Staatsrecht

Het staatsrecht, grondwettelijk recht of constitutioneel recht is het recht inzake de staat als organisatorisch verband. Het heeft betrekking op de organen van de staat, op de instelling ervan, hun bevoegdheden, hun verhouding tot elkaar en die tot de burgers.

Het staatsrecht is een onderdeel van het publiekrecht.

Men zou kunnen zeggen dat het bestuursrecht of administratief recht ondergeschikt is aan het staatsrecht, omdat het bestuursrecht beschrijft hoe organen de bevoegdheden, die hen krachtens staatsrecht zijn toebedeeld, kunnen gebruiken. Meer verdedigbaar is de opvatting dat het bestuursrecht beperkter is, in de zin dat het betrekking heeft op het recht betreffende de uitvoerende macht. Bovendien focust bestuursrecht op het recht tussen burgers en overheid

• Specifieke bronnen van het Nederlandse staatsrecht:
  • Het statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden van 1954
  • De grondwet van het (Verenigd) Koninkrijk der Nederlanden van 1814/1815

• Specifieke bronnen van het Belgische staatsrecht:
  • De Belgische grondwet van 1831

• Algemene bronnen van het staatsrecht:
  • Organieke wetten en besluiten
  • Gewoonterecht, bijvoorbeeld de vertrouwensregel
  • Verdragen
  • Rechtsleer
  • Algemene rechtsbeginselen

Geschiedenis

De geschiedenis van het staatsrecht in de westerse wereld begint in het oude Griekenland, waar wettelijk werd vastgelegd hoe de besluitvorming binnen de polis (de stadstaat) diende te gebeuren.

Belangrijk zijn ook de ontwikkelingen in het Romeinse Rijk.

Het moderne staatsrecht komt op in de renaissance, als in Europa steeds meer centralisatie plaatsvindt in het openbaar bestuur.

Functies van het staatsrecht

Er kunnen drie functies van het staatsrecht onderscheiden worden: de constituerende, de attribuerende, en de regulerende functie.