
Geschiedenis is onder meer de vakwetenschap, die zich bezighoudt met de studie van de chronologische ordening van gebeurtenissen en toestanden in het verleden, zich daarbij baserend op kritisch onderzoek van bronnen. De schriftelijke neerslag van deze activiteit door de eeuwen heen, en in verschillende culturen en beschavingen, is de geschiedschrijving of historiografie.
Geschiedenis in de ruime betekenis omvat alles wat volgens mondelinge of schriftelijke overlevering in het verleden heeft plaatsgevonden, dus alle fenomenen die verandering ondergaan, ook zonder de mens. Een geschiedenis kan een verhaal zijn, met eventueel een chronologische ordening van de gebeurtenissen en handelingen (acties), door al of niet fictieve personages. Verhalen zijn het object van onderzoek in de narratologie.
De vakwetenschap van de geschiedenis, het werkterrein van de historicus, baseert zich op een grote diversiteit aan bronnen: op geschreven en gedrukte bronnen; op niet-schriftelijke bronnen als interviews of mondelinge geschiedenis; en op materiële bronnen uit de archeologie. Sommige benaderingen zijn in de ene periode gebruikelijker dan in de andere.
De gebeurtenissen van vóór het schrift vormen samen de voor-historische periode of prehistorie. Deze beslaat veruit het grootste deel van de menselijke geschiedenis en - a fortiori - van de geschiedenis van de Aarde. Laatstgenoemde maakt op zijn beurt deel uit van de overkoepelende Big history.
Deelterreinen, met steeds een interdisciplinair karakter, die op verschillende onderwijsinstellingen worden onderwezen zijn de:
Geschiedenis wordt in Nederland per onderwijsniveau verschillend onderwezen:
Het Vlaamse basisonderwijs behandelt geschiedkundige thema's soms in het vak wereldoriëntatie. Geschiedenis is een vak in de meeste studierichtingen van het Vlaams secundair onderwijs. Afhankelijk van de gekozen studierichting krijgen de leerlingen één of twee lesuren geschiedenis per week. In alle ASO-richtingen is geschiedenis een verplicht vak. Ook in de meeste TSO en KSO-richtingen wordt geschiedenis onderwezen.
Aan de universiteit kan de academische bachelor Geschiedenis gevolgd worden. Aan de hogescholen is er ook een opleiding voor geschiedenisleerkracht op professioneel bachelorniveau.
Voor de geschiedenis van de Oude wereld hanteert de geschiedschrijving een globale indeling of periodisering, die, met kleine verschillen, in het Vlaamse en Nederlandse onderwijs gevolgd wordt.
Het Belgische secundair onderwijs onderscheidt de:
Het Nederlandse basis- en voortgezet onderwijs onderscheidt tien tijdvakken, achtereenvolgens De tijd van: