Ian Russell (Aberdeen, 17 februari 1947 – 16 mei 2026) was een Britse folklorist, vooral bekend om zijn onderzoek naar traditionale zangtradities in de Engelse Pennines.
Russell heeft vanaf 1969 uitgebreid veldwerk verricht in het zuiden van Yorkshire en in noord Derbyshire, met name op het gebied van de traditionele liederen en drama van die regio.
Terwijl hij als docent werkzaam was, volgde Russell een deeltijd doctoraatsprogramma via het Institute of Dialect and Folklife Studies aan de Universiteit van Leeds. Zijn proefschrift had de titel 'Traditional singing in west Sheffield, 1970-2', wat hij voltooide in 1977.
Russell heeft zich voornamelijk verdiept in de zang van kerstliederen in de dorpen van de Pennines. Het ontstaan van deze traditie in dit deel van Engeland wordt gedateerd op de 18e eeuw en bestaat uit een stijl en repertoire die heel anders zijn dan de interpretatie van kerstliederen die in de Victoriaanse periode was ontstaan.
Kopieën van Russells opnames zijn verzameld in het geluidsarchief van de British Library. Russell heeft ook boeken en cd's met verzamelde kerstliederen uit de Pennines samengesteld.
Sinds 1994 organiseerde Russell om de twee jaar een festival van dorpse kerstliederen in Sheffield.
Tussen 1980 en 1993 was Russell redacteur van Folk Music Journal, uitgegeven door de English Folk Dance and Song Society (EFDSS). Zijn redacteurschap werd geprezen omdat het de status van het tijdschrift zou verhogen: wat het scala aan bijdragers verbrede en de recentiesectie uitbereide.
In juli 1998 was Russell een van de organisatoren van 'Folksong: Tradition and Revival', een conferentie aan de Universiteit van Sheffield, georganiseerd door het National Centre for English Cultural Tradition ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Folk Song Society (wat later de EFDSS zou worden).
Russell werd in 1999 directeur van het Elphinstone Institute aan de Universiteit van Aberdeen, een functie die hij bekleedde tot zijn pensionering in 2014.
Tijdens Russells dienst als directeur van het Instituut organiseerde hij conferenties voor het British Forum for Ethnomusicology in Aberdeen in 2004 en 2008 en ook de 27e bijeenkomst van het European Seminar in Ethnomusicology (ESEM) in september 2011. In 2013 was Russell verder mede-redacteur van de gepubliceerde bundel artikelen van deze conferentie: Taking Part in Music: Case Studies in Ethnomusicology.
Russell speelde ook een doorslaggevende rol bij de oprichting van de North Atlantic Fiddle Convention, waarvan de conferenties werden gehouden in de Elphinstone Institute, en de verslagen waarvan in druk verschenen.
Het Elphinstone Institute is gespecialiseerd in de etnologie en folklore van Noord-Schotland en als directeur heeft Russell zijn onderzoeksinteresses uitgebreid naar de traditionele culturen van Noordoost-Schotland, waaronder sacrale zang, fluitbands in kustgemeenschappen en het idee dat gemeenschapsactiviteiten steeds meer "festivaliseren".
De Folklore Society kende Russell in 1987 de Coote Lake Medal toe voor "uitstekend onderzoek en wetenschappelijke prestaties". In 1998 ontving hij tevens de Gold Badge van de English Folk Dance and Song Society, de hoogste onderscheiding van deze organisatie.
In 2016 werd Russell door de destijds Britse premier Theresa May benoemd tot Point of Light als erkenning voor zijn werk met kerstliederen rond de kustplaatsen. De Points of Light-onderscheiding erkent uitzonderlijke individuele vrijwilligers die een positieve verandering teweegbrengen in hun gemeenschap en anderen inspireren.
In 2020 werd Russell ridderschap toegekend ter ere van de verjaardag van de koningin.