| Ilja Pfeijffer | ||||
|---|---|---|---|---|
Ilja Leonard Pfeijffer op de Nacht van de Poëzie in 2015 | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Ilja Leonard Pfeijffer | |||
| Geboortedatum | 17 januari 1968 | |||
| Geboorteplaats | Rijswijk | |||
| Geboorteland | ||||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | schrijver | |||
| Werkveld(en) | Oudgrieks | |||
| Werken | ||||
| Bekende werken | La Superba, Brieven uit Genua, Grand Hotel Europa, Alkibiades | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Werken in collectie | Museum De Lakenhal | |||
| Prijzen en onderscheidingen | C. Buddingh'-prijs (1999), Libris Literatuur Prijs (2014), VSB Poëzieprijs (2016), Jan Campert-prijs voor poëzie (2015), Anton Wachterprijs (Rupert. Een bekentenis; 2002), Tzum-prijs voor de beste literaire zin (2014), De Inktaap (2015), E. du Perronprijs (2015), Awater Poëzieprijs (Idyllen; 2015), De Grote Poëzieprijs (2016), KANTL Prijs (2016), Toneelschrijfprijs (2017), Tzum-prijs voor de beste literaire zin (2005) | |||
| Links | ||||
| Dbnl-profiel | ||||
| (en) IMDb-profiel | ||||
| Website | ||||
| ||||
Ilja Leonard Pfeijffer (Rijswijk (ZH), 17 januari 1968) is een Nederlands dichter, classicus en schrijver. Hij ontving onder meer de C. Buddingh'-prijs voor het beste debuut in de Nederlandstalige poëzie met Van de vierkante man (1999), de Libris Literatuurprijs voor La Superba (2014) en de Taalunie Toneelschrijfprijs voor De advocaat (2017). Hij neemt via essays, columns en televisieprogramma's geregeld deel aan het publieke debat.

Pfeijffer is een zoon van wijlen Leo Pfeijffer, een leraar Nederlands, en Irene Pfeijffer-Zwaaf, een remedial teacher. Hij doorliep het gymnasium aan het Sint Maartenscollege in Voorburg. Daarna volgde hij een studie klassieke talen (Grieks en Latijn) aan de Rijksuniversiteit in Leiden en promoveerde in 1996 bij Chris Sicking met een dissertatie over de klassiek-Griekse dichter Pindarus. Hij was van 1992 tot 2004 werkzaam als classicus, c.q. graecus aan de Universiteit Leiden. Vanaf 2003 wijdde hij zich geheel aan het schrijven.
In de zomer van 2008 ging hij samen met zijn toenmalige Russische vriendin, fotografe Gelya Bogatishcheva, op een tweedehandse fiets onvoorbereid vanuit Leiden naar Rome. Na een tocht van 2600 km belandden zij in Genua, waar het hen zodanig beviel, dat zij, nadat zij de rit naar Rome volbracht hadden, naar deze stad terugkeerden om er een paar maanden te blijven. Zijn vriendin keerde terug naar haar woonplaats Amsterdam, terwijl hij bleef. Het verslag van deze reis vervatte hij in het boek De filosofie van de Heuvel - Op de fiets naar Rome en niet terug met foto's van Gelya. In Genua ontstond in 2013 zijn roman La Superba, een ode aan de stad Genua.
Zijn leven, dat naar eigen zeggen gekenmerkt werd door het gebruik van alcohol, wat zijn imago, reputatie en zelfbeeld bepaalde, veranderde drastisch toen hij zijn Italiaanse buurvrouw Stella Seitun leerde kennen, met wie hij later ging samenwonen. Grand Hotel Europa werd benoemd tot Roman van het Jaar 2018 en was opgedragen aan Stella.
In augustus 2020 werd Pfeijffer uitgebreid geïnterviewd in het tv-programma Zomergasten. Hij vertelde onder meer in 2015 te zijn gestopt met het drinken van alcohol, waarvoor hij zich in eerste instantie schaamde en waardoor hij lange tijd niet wist hoe hij zichzelf moest 'spelen'.
Op 28 maart 2024 werd Pfeijffer benoemd tot lid van de Akademie van Kunsten.
In 1998 won hij de C. Buddingh'-prijs voor het beste debuut in de Nederlandstalige poëzie met zijn dichtbundel Van de vierkante man. Voor de Boekenweek 2000 stelde hij de bundel De Antieken: Een korte literatuurgeschiedenis samen. Datzelfde jaar schreef hij een essay in het literair tijdschrift Bzzlletin waarin hij zich uitsprak voor 'onbegrijpelijke poëzie' met ruimte voor experimenteel taalgebruik. In 2004 publiceerde hij in dezelfde gedachte Het grote baggerboek waarmee de omstredenheid duidelijk werd: hiermee werd hij genomineerd voor de AKO Literatuurprijs 2004 en de Gouden Uil, maar ook voor de Gouden Doerian (een kortstondige literaire prijs voor de slechtste Nederlandse literaire roman). Er zouden nog diverse dichtbundels volgen, waaronder de bundel Idyllen (2015) die naar klassiek voorbeeld lange gedichten met een retorisch karakter bevatte, en werd onderscheiden met de Jan Campert-prijs en de Awater Poëzieprijs.
Naast dichtbundels publiceerde Pfeijffer ook proza waarmee hij brede erkenning vergaarde. In 2002 publiceerde hij zijn debuutroman Rupert. Een bekentenis, waarmee hij in 2003 de Anton Wachterprijs voor het beste literaire romandebuut en de Literatuurprijs Gerard Walschap, een aanmoedigingsprijs voor jonge auteurs. De roman zette Pfeijffer ook negatief in de belangstelling door beschuldigingen van plagiaat: meerdere passages zouden vertalingen zijn van T.S. Eliot's The Waste Land, zonder dat er ergens vermelding wordt gemaakt van dit feit. Pfeijffer gaf aan dat er wel meer toespelingen op ander literair werk in het boek stonden, en dat het intertekstualiteit zou betreffen. Dit zou nog enige tijd voer blijven voor een discussie over wanneer inspiratie overgaat in plagiaat.
Na nog een aantal romans en bundels publiceerde Pfeijffer in 2013 de roman La Superba waarvoor hij de Libris Literatuurprijs voor het beste Nederlandstalige literaire fictieboek ontving. De roman vertelt een verhaal over een schrijver die net als Pfeijffer in Genua vestigde. Hiermee wist hij ook internationaal enige bekendheid te verwerven.
In 2015 was Pfeijffer de auteur van het Poëziegeschenk, en in het voorjaar toerde hij door Nederland en Vlaanderen met Tommy Wieringa, Dimitri Verhulst, Gustaaf Peek en Thé Lau, met het theaterprogramma The Pursuit of Happiness. In 2010 schreef hij een aantal liedteksten voor de theatertour Durf Jij? van Ellen ten Damme.
In 2018, toen Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa was, werd een hardstenen poëzietableau van 100 bij 120 centimeter met Pfeijffers gedicht 'Hoofdstad' onthuld. Dat ligt voor de ingang van de bibliotheek in de Blokhuispoort. Pfeiffer zelf onthulde dit 50e poëzietableau in de Poëzieroute Leeuwarden.
Sinds 2019 schrijft hij een wekelijkse column op de website van HP/De Tijd.
In september 2021 maakte de CPNB bekend dat Pfeijffer het boekenweekgeschenk voor de Boekenweek van 2022 zou gaan schrijven De titel van dit boek werd Monterosso mon amour.
| Boeken met noteringen in de Nederlandse Bestseller 60 | Jaar van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen |
|---|---|---|---|---|---|
| De filosofie van de heuvel | 2009 | 16-09-2009 | 58 | 1 | |
| La Superba | 2013 | 22-05-2013 | 3 | 17 | |
| Peachez, een romance | 2017 | 08-03-2017 | 15 | 5 | |
| Grand Hotel Europa | 2018 | 19-12-2018 | 2 | 88 | |
| La Superba | 2019 | 02-09-2020 | 56 | 2 | heruitgave van oorspronkelijke editie uit 2013 |
| Van de eerste tot de laatste liefde | 2022 | 13-04-2022 | 38 | 2 | |
| Alkibiades | 2023 | 31-05-2023 | 2 | 26 | |
| Absolute democratie | 2026 | 11-02-2026 | 4 | 20 | verzamelbundel met essays |
Gebrek aan zelfvertrouwen is een karakterfout die ik niet bezit
— Vrij Nederland, 16-2-2002
Ik heb geleerd dat vrijheid alleen vrijheid kan zijn als je bij alles wat je doet als eerste gedachte aan de ander denkt.
— Zomergasten, 23-8-2020