Rigid frame

Rigid frame of Hardtail zijn Engelse benamingen voor fiets- en motorfiets-frames zonder achtervering. In het Nederlands spreekt men van een stijf frame. De term "Hardtail" wordt vooral in de Verenigde Staten gebruikt.

• 
  Een rigid frame-motorfiets werd vaak wat comfortabeler gemaakt met behulp van een zweefzadel, zoals bij deze Zenith Gradua uit 1912
• 
  De Norton 16H uit 1938 had nog een rigid frame
• 
  Het probleem van de duopassagier in beeld: de rijder heeft uitgebreide vering onder zijn zweefzadel, maar de bijrijder slechts minimaal om te voorkomen dat hij/zij te hoog komt te zitten (Sunbeam S8 met plunjervering uit 1950)

Beide termen ontstonden vanzelfsprekend pas na de ontwikkeling van de achtervering. Tot enkele jaren na de Tweede Wereldoorlog werden vrijwel alle motorfietsen zonder achtervering geleverd. Voorvering was er meestal wel. Het comfort van de rijder en passagier moest komen van de vering in het zweefzadel. De ontwikkeling van de achtervering ging echter niet zonder slag of stoot. Ze vereiste in feite de (dure) ontwikkeling van een geheel nieuw frame. Fabrikanten kozen aanvankelijk dan ook voor minder ingerijpende constructies, zoals de door Edward Turner toegepaste verende naaf en niet veel later de plunjervering.

Toen de motorfietsen steeds compacter gebouwd werden en de zitpositie van de rijder daardoor ook lager werd, werd de toepassing van een tweede zweefzadel voor een passagier(e) problematisch. Die kwam boven op het achterspatbord waardoor de bijrijder erg hoog zou komen zitten. De oplossing lag in het (ongeveerde) duozadel, maar daarvoor was betere achtervering nodig, de swingarm die ook al werd toegepast, bijvoorbeeld op het featherbed frame van de Norton-racemotoren.

• 
  De verende naaf van Edward Turner vereiste slechts minimale veranderingen aan het achterframe, maar werd geen succes
• 
  Plunjervering op een BMW R51/3 (1952)
• 
  Swingarm-achtervering maakte het gebruik van een buddyseat mogelijk (BSA A7SS Shooting Star uit 1955)

Bobbers en Choppers

Zo kwam er in feite in einde aan de Rigid frame/Hardtail-motorfietsen, tot in de Verenigde Staten de Bobber-rage toesloeg. Hierbij werden motorfietsen ontdaan van alle onnodige onderdelen en moest ook de achtervering het veld ruimen. De Bobber veranderde in de jaren zestig in de Chopper, met een excessief lange voorvork maar zonder achtervering. De populariteit nam in eerste instantie toe door de film Easy Rider (1969), maar ook door de docusoap "American Chopper" over Orange County Choppers (2003-2012). Zo beleefden de rigid frames een comeback, niet meer bij gebrek aan moderne techniek, maar als modeverschijnsel.

• 
  Bobber op basis van een BSA M20
• 
  Replica van de "Captain America" hardtail Chopper uit de film Easy Rider (1969)
• 
  Moderne hardtail Chopper
• 
  Een van de extreme hardtail-choppers van Orange County Choppers, de FBI-bike

Harley-Davidson Softails

In 1984 speelde Harley-Davidson in op de hardtail-rage, maar niet door een hardtail-model uit te brengen. In plaats daarvan kwam de Harley-Davidson FXST 80 Softail Standard, die geen zichtbare achtervering had. In plaats daarvan was een cantilever-systeem toegepast, met twee verborgen horizontale schokdempers boven de versnellingsbak. Er verschenen nog veel Harley-Softail-modellen, herkenbaar aan de letters "ST" in de type-aanduiding, zoals FLST, FLSTC, FLSTCI, FLSTF, FLSTFB, FLSTFI, FLSTI, FLSTN, FLSTNI, FLSTS, FLSTSCI, FXST, FXSTB, FXSTBI, FXSTC, FXSTD, FXSTDI, FXSTI, FXSTS en FXSTSB.

• 
  Harley-Davidson FXSTS 80 Softail Springer uit 1989
• 
  Harley-Davidson FLSTFB Fat Boy uit 2016

Hardtail mountainbikes

Bij mountainbikes komt ook voor- en achtervering voor. Bij achtervering spreekt men van een "softail mountainbike", zonder achtervering van een "hardtail moutainbike".

• 
  Hardtail mountainbike

Trivia