Heterocyst

Een heterocyst (Oudgrieks ἕτερος héteros "anders", κύστις kýstis "bubbel") is een gespecialiseerde cel in een keten van cellen (filament) die cyanobacteriën ("blauwalgen") vormen. In de heterocyst vindt de fixatie van atmosferische stikstof (stikstoffixatie) plaats met behulp van het enzym nitrogenase.

Deze cellen worden gevormd zodra gebonden stikstof (nitraat, ammonium) ontbreekt in het milieu. Ongeveer één op de tien vegetatieve cellen van een filament worden onomkeerbaar veranderd in een ontwikkelingsproces van tien tot vijftien uur. Onder de microscoop vallen deze cellen op omdat ze vaak iets groter zijn en een verdikte celwand hebben.

• 
  Celketens van een cyanobacterie uit het geslacht Anabaena. De dikwandige heterocycst is met een "h" gemarkeerd. A: keten met vegetatieve cellen en een heterocyst. De ketens B, C en D bevatten ook cellen met sporen ("sp")
• 
  Keten van Anabeana sphaerica met een heterocyst