Hugo Koolschijn

Hugo Koolschijn
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Algemene informatie
Volledige naam Hugo Ferdinand Koolschijn
Geboortedatum 29 november 1946
Geboorteplaats Den Haag
Overlijdensdatum 9 oktober 2024
Overlijdensplaats Amsterdam
Land Nederland
Opleiding gevolgd aan Amsterdamse Toneelschool (1972)Bewerken op Wikidata
Werk
Jaren actief 1972–2024
Beroep(en) Acteur, Schrijver
Portaal  Portaalicoon   Film

Hugo Ferdinand Koolschijn (Den Haag, 29 november 1946 – Amsterdam, 9 oktober 2024) was een Nederlandse acteur, bekend om zijn intense vertolkingen waarin grimmigheid en empathie samenkwamen.

Persoonlijk leven

Koolschijn groeide op in een streng gereformeerd gezin. Hij beschreef zijn opvoeding later in zijn autobiografische roman Voorstellingen. Zijn vader was de advocaat Jan Koolschijn, een godsdienstige en soms agressieve man en adept van de strenge en eigenzinnige dominee Jan Pieter Paauwe, wiens theologie zich op de oudvaders baseerde. Koolschijn worstelde met die strakke religieuze opvoeding. De liberale wereld die hij bij het toneel vond, botste met zijn achtergrond.

Koolschijn had vier kinderen. De schrijver Gerard Koolschijn was zijn broer. Hij trouwde drie keer.

Loopbaan

Koolschijn studeerde in 1972 af aan de Toneelschool Amsterdam, samen met Ansje Beentjes, Mirjam Koen, Theo de Groot, Edwin de Vries en Trudy de Jong. Hij debuteerde bij toneelgroep De Appel en speelde vervolgens bij diverse grote gezelschappen, waaronder het Publiekstheater en Zuidelijk Toneel Globe. Vanaf de oprichting in 1987 was hij verbonden aan Toneelgroep Amsterdam, later Internationaal Theater Amsterdam. Hoewel hij zelden hoofdrollen had, was hij door zijn karakteristieke voorkomen en sonore stem altijd een opvallende verschijning. Hij was te zien in klassieke stukken zoals Hamlet en in films zoals Soldaat van Oranje. Ook op televisie vertolkte hij rollen, onder meer in Den Uyl en de affaire Lockheed en Bernhard, schavuit van Oranje. Hij vond zichzelf echter niet geschikt voor de filmwereld, omdat hij moeite had binnen de camerakaders te werken.

Hij maakte en vertaalde liedjes voor Ramses Shaffy en schreef en speelde de monologen Zangles (1996) en Een Franse zanger (1997), waarin hij reflecteerde op het leven als acteur. Die Franse zanger was Gilbert Bécaud, de held van zijn jeugd. In 2019 publiceerde hij de autobiografische roman Voorstellingen. Levensberichten van een toneelspeler, waarin hij onder meer schreef over zijn religieuze opvoeding en zijn vriendschap met Ramses Shaffy. In 2022 speelde hij zijn laatste toneelrol in Het gras is hier groener van Dunja Jocić. Daarna beperkte hij zich tot kleine rollen in televisieseries.

Koolschijn overleed op 9 oktober 2024 na een kort ziekbed.

Theater (selectie)

JaarVoorstellingToelichting
1986Mijn diner met AndréMet Ramses Shaffy
1988Titus, geen ShakespeareToneelgroep Amsterdam
1989BergtaalToneelgroep Amsterdam
1990BalletToneelgroep Amsterdam
1994Richard IIIToneelgroep Amsterdam
1996ZanglesEigen solovoorstelling
1997Een Franse zangerEigen solovoorstelling
1999De CidToneelgroep Amsterdam
1999Dark LadyToneelgroep Amsterdam
2005Perfect WeddingToneelgroep Amsterdam
2007Romeinse tragediesToneelgroep Amsterdam
2014The FountainheadToneelgroep Amsterdam
2022Het gras is hier groenerRegie en choreografie: Dunja Jocić

Film en televisie (selectie)

JaarProductieMedium
1975Keetje TippelFilm
1976Max HavelaarFilm
1977Soldaat van OranjeFilm
1980Mensch durf te levenTelevisiespel
1982De boezemvriendFilm
1983De mannetjesmakerFilm
1989LeedvermaakFilm
1999Suzy QTelevisiefilm
2010Den Uyl en de affaire LockheedTelevisieserie
2010Bernhard, schavuit van OranjeTelevisieserie
2011Shock Head SoulFilm
2014Lucia de B.Film
2016Knielen op een bed violenFilm
2021Alles op tafelFilm