| Handhaving Nederland | ||
|---|---|---|
| Geschiedenis | ||
| Opgericht | 26 december 2016 | |
| Opgeheven | 2024 | |
| Organisatie | ||
| Type | Handhaving | |
| Voorzitter | Daan Monnickendam | |
| Valt onder | Ministerie van Justitie en Veiligheid | |
| Jurisdictie | ||
| Aantal werknemers | 4.000 | |
| Media | ||
| Website | www.handhavingnl.nl | |

Handhaving Nederland was een belangenvereninging voor en door handhavers. Deze werd in december 2016 opgericht door een groep enthousiaste domein 1 Handhavers met als doel het imago te verbeteren. Naast het werken van de oprichters bij handhaving gaven zij bijvoorbeeld ook gastlessen op scholen en bij evenementen. De vereniging is in 2024 opgeheven. Delen van de doelen van de organisatie zijn overgenomen door het kenniscentrum handhaving, BOA-ACP en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
De oorsprong van de hedendaagse handhaving ligt bij de specialistische functies van de vroegere gemeente- en rijkspolitie. De voorloper van de buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) is de onbezoldigd ambtenaar van politie. Handhavers van tegenwoordig zijn bestuurlijk toezichthouder (art. 5:11 AWB) en beschikken over een titel van opsporing en zijn daarom BOA. De term BOA verwijst dus niet naar de functie, maar naar de opsporingsbevoegdheid die de functionaris bezit.
De gemeentelijke diensten handhaving komen veelal voort uit de gemeentelijke stadswacht, dat in de jaren '80 van de vorige eeuw ontstond. Daarmee werd gedacht dat er aan de behoefte aan sociale veiligheid werd voldaan. Uiteindelijk werd werktoeleiding de hoodmotivatie.
De publieke veiligheidsbehoefte bleek functionarissen nodig te hebben die naast ogen en oren ook de tanden van de overheid konden zijn. Deze waren van een ander profiel dan stadswachten. Gaande weg werd dan ook afscheid genomen van stadswachten en werden meer en meer handhavers, met bestuurlijke- en opsporingsbevoegdheden, opgeleid en aangesteld.
Handhavers worden vaak fysiek en of mentaal aangevallen. Onder andere scheldpartijen en het slopen van voertuigen komt voor. Dit kwam volgens de boa's zelf doordat ze geen verdedigingsmiddelen bij zich dragen. In 2020 ontstond bij de boa's de eis om het dragen van een wapenstok en pepperspray mogelijk te maken. Door een geweldsincident waarbij twee boa's gewond raakten, nam de discussie omtrent verdediging middelen voor boa's toe. Door middel van protesten en stakingen probeerde Handhaving Nederland aandacht voor hun standpunt te krijgen. Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid wilde de eis niet inwilligen, maar was voor bodycams en een alarmknop. Toch zijn er in meer dan tien gemeenten boa's die met een wapenstok en of pepperspray de straat op mogen.
Om handhaver te worden dient een MBO3 opleiding handhaver toezicht en veiligheid (HTV) gevolgd te worden aan een MBO-school. Of dient een kandidaat te beschikken over een politie- of wachtmeester diploma van de Koninklijke Marechaussee. Zij-instroom is beperkt mogelijk, alleen indien werkgevers een programma hebben voor opleiding tot aan MBO 3 HTV niveau. Na het volgen van de MBO opleiding is de kandidaat startbekwaam. Dat betekent dat daarna in de praktijk nog de nodige ervaring moet worden opgedaan onder begeleiding van praktijkcoaches. En er dienen nog tig vakspecifieke trainingen gevolgd te worden. Verder dient een handhaver jaarlijks certificeringstrainingen en examens af te leggen om bijvoorbeeld geweldsbevoegdheid te behouden.
Het insigne van de handhaving bestaat uit een hand. Deze houdt een scepter en tegelijkertijd een schild vast. De scepter staat voor de opsporingsbevoegdheid en het schild voor de beschermende taak van de handhaving.
De bevoegdheden van een handhaver zijn over het algemeen verschillend, omdat de handhaving veelal door de gemeente taken krijgt toegewezen.
De Handhaving hanteert zes domeinen waarin handhavers hun taak vervullen:
Binnen deze domeinen heeft elke afdeling handhavers weer een eigen taak en eigen toegestane bevoegdheden.
| Taak | Speciale bevoegdheid | Mogelijke verdediging |
|---|---|---|
|
|
|
| Taak | Speciale bevoegdheid | Mogelijke verdediging |
|---|---|---|
|
|
|
BOA's vallend in domein 2 hebben geen landelijk uniform en kunnen zich desgevraagd legitimeren.
| Taak | Speciale bevoegdheid | Mogelijke verdediging |
|---|---|---|
|
|
- |
Ook boa's in domein 3 hebben geen landelijk uniform, maar moeten zich wél legitimeren.
| Taak | Speciale bevoegdheid | Mogelijke verdediging |
|---|---|---|
|
|
|
Ook boa's binnen domein 4 hebben geen landelijk uniform, maar dragen het handhavingslogo op hun uniform van het bedrijf waarvoor ze in dienst zijn.
| Taak | Speciale bevoegdheid | Mogelijke verdediging |
|---|---|---|
|
|
- |
Boa's van werk, inkomen en zorg dragen geen uniform en moeten zich legitimeren.
| Taak | Speciale bevoegdheid | Mogelijke verdediging |
|---|---|---|
|
|
|
Boa's van domein 6 dragen het uniform van hun werkgever.
De handhaving heeft een breed wagenpark. Naast patrouilleauto's en busjes voor gevangentransport beschikt de handhaving sinds een aantal jaar over een aantal scanauto's. Deze auto's zijn uitgerust met een unit waarin camera's kentekens controleren. Als blijkt dat de auto geen parkeergeld heeft betaald, wordt er een handhaver te voet heen gestuurd en wordt deze beboet. In veel gemeentes delen de handhavers vanuit de scanauto rechtstreeks boetes uit.
Sinds 1 juli 2022 is er een officiële landelijke voertuigstriping.[bron?] Tot dan toe waren er sinds 2012 verschillende versies in omloop. Deze werden herzien en geüpdatet naar de veiligheidsnormen van 2022. Veiligheid, naast herkenbaarheid, stond daarbij centraal. De striping is een gedeponeerd beeldmerk en mag niet zonder toestemming worden gebruikt. Toestemming komt toe aan gemeenten.