| Cats | ||||
|---|---|---|---|---|
Een voorstelling van Cats in Warschau in 2007 | ||||
| Regisseur | Trevor Nunn (oorspronkelijke productie) | |||
| Choreografie | Gillian Lynne (oorspronkelijke productie) | |||
| Muziek | Andrew Lloyd Webber | |||
| Teksten | T. S. Eliot; aanvullende teksten van Trevor Nunn en Richard Stilgoe | |||
| Boek | T. S. Eliot | |||
| Gebaseerd op | Old Possum's Book of Practical Cats door T. S. Eliot | |||
| Première | 11 mei 1981, New London Theatre, Londen | |||
| Genre | showmuziek | |||
| Productie | Selectie: 1981: West End 1982: Broadway 1987: eerste Nederlandse productie 1996: Nederlandstalige Belgische productie 2006–2007: Nederlandse tournee 2026–2027: Nederlandse productie | |||
| Prijzen | Twee Olivier Awards (1981) Zeven Tony Awards (1983) | |||
| IBDB-profiel | ||||
| ||||
Cats is een musical van Andrew Lloyd Webber die in 1981 in première ging. De musical is gebaseerd op de dichtbundel Old Possum's Book of Practical Cats (1939) van T.S. Eliot. De oorspronkelijke productie werd geregisseerd door Trevor Nunn, met een choreografie van Gillian Lynne. De teksten zijn grotendeels van Eliot, met aanvullingen van Nunn en Richard Stilgoe.
In 1998 verscheen een gefilmde uitvoering van de musical onder regie van David Mallet. In 2019 volgde de bioscoopfilm Cats, geregisseerd door Tom Hooper.
De musical ontstond uit een verzameling liederen op gedichten van Eliot. Lloyd Webber en producent Cameron Mackintosh presenteerden deze in 1980 op het Sydmonton Festival. Eliots weduwe Valerie bracht ook ongepubliceerde gedichten mee. Daaronder was het gedicht over Grizabella. Haar verhaal vormde een aanleiding om de liederen uit te werken tot een musical.
De eerste voorstelling van Cats vond op 11 mei 1981 plaats in het New London Theatre in West End, Londen. De musical werd oorspronkelijk geproduceerd door Cameron Mackintosh en de Really Useful Group, het bedrijf van Andrew Lloyd Webber. De oorspronkelijke Londense productie speelde tot 2002 en bereikte 8.949 voorstellingen. Op 7 oktober 1982 maakte de musical zijn debuut op Broadway in het Winter Garden Theatre. Deze productie eindigde op 10 september 2000 na 7.485 voorstellingen.
Cats was een tijdlang de langstlopende voorstelling op Broadway. In januari 2006 nam The Phantom of the Opera het record over. Ook in Londen hield Cats een record, dat later werd overgenomen door Les Misérables. De Duitstalige première vond op 24 september 1983 plaats in het Theater an der Wien in Wenen.
De musical won in 1981 twee Olivier Awards, voor de musical en de choreografie. In 1983 volgden zeven Tony Awards. Naast de prijzen voor musical, boek en muziek waren er onderscheidingen voor de regie, kostuums, belichting en de bijrol van Betty Buckley.
In 2014 keerde Cats terug naar West End, ditmaal in het London Palladium. De oorspronkelijke regisseur Trevor Nunn en choreograaf Gillian Lynne werkten ook aan deze herneming. Op Broadway volgde in 2016 een nieuwe productie in het Neil Simon Theatre. Die speelde van 31 juli 2016 tot en met 30 december 2017. Nunn verzorgde opnieuw de regie. De choreografie van Andy Blankenbuehler was gebaseerd op die van Lynne.
De Nederlandse première van Cats, in de vertaling van Gerrit Komrij, vond plaats op 18 juli 1987 in Theater Carré in Amsterdam, waar de musical werd uitgebracht door Stichting Carré Theaterproducties, ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van het theater. Tot de bezetting behoorden Pia Douwes, Fred Butter en Stanley Burleson, zangeres Ruth Jacott, operazanger Peter Bording, presentatrice Corine Boon en actrice Marjolein Keuning.[bron?]
In 1988 volgde een reprise in Carré. In het seizoen 1992–1993 keerde de productie opnieuw terug, met een gewijzigde bezetting.
Tijdens het seizoen 2006/2007 toerde een Nederlandse tourproductie door verschillende theaters. De rol van Grisabella werd afwisselend door Anita Meyer, Pia Douwes, Antje Monteiro, Vera Mann en Lone van Roosendaal gespeeld. Andere grote rollen gingen naar Marco Bakker (Oom Deuteromium), Anouk van Nes (Bomballerien), Roberto de Groot (Snorrescha), Paul Donkers (Koos, de theaterkat / Ghiselbert Smit) en Marleen van der Loo (Spikkelpikkelmies).
Tijdens de tour werd in bijzijn van een groot deel van de oorspronkelijke Nederlandse cast de 20e verjaardag gevierd sinds de première in het Koninklijk Theater Carré in Amsterdam.[bron?]
In 2018–2019 bezocht een Engelstalige internationale tournee Nederland. De voorstelling speelde in Amsterdam, Rotterdam, Breda en Groningen. De uitvoering kreeg Nederlandse boventitels.
In oktober 2026 begon een nieuwe Nederlandstalige productie van Cats, geproduceerd door De Graaf & Cornelissen Entertainment. De eerste try-out vond op 6 oktober plaats in Kunstlinie in Almere. De landelijke première staat gepland voor 19 oktober 2026 in Koninklijk Theater Carré. De tournee is aangekondigd voor de periode tot en met juni 2027.
De productie kreeg een nieuwe enscenering. Het verhaal speelt zich af in het Rijksmuseum, in plaats van op een vuilnisbelt. De katten verzamelen zich 's nachts tussen de kunstwerken voor het Jellicle Bal. Schilderijen en kunststromingen vormden ook de inspiratie voor de kostuums.
Paul van Ewijk verzorgde de regie en Florus van Rooijen maakte een nieuwe Nederlandse vertaling. De choreografie is van Klevis Elmazaj. Steven van Gool verzorgde de muzikale leiding en Marjolein Ettema de vormgeving. Nurlaila Karim speelt Grizabella. Andere belangrijke rollen worden vertolkt door Richard Spijkers, Tessa Sunniva van Tol en Yoran de Bont.
In 1996 brachten Music Hall en Joop van den Ende een Nederlandstalige productie naar de Stadsschouwburg Antwerpen. In 2007 speelde ook de Nederlandse tournee in deze schouwburg. De bezetting van die productie staat bij de Nederlandse cast.
Daarna bezocht Cats België met Engelstalige tournees. In de zomer van 2013 speelde de Britse tournee in het Kursaal Oostende. Voor die speelperiode waren Nederlandse en Franse boventitels aangekondigd. De productie bezocht ook Antwerpen.
In maart en april 2017 speelde een internationale tourversie in de vernieuwde Koningin Elisabethzaal in Antwerpen. Joanna Ampil vertolkte Grizabella. De Antwerpse première vond plaats op 29 maart; de speelperiode liep tot en met 17 april. In maart 2019 volgde een Engelstalige uitvoering in Paleis 12 in Brussel. Deze speelperiode hoorde bij de internationale tournee die in 2018–2019 ook Nederland bezocht.
In mei 2025 bracht amateurgezelschap Bohemian Productions een Nederlandstalige versie in het Bau-Huis in Sint-Niklaas. De voorstelling gebruikte een nieuwe vertaling van Johan De Paepe. Het publiek zat rondom een cirkelvormig speelvlak en luisterde via koptelefoons naar de uitvoering.
In de oorspronkelijke enscenering speelt het verhaal zich af op een vuilnishoop. De 'Jellicle Cats', in de vertaling van Komrij Jubikelkatten genoemd, vieren hun jaarlijkse bal. Ze stellen zich met zang en dans voor aan het publiek. Hun oude, wijze leider Old Deuteronomy (Oom Deuteromium) zal een kat kiezen die naar de Heaviside Layer mag gaan om opnieuw geboren te worden.
Grizabella (Grisabella), de voormalige glamourkat, keert terug naar de groep. Ze wil weer worden opgenomen, maar de andere katten wijzen haar af. Macavity (Van Zonderen) verstoort het feest en ontvoert Old Deuteronomy. De magische kat Mr. Mistoffelees (Dr. Diavolo) brengt de leider terug.
Grizabella zingt Memory. De andere katten aanvaarden haar. Old Deuteronomy kiest haar uit en begeleidt haar naar de Heaviside Layer. Daarna richt hij zich tot het publiek en sluit de voorstelling af.
De eerste productiekolom verenigt de Carréproductie en de reprises. De rolverdelingen van 1987 en 1988 zijn opgenomen in Ovrtur. De hoofdrollen van de tournee van 2006–2007 staan ook vermeld bij Musicalweb.
De bezetting van 2026–2027 is gebaseerd op de gepubliceerde rolverdeling van Theater Orpheus. Vervangers zijn als understudy of alternate aangeduid.
| Rol; Originele Engelse naam | Rol; Nederlandse naam | Carréproductie en reprises (1987–1988, 1992–1993) (Carré Theaterproducties)[bron?] |
2006–2007 (Joop van den Ende Theaterproducties)[bron?] |
2026-2027 (De Graaf & Cornelissen Entertainment) |
|---|---|---|---|---|
| Alonzo | Sambal (1987-1988) Alonzo (Sambal) (2006–2007) Alonzo (2026–2027) |
Herbert Neutgens, Tom Hillyard, Maurits van der Linden | Merlijn Wolsink, Jeroen Luiten, Robert Foley | Martijn van Voskuijlen |
| Asparagus - Gus the Theatrecat/ Bustopher Jones/ Growltiger | Abrikoos/ Ghiselbert Smit/ Snauwtijger (1987-1988) Abrikoos/ Ghiselbert Smit/ Snauwtijger (2006–2007) Barend-Jan Bol/ Coulissius Bredero (Ko het Podiumbeest) (2026–2027) |
Marco Vermie | Paul Donkers, Marijn Brouwers, Paul Walthaus | Martijn Vogel; Martijn van Voskuijlen (understudy) |
| Bombalurina | Bomballerien (1987-1988) Bomballerien (2006–2007) Bomballerina (2026–2027) |
Jina Broughten, Corine Boon, Joyce Stevens | Anouk van Nes, Laurie van Iersel, Caroline Beuth | Rosanne Rebergen; Benthe Bokelman (understudy) |
| Cassandra | Cassandra | Wilma Hoornstra, Patricia Bos | Caroline Beuth, Laurie van Iersel, Natascha Dejong | Benthe Bokelman |
| Coricopat | Wagenschrik (1987-1988) Wagenschrik (2006–2007) Wiedoetmewat (2026–2027) |
Leo de Groot, Fons van Kraaij | Michael Macalintal, Tommie Luyben, Marcel Postma | Jur Arp |
| Demeter | Demeter | Debbie Jenner, Marion Hägele, Wilma Hoornstra, Brigitte Derks | Suzanne Heijne, Laurie van Iersel, Cindy Bell | Nori de Winter; Megan Tangkilissan (understudy) |
| Electra | Electra | Helen Geets, Cindy Bell, Veerle Casteleyn, Anouk Maas | Zoë van Zadelhoff | |
| Etcetera | Etcetera | - | - | — |
| George | Jense (2026–2027) | - | - | Bram Lugt |
| Grizabella | Grisabella | Ruth Jacott, Ellen Evers, Pia Douwes | Anita Meyer, Pia Douwes, Vera Mann, Antje Monteiro, Lone van Roosendaal, Penny Vos, Michelle Splietelhof | Nurlaila Karim; Tessa van Tol (alternate) |
| Jellylorum | Antimakassa (1987-1988) Antimakassa (2006–2007) Lappendeken (2026–2027) |
Jackie van Oppen, Niki Romijn, Suzan Heyne | Annemieke van der Veer, Penny Vos, Suzanne Heijne, Helen Geets | Tessa van Tol; Esmee Mardjan (alternate) |
| Jennyanydots/ Griddlebone | Spikkelpikkelmies/ Gillebeen (1987-1988) Spikkelpikkelmies (2006–2007) Vera Vlekkeloos (2026–2027) |
Renée Knapp, Pam Lloyd, Delia Mayer | Marleen van der Loo, Maaike Schuurmans, Michelle Splietelhof, Penny Vos | Melise de Winter; Megan Tangkilissan (understudy) |
| Mr. Mistoffelees | Dr. Diavolo (1987-1988) Dr. Diavolo (2006–2007) Magische Maestro Mysterio/ Kwakzalf (2026–2027) |
Kevin Poe, Jamie Cohen, Jean-Marc Genet | Mark John Richardson, Joao Paulo de Almeida, Marcel Postma | Stijn Holewijn; Bram Lugt (understudy) |
| Mungojerrie | Scharrelnelis (1987-1988) Scharrelnelis (2006–2007) Allegaartje (2026–2027) |
Ramon Visser, Martin Matthias Ysebaert, Michiel Verkoren | Mark van Beelen, Tommie Luyben, Michael Macalintal | Delano Willemsen; Jelle Wijgergangs (understudy) |
| Munkustrap | Snorrescha (1987-1988) Snorrescha (2006–2007) Kletsmajoor (2026–2027) |
Kyle Boynton, Stanley Burleson, Hans Mors | Roberto de Groot, Marijn Brouwers, Mark van Beelen, Pierre Alexandre | Julius de Vriend; Jur Arp (understudy) |
| Old Deuteronomy | Oom Deuteromium (1987-1988) Oom Deuteromium (2006–2007) Wijze Metusalem (2026–2027) |
Rob van de Meeberg, Jan Polak, Brian Galliford | Marco Bakker, Paul Walthaus | Richard Spijkers; Jur Arp (understudy) |
| Plato/ Macavity/ Rumpus Cat | Plato/ Van Zonderen/ Braniekat (1987-1988) Plato/ Van Zonderen (2006–2007) Plato/ Admetus/ Mc Sluwerik (2026–2027) |
Malco Rev, Martin Michel | Pierre Alexandre, Jeroen Luiten, Merlijn Wolsink | Pim Vergeldt; Bram Lugt (understudy) |
| Pouncival (ook wel: Carbucketty)/ Genghis | Pouncival/ Djangus (1987-1988) Pouncival (2006–2007) Stootkussentje (2026–2027) |
Frans Schraven, Jonathan Burnett, Andrew Pacho, Alan Stuart | Joao Paulo de Almeida, Marcel Postma, Robert Foley | Davy Reedijk |
| Rum Tum Tugger | Tuk-stuk-rukker (1987-1988) Tuk-stuk-rukker (2006–2007) Ram-Bam Tijger (2026–2027) |
Fred Butter, Frank Hoelen | Gino Emnes, Stanley Burleson, Marijn Brouwers, Pierre Alexandre | Yoran de Bont; Davy Reedijk (understudy) |
| Rumpleteazer | Lorrenjopie (1987-1988) Lorrenjopie (2006–2007) Malle Fietje (2026–2027) |
Meike Staring | Marjolein Teepen, Cindy Bell, Anouk Maas | Eva Nagelhout; Benthe Bokelman (understudy) |
| Sillabub (ook wel: Jemima) | Sylvani (1987-1988) Sylvani (2006–2007) Julissa (2026–2027) |
Nancy Nijenhuis, Suvi Eloranta | Cindy Belliot, Veerle Casteleyn, Helen Geets, Anouk Maas | Aimée de Pater; Davina van Engeland (understudy) |
| Skimbleshanks | Abelkouw (1987-1988) Abelkouw (2006–2007) Tjoeke Tjoek (2026–2027) |
Corné du Crocq, Reinbert Marijn | Marcel Visscher, Tommie Luyben, Merlijn Wolsink | Yannick Plugers; Jelle Wijgergangs (understudy) |
| Tantomile | Mijlenschrok (1987-1988) Mijlenschrok (2006–2007) Duizendvoud (2026–2027) |
Brigitte Derks, Isabella Möller | Hannah van Meurs, Natascha Dejong, Cindy Bell | Esmee Mardjan |
| Tumblebrutus | Tombrutus | Ton Voogt, David Ward, Andrew Pacho, Ad Oudlijn | Daymon Montaigne Jones, Robert Foley, Joao Paulo de Almeida | — |
| Victoria | Victoria | Ellis van Evert, Margit Tenkanen | Anique Bosch, Natascha Dejong, Veerle Casteleyn | Clara Ribant; Zoë van Zadelhoff (understudy) |
| Ensemble | Ensemble | Corine Boon, Jacqueline Aronson, Peter Bording, Stanley Burleson, Karin van As, Pia Douwes, Jean-Claude Cazettes, Frank Hoelen, Hella Koffeman, Niki Romijn, Regina Pechtold, Frank Poulussen | Cindy Bell, Veerle Casteleyn, Natascha Dejong, Robert Foley, Laurie van Iersel, Tommie Luyben, Jeroen Luiten, Marcel Postma, Marijn Brouwers, Michelle Splietelhof, Penny Vos, Paul Walthaus, Andrés Pérez Lopez, Anouk Maas, Peter Stoelhorst, Richard Janssen, Juta Bolsius | Zoë van Zadelhoff, Eva Nagelhout, Jur Arp, Martijn van Voskuijlen, Aimée de Pater, Delano Willemsen |
| Swings | Swings | — | — | Luna Peters, Megan Tangkilissan, Ian van Gellekom, Jelle Wijgergangs, Eelke Dembinski, Davina van Engeland |
Het onderstaande overzicht vermeldt de hier besproken internationale bezoeken. De Nederlandstalige tournee die in 2007 Antwerpen bezocht, staat bij de Nederlandse producties.
| Speelperiode | Speelplaatsen in Nederland en België | Uitvoering |
|---|---|---|
| 2013 | België: Oostende en Antwerpen | Engelstalige Britse tournee |
| 2017 | België: Koningin Elisabethzaal, Antwerpen (29 maart–17 april) | Internationale tournee; Joanna Ampil als Grizabella |
| 2018–2019 | Nederland: Amsterdam, Rotterdam, Breda en Groningen België: Paleis 12, Brussel (maart 2019) |
Engelstalige internationale tournee |
De onderstaande rolverdeling is die van de internationale productie bij de Nederlandse première in de RAI in Amsterdam op 20 december 2018. De lijst is niet van toepassing op de bezoeken van 2013 en 2017.
| Rol | 2018–2019 (Nederlandse speelperiode; Proud to Present) |
|---|---|
| Grizabella | Jenna Lee-James |
| Alonzo | Lloyd Davies |
| Bill Bailey | Dean Ambrose |
| Bombalurina | Sally Frith |
| Bustopher Jones, Asparagus | Matt Harrop |
| Carbucketty | Louis van Leer |
| Cassandra | Katie Deacon |
| Coricopat | Fletcher Dobinson |
| Demeter | Ella Nonini |
| Jellylorum | Elizabeth Futter |
| Jemima | Grace Swaby |
| Jennyanydots | Ceili O'Connor |
| Macavity, Admetus | Thomas Inge |
| Mungojerrie | Billy Mahoney |
| Munkustrap | Jak Skelly |
| Old Deuteronomy | John Ellis |
| Quaxo, Mistoffelees | Alex Harrison |
| Rum Tum Tugger | Dan Partridge |
| Rumpleteazer | Kirsty Ingram |
| Skimbleshanks | Matthew Rowland |
| Tantomile | Eilish Harmon-Beglan |
| Victoria, White Cat | Hannah Kenna Thomas |
| Ensemble | Andrew Keelan, Gemma Buckingham, Peter Cork, Rebecca Fennelly, Nathan Johnson, Amy Whittle |
Het onderstaande overzicht is een selectie van nummers uit de musical. De volgorde en de opgenomen nummers verschillen per productie en opname.
|
Eerste akte
|
Tweede akte
|
Van de Nederlandse producties van 1987 en 2006 verschenen castalbums. Het album met hoogtepunten uit de productie van 2006–2007 bevat 17 nummers.
De opname uit 1998 en de bioscoopfilm uit 2019 hebben verschillende bezettingen. De onderstaande tabel vermeldt de acteurs en dansers die de rollen spelen.