Gerontius
| Gerontius | ||||
|---|---|---|---|---|
| Geboren | ca. 370/380 Britannia | |||
| Overleden | 411 Hispania | |||
| Land/zijde | West-Romeinse Rijk | |||
| Onderdeel | 406-411 | |||
| Rang | magister militum | |||
| Bevel | leger van keizer Maximus | |||
| Slagen/ |
Romeinse burgeroorlog Sarus' veldtocht tegen Constantijn III Verzet van Honorius' neven Slag bij Vienne Slag bij Arles | |||
| ||||
Gerontius (gestorven in 411) was een generaal van het West-Romeinse rijk onder keizer Constantijn. Hij rebeleerde en steunde Maximus in Spanje als tegenkeizer.
Leven
Afkomst
Informatie omtrent geboorte en afkomst van Gerontius zijn niet overgeleverd in het primaire bronnenmateriaal. Latere historici als Zosimus (6e eeuw) veronderstellen dat hij een Romein van Britse afkomst was vermoedelijk geboren in de Romeinse provincie Britannia. Hij was officier in het Romeinse leger en onder keizer Constantijn (407-411) bekleedde hij de rang van magister militium (generaal).
Operaties in Gallië en Spanje
Na Constantijns verheffing tot keizer in Britannia volgde Gerontius hem met het leger naar Gallië waar sprake was van chaos door Germaanse indringers die massaal de Rijngrens waren overgestoken (406). Constantijn stabiliseerde de situatie, deels door de strijd aan te gaan en met behulp van diplomatie. In Gallië en Spanje liepen het merendeel van de Romeinse troepen naar hem over, gevolgd door de bestuurlijke laag in de steden. Nadat de provinciaal prefect uit Arles was gevlucht, werd deze stad tot zetel van Constantijns rijk gemaakt.
Zie Sarus' veldtocht tegen Constantijn III voor het hoofdartikel over dit onderwerp.Gerontius voerde voor Constantijn campagne om de Gallische provincie onder controle te krijgen. Hij opereerde samen met de Frankische legerleider Edobich tegen de Germaanse indringers en tegen onwillige steden. In 408 raakte hij in gevecht met het leger dat door de zittende keizer Honorius naar Gallië werd gestuurd om Constantijn te bestrijden. Dit vijandelijke leger werd aangevoerd door de Gotische generaal Sarus en was kort daarvoor tegen Constantijn ten strijde was getrokken. Sarus probeerde Constantijn in te sluiten bij Valentia (Valentie), maar werd door Gerontius ontzet. Sarus moest het beleg opbreken en keerde met zijn troepen terug naar Italië. Na deze overwinning trok Gerontius naar Spanje om Constans II, de zoon van de keizer en medekeizer, bij te staan.
Zie Verzet van Honorius' neven voor het hoofdartikel over dit onderwerp.Najaar 408 was Constans II verwikkeld in een opstand door volgelingen van Honorius waarvan de bestrijding moeizaam verliep. Met de versterkingen uit Gallië behaalde Gerontius een belangrijke overwinning in Lusitania waarbij Didymus en Verinianus, twee neven van keizer Honorius gevangen werden genomen. Constans begeleidde de gevangenen terug naar Gallië, terwijl Gerontius in Spanje achterbleef.
Opstand tegen Constantijn III
In het voorjaar van 409 kwam Gerontius in opstand tegen Constantijn III en stelde hij Maximus, vermoedelijk een familielid, aan als keizer. De reden voor deze opstand is onduidelijk, al lijkt de vervanging van hoge ambtenaren en de benoeming van Constants tot medekeizer een aanleiding te zijn geweest. Het is mogelijk dat de troonsbestijging van Constans het resultaat was van de rebellie van Gerontius, maar het is ook mogelijk dat de generaal juist in opstand kwam alleen vanwege de verheffing van Constans. Gerontius vertrok naar Tarraco, maar verliet de stad weer om het leger van Constans tegen te houden dat op weg was om zijn opstand neer te slaan. Volgens Zosimus riep Gerontius de hulp in van barbaarse krijgsbenden die in Noord-Gallië verbleven en bracht daarmee de invasie naar Spanje op gang. Latere historici stellen dat Gerontius, handelend in naam van Maximus, een overeenkomst met de indringers sloot, waarbij elke groep in 411 een andere regio van het land werd toegewezen.
Einde
Heel 410 was sprake van schermutselingen tussen de tegenstanders zonder winnaar. Pas in 411 slaagde Gerontius erin om Constans definitief te verslaan door hem terug te dringen naar Vienne, en de stad na een belegering in te nemen. Hij nam Constans gevangen en liet hem doden. Na zijn overwinning trok hij verder Gallië binnen, nu naar Arelate, waar Constantijn zich bevond en ook deze stad werd belegerd. Tijdens de belegering van Arles werd Gerontius aangevallen door een Romeinse leger van keizer Honorius uit Italië. Dit leger werd aangevoerd door Honorius' generaal Constantius. De meeste soldaten van Gerontius lieten hem nu in de steek en liepen over naar Constantius. Gerontius wist te ontkomen en slaagde erin Spanje te bereiken. Daar werd hij vermoord door zijn eigen soldaten die zich tegen hem keerden.
Literatuur
- Primaire bronnen
- Secundaire bronnen
- Kulikowski, Michael (2004). Late Roman Spain and Its Cities, Johns Hopkins University Press, 2004, p. 157-160.
- Drinkwater, J. F. (1998). The Usurpers Constantine III (407–411) and Jovinus (411–413), in tijdschrift Britannia 29: 269–298
- Heather, Peter (2006). The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians, 2nd. Oxford University Press, New York. ISBN 0-19-515954-3.
Referenties
- ↑ PLRE 2 pp. 508–509
- ↑ Zosimus, 6.2.4
- ↑ Drinkwater (1998) pag. 280.
- ↑ Bury (1889) pag. 140.
- ↑ Zosimus, Historia VI.2.3.
- ↑ Zosimus, Historia VI.2.3–6.
- ↑ Drinkwater 1998, p. 280.
- ↑ Kulikowski 1998, p. 70.
- ↑ Heather, pag 156
- ↑ Kulikowski 2004, p. 75.
- ↑ Zosimus, VI.5.2
- ↑ Liebeschuetz 2006, pag. 64
- ↑ Sozomenus, boek 9, hoofdstuk 13