden verstrekt, waarmee de gast recht heeft tot toegang in de Schengenlanden voor de duur van maximaal drie maanden. Soms wordt ook wel gesproken over maximaal 90 dagen. Deze tijdsaanduidingen zijn in de meeste perioden van het jaar niet gelijk.
Een verbintenis tot tenlasteneming (bijlage 3bis) is een Belgische verklaring waarbij een persoon zich financieel garant stelt voor een visumplichtige derdelander die voor kort verblijf naar België komt. De persoon verbindt zich ertoe de kosten van onder meer verblijf, gezondheidszorg en repatriëring te betalen als de betrokkene die zelf niet kan dragen. Voor een student bestaat de verbintenis tot tenlasteneming (bijlage 32). Met dit document verbindt de garant zich met de Belgische staat en is deze verplicht om aan de Belgische staat of bevoegd OCMW de schulden van de student af te betalen.
In de Verenigde Staten kan een immigrant middels een I-864, Affidavit of Support Under Section 213A of the INA door de garant ('sponsor') financieel ondersteund worden. De ondersteuning loopt totdat de migrant Amerikaans staatsburger wordt, recht heeft op 40 kwartalen aan verzekeringsdekking onder de Sociale Zekerheidswet, de Verenigde Staten verlaat en niet langer een wettige permanente verblijfsvergunning heeft, een nieuwe steunverklaring heeft of sterft. Het formulier is een juridisch bindend contract tussen de sponsor en de Amerikaanse overheid.