Roger Haelewyn

Roger Haelewyn
Roger Haelewyn
Algemene informatie
Geboren 13 december 1919
Torhout
Overleden 9 januari 1992
Torhout
Beroep Onderwijzer, secretaris heemkundige kring Houtland, stadsarchivaris Torhout, auteur.
Prijzen en onderscheidingen Pro Civitate (1963); 'Gouden feniks' (Vriendenkring KunstHoutland, 1981)

Roger Haelewyn (Torhout, 13 december 1919 - Torhout, 9 januari 1992) was een Torhouts onderwijzer, heemkundige, stadsarchivaris en auteur. Hij leverde een grote bijdrage aan de heemkundige geschiedenis van het Houtland en het verzamelen van getuigenissen over de Eerste Wereldoorlog.

Biografie

Haelwyn studeerde aan de Normaalschool van Torhout en behaalde in 1938 het diploma van onderwijzer. Hij had van jongsaf interesse voor streekverhalen en zijn omgeving.

Na enkele tijdelijke betrekkingen als onderwijzer in Tielt, Ruiselede en Koekelare kreeg hij in 1941 een vaste aanstelling aan de Torhoutse St.-Aloysiusschool, waar hij tot 1957 zou lesgeven. Hij was in 1946 gehuwd met Maria Rogiers, het gezin telde zeven kinderen. Bij de fusie van de Sint-Aloysiusschool met het Sint-Jozefsinstituut werd hij leerkracht in de Oefenschool waar hij student-leerkrachten voorbereidde en begeleidde in het lesgeven. Op 1 oktober 1976 ging hij met pensioen.

Hij was van 1950 en 1975 secretaris en bezieler van de Geschied- en Heemkundige Kring Het Houtland. Hij was redactiesecretaris van het viermaandelijks heemkundig tijdschrift Het Houtland waarin hij zelf ook artikelen schreef, hij stichtte een heemkundige bibliotheek, en was bestuurslid van het West-Vlaams Verbond van Kringen voor Heemkunde. Hij was de pionier om het historische Torhouts Aardewerk als vorm van erfgoed in heemkundige kringen te introduceren. Hij werkte in 1964 mee aan de tentoonstelling Torhouts Aardewerk in het stadhuis van Torhout. Voor die gelegenheid schreef hij een studie over de geschiedenis, kenmerken en collecties van het Torhoutse pottenbakkersambacht in het voorwoord van de tentoonstellingscatalogus, die hij zelf had samengesteld.

Haelewyn zette zich bijzonder in voor de recuperatie, bewaring en inventarisatie van het stadsarchief van Torhout. Vanaf 1960 tot 1981 werd hij officieel aangesteld als stadsarchivaris.

Naast zijn archiefwerk legde Haelewyn een verzameling aan van de laatste getuigen van de Eerste Wereldoorlog. Deze persoonlijke verhalen van tientallen Torhoutenaars werden via interviews verwerkt in het boek Torhout onder de oorlog 1914-1918. Het feuilletonverhaal over Arthur Naeyaert in weekblad De Oude Thouroutenaar startte op 2 december 1960 en werd in 2015 de basis voor het boek Arthur Naeyaert - Schrik der Duitschers van Jozef Vackier.

Samen met auteur F.R. Boschvogel schreef Haelewyn het ‘Album van het Houtland’, een overzicht van kenmerkende plaatsen en figuren in het Houtland. In 1962 schreef hij samen met pedagoog Chris de Graeve, later directeur-generaal van het basisonderwijs, in het tweemaandelijks tijdschrift van het Verbond voor Heemkunde Ons Heem, artikels over heemkundig onderricht in het lager onderwijs.

In 1963 werd Haelewyn door het Gemeentekrediet bekroond met de prijs Pro Civitate voor zijn manuscript Torhout onder het Frans bestuur. Deze studie verscheen in 1966 als nr. 9 in de reeks 'Historische Uitgaven' van het Gemeentekrediet. In 1967 bracht hij met Torhout onder het Nederlands bestuur het vervolg op deze studie uit.

In 1981 ontving hij de eerste 'Gouden feniks' van Vriendenkring Kunst Houtland voor zijn baanbrekend werk voor het historische heemkundige erfgoed van het Houtland.

Sommige van zijn werken, zoals Oostenrijkse wegen in West-Vlaanderen worden nog steeds als referentie gebruikt voor wetenschappelijke studies. Een monografie over Roger Haelewyn verscheen in de reeks Portrettengalerij: portretten van verdienstelijke Torhoutse figuren uit de wereld van kunst en kultuur van Michiel Mestdagh en Andreas Van Poucke.