Een geluidsdemper is een constructie die tot doel heeft geluidsdruk te verminderen. Een geluidsdemper wordt meestal toegepast op een luchtuitlaat. Dat kan zijn een uitlaatkanaal van een ventilator of een verbrandingsmotor. Ook een dubbele wand of een oorkap kan als demper functioneren voor bijvoorbeeld omgevingsgeluiden.
Er bestaan in principe twee verschillende akoestische dempers:
In de praktijk is echter iedere demper in zekere mate hybride, zowel werkend volgens het absorptieprincipe als volgens het reflectieprincipe.
Absorptiedempers zijn in het inwendige bekleed met een materiaal dat de energie van geluidstrillingen omzet in warmte. Het dempingsmateriaal bestaat meestal uit vezels of schuim met open cellen. De moleculen van dit materiaal worden door het geluid in beweging gebracht en ondervinden daarbij wrijving, waardoor de geluidsenergie in warmte wordt omgezet. Een belangrijke eigenschap van absorptiematerialen is dat zij over een breed frequentiegebied effectief kunnen werken. Een nadeel is dat er zeer dikke pakketten absorptiemateriaal nodig zijn om een geluidsreductie bij lage frequenties te verkrijgen, waardoor de geluidsdemper omvangrijk wordt.
Reflectiedempers verlagen de geluidsdruk voor bepaalde frequenties van het geluid door looptijdverschil in de trilling aan te brengen. Daardoor ontstaat interferentie waardoor de amplitude op bepaalde plaatsen afneemt. In feite neemt de totale energie van de geluidsgolf niet af, zodat eigenlijk niet van demping gesproken mag worden. Reflectiedempers zijn meestal smalbandig, maar hebben het voordeel dat zij kunnen worden afgestemd op de frequentie (tonen) van het geluid dat gedempt moet worden. Reflectiedempers werken het beste bij lage frequenties, juist waar absorptiedempers minder effectief zijn, maar ook hier zijn de afmetingen van de demper bij lage frequenties groter dan bij hoge frequenties. Een eenvoudige reflectiedemper ziet eruit als een kanaal met zijkamers. Deze zijkamers functioneren ook als een Helmholtz resonator.
In de tweede helft van de twintigste eeuw werd antigeluidtechnologie ontwikkeld voor geluidsdemping. Dit werkt volgens hetzelfde principe als reflectiedemping, maar met behulp van elektronica kan de geluidsdruk over een breder frequentiespectrum worden verminderd dan de selectieve frequenties waarbij een reflectiedemper effectief is. Demping volgens antigeluid beperkt zich meestal tot lage vermogens.