| Hugo Koolschijn | ||||
|---|---|---|---|---|
| Algemene informatie | ||||
| Volledige naam | Hugo Ferdinand Koolschijn | |||
| Geboortedatum | 29 november 1946 | |||
| Geboorteplaats | Den Haag | |||
| Overlijdensdatum | 9 oktober 2024 | |||
| Overlijdensplaats | Amsterdam | |||
| Land | Nederland | |||
| Opleiding gevolgd aan | Amsterdamse Toneelschool (1972) | |||
| Werk | ||||
| Jaren actief | 1972–2024 | |||
| Beroep(en) | Acteur, Schrijver | |||
| ||||
Hugo Ferdinand Koolschijn (Den Haag, 29 november 1946 – Amsterdam, 9 oktober 2024) was een Nederlandse acteur, bekend om zijn intense vertolkingen waarin grimmigheid en empathie samenkwamen.
Koolschijn groeide op in een streng gereformeerd gezin. Hij beschreef zijn opvoeding later in zijn autobiografische roman Voorstellingen. Zijn vader was de advocaat Jan Koolschijn, een godsdienstige en soms agressieve man en adept van de strenge en eigenzinnige dominee Jan Pieter Paauwe, wiens theologie zich op de oudvaders baseerde. Koolschijn worstelde met die strakke religieuze opvoeding. De liberale wereld die hij bij het toneel vond, botste met zijn achtergrond.
Koolschijn had vier kinderen. De schrijver Gerard Koolschijn was zijn broer. Hij trouwde drie keer.
Koolschijn studeerde in 1972 af aan de Toneelschool Amsterdam, samen met Ansje Beentjes, Mirjam Koen, Theo de Groot, Edwin de Vries en Trudy de Jong. Hij debuteerde bij toneelgroep De Appel en speelde vervolgens bij diverse grote gezelschappen, waaronder het Publiekstheater en Zuidelijk Toneel Globe. Vanaf de oprichting in 1987 was hij verbonden aan Toneelgroep Amsterdam, later Internationaal Theater Amsterdam. Hoewel hij zelden hoofdrollen had, was hij door zijn karakteristieke voorkomen en sonore stem altijd een opvallende verschijning. Hij was te zien in klassieke stukken zoals Hamlet en in films zoals Soldaat van Oranje. Ook op televisie vertolkte hij rollen, onder meer in Den Uyl en de affaire Lockheed en Bernhard, schavuit van Oranje. Hij vond zichzelf echter niet geschikt voor de filmwereld, omdat hij moeite had binnen de camerakaders te werken.
Hij maakte en vertaalde liedjes voor Ramses Shaffy en schreef en speelde de monologen Zangles (1996) en Een Franse zanger (1997), waarin hij reflecteerde op het leven als acteur. Die Franse zanger was Gilbert Bécaud, de held van zijn jeugd. In 2019 publiceerde hij de autobiografische roman Voorstellingen. Levensberichten van een toneelspeler, waarin hij onder meer schreef over zijn religieuze opvoeding en zijn vriendschap met Ramses Shaffy. In 2022 speelde hij zijn laatste toneelrol in Het gras is hier groener van Dunja Jocić. Daarna beperkte hij zich tot kleine rollen in televisieseries.
Koolschijn overleed op 9 oktober 2024 na een kort ziekbed.
| Jaar | Voorstelling | Toelichting |
|---|---|---|
| 1986 | Mijn diner met André | Met Ramses Shaffy |
| 1988 | Titus, geen Shakespeare | Toneelgroep Amsterdam |
| 1989 | Bergtaal | Toneelgroep Amsterdam |
| 1990 | Ballet | Toneelgroep Amsterdam |
| 1994 | Richard III | Toneelgroep Amsterdam |
| 1996 | Zangles | Eigen solovoorstelling |
| 1997 | Een Franse zanger | Eigen solovoorstelling |
| 1999 | De Cid | Toneelgroep Amsterdam |
| 1999 | Dark Lady | Toneelgroep Amsterdam |
| 2005 | Perfect Wedding | Toneelgroep Amsterdam |
| 2007 | Romeinse tragedies | Toneelgroep Amsterdam |
| 2014 | The Fountainhead | Toneelgroep Amsterdam |
| 2022 | Het gras is hier groener | Regie en choreografie: Dunja Jocić |
| Jaar | Productie | Medium |
|---|---|---|
| 1975 | Keetje Tippel | Film |
| 1976 | Max Havelaar | Film |
| 1977 | Soldaat van Oranje | Film |
| 1980 | Mensch durf te leven | Televisiespel |
| 1982 | De boezemvriend | Film |
| 1983 | De mannetjesmaker | Film |
| 1989 | Leedvermaak | Film |
| 1999 | Suzy Q | Televisiefilm |
| 2010 | Den Uyl en de affaire Lockheed | Televisieserie |
| 2010 | Bernhard, schavuit van Oranje | Televisieserie |
| 2011 | Shock Head Soul | Film |
| 2014 | Lucia de B. | Film |
| 2016 | Knielen op een bed violen | Film |
| 2021 | Alles op tafel | Film |