Indymedia

Indymedia
Logo
Links
link
Portaal  Portaalicoon   Media

Indymedia was een netwerk van progressieve en activistische nieuwssites. Indymedia stelde zelf onafhankelijk te zijn van formele machtsinstituten zoals de overheid en commerciële belangen, en vrij van reclames.

Indymedia hanteerde een open-publicatiemethode en liet dus bijdrages toe door het brede publiek. Door de open publicatie wil Indymedia een andere kijk bieden op de wijze waarop nieuws tot stand komt en gecommuniceerd wordt.

In oktober 2003 waren er wereldwijd meer dan 125 Indymedia-sites[bron?], waaronder Indymedia-Nederland en Indymedia-België (tweetalig). Anno 2026 zijn er geen actieve versies meer. Sommige versies gingen wel op in andere online publicaties, zoals Indymedia België die overging in deWereldMorgen.be.

Structuur en politiek

Indymedia komt naar eigen zeggen voort uit de behoefte van activisten om zelf nieuws te brengen over onderwerpen als globalisering, wereldcrisis en andere thema's die in hun ogen in de traditionele media te weinig ruimte krijgen. Die andere thema's waarover veel op Indymedia gepost wordt, zijn onder andere kraken, vredesacties en antimilitarisme, (anti)racisme, mensenrechten, dierenrechten, natuur en milieu, wanbeleid van multinationals en media. Op Indymedia verschijnt vooral nieuws met een volgens Indymedia progressieve of politiek linkse invalshoek.

Deze maatschappelijke visie van Indymedia leidde tot intense contacten met linkse partijen. Zo was Indymedia België verbonden met de PVDA.

Geschiedenis

Het eerste Indymediacentrum dat gebruikmaakte van open publicatie werd geopend in Seattle tijdens de protesten van de wereldwijde anti/anders/globaliseringsbeweging tegen de ministeriële top van de Wereldhandelsorganisatie WTO, eind 1999. Het was een toevallige samenkomst van de vrije beschikbaarheid van software die open publicatie mogelijk maakte en de wens om nieuws snel te kunnen verspreiden. De website indymedia.org was wereldwijd een belangrijke informatiebron over de protesten, voor journalisten en voor geïnteresseerden in het algemeen. Veel gangbare media-websites, zoals CNN en de BBC, linkten naar Indymedia.

Na de protesten in Seattle bleef het even stil rond Indymedia. De opennieuwslijn (newswire) van de website werd wel gebruikt, maar nieuwe ontwikkelingen bleven uit. Pas rond protesten in Washington tegen een top van het IMF en de Wereldbank in april 2000, ontstond er een nieuwe indymedia-website. Indymedia werd hiermee steeds meer gezien als hét mediacentrum van de internationale beweging tegen de economische globalisering van het neoliberalisme, de andersglobaliseringsbeweging.

Sindsdien zijn er elk jaar nieuwe websites bij het netwerk gekomen. Deze concentreerden zich niet langer slechts op nieuws over protesten bij een bepaalde internationale top, maar brachten in toenemende mate ook alledaags nieuws over andere onderwerpen met betrekking tot gangbare sociale bewegingen, zoals milieu-activisme, antiracisme of protesten tegen het beleid van regeringen. Indymedia Argentinië was een belangrijke informatiebron tijdens hevige rellen en repressie in december 2001. Drie opeenvolgende presidenten traden toen binnen een week af, wegens economisch wanbeleid en vanwege de dood van activisten tijdens de massale en breedgedragen onrusten.

Op 28 mei 2000 werd Indymedia België opgericht. De lancering van Indymedia Nederland vond plaats op 17 oktober 2001, ze trad toe tot het indymedia netwerk op 18 december 2001. Op 14 december 2002 kwam er een derde Nederlandstalige Indymedia, Indymedia West-Vlaanderen. Kort nadien gevolgd door Indymedia Oost-Vlaanderen op 7 juli 2003, Indymedia Luik (Franstalig) op 10 september 2003 en Indymedia Antwerpen op 23 november 2003. De vermelde datums zijn de officiële data van toetreden tot het Indymedia-netwerk. De vermelde sites waren enkele maanden voordien reeds actief. In Brussel en Limburg werd ook een Indymedia-project opgestart.

Met de oprichting van de laatste websites ontstond ook steeds meer de tendens in de Benelux-landen om Indymedia meer een lokaal of regionaal karakter te geven, dit in navolging van het origineel. De diverse Indymedia's in Canada, de Verenigde Staten en Australië waren in die tijd al stedelijke Indymedia-centra (IMC's). Ook in Europese landen als Italië en het Verenigd Koninkrijk bestonden al meerdere Indymedia-centra die meer gericht zijn op lokaal nieuws.

Ander punten van verschil zijn de houding tov censuur en de (niet) verbondenheid met overheid, politieke partijen en andere groepen.

Daarnaast zijn er nieuwe Indymedia's over een bepaald thema, zoals over biotechnologie en gentechnologie wereldwijd. Tokelau, dat onder water dreigt te komen vanwege de opwarming van de Aarde, heeft een aparte Indymedia eigen-stijl zonder open publicatie op de website en zijn daarom ook niet officieel opgenomen in het Indymedia netwerk.

Op 7 oktober 2004 werd er bij een Indymedia-provider in Groot-Brittannië huiszoeking gedaan op bevel van de FBI op grond van een internationale vraag gebruikmakend van zogenaamde terrorismebestrijding. De echte toedracht wordt geheimgehouden. Deze actie legde 20 Indymedia's enkele dagen plat waaronder vier Belgische, Luik, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen en Antwerpen.

Problemen

Hoewel het publiceren op Indymedia relatief eenvoudig is, zijn er wel spelregels waaraan een publicatie moet voldoen. Publicaties die niet aan de spelregels voldoen, worden verwijderd. Deze spelregels kunnen per Indymedia verschillen. In de ogen van de moderatoren racistische bijdrages worden verwijderd op zo goed als alle Indymedia's, maar bijdrages die het auteursrecht schenden lang niet overal. In de VS of in het Verenigd Koninkrijk besteedt men minder aandacht aan auteursrechtenschendingen.

Er is een algemeen conflict tussen de 'free speech' die de Indymedias zeggen te verdedigen en 'moderatie'. Op een aantal Indymedia's wordt niet veel verwijderd of verborgen gezet, omdat hiermee de vrije meningsuiting in het geding zou komen. De moderatie blijft dan beperkt tot een ingrijpen bij al of niet kwaadwillend verkeerd gebruik van de site.

Daarnaast zijn op de verscheidende Indymedia's allerhande samenzweringstheorieën te vinden, die door sommige gebruikers gepost worden. Deze hebben soms ook racistische inhoud. De manier waarop redacties hiermee omgaan verschilt, maar zij worden meestal verwijderd of verborgen gezet. Indymedia-Nederland en Indymedia-België zeggen deze resoluut te verwijderen, waarbij beide zelf bepalen welke theorieën op samenzweringen berusten en welke reëel zijn. De andere Belgische Indymedia's hebben hierover geen standpunt opgegeven en beoordelen (zo er al beoordeeld dient te worden) de artikelen op hun feitelijk materiaal: het plaatsen van theorieën is bij hen de vrijheid van de gebruiker.

Maar op bijvoorbeeld de newswire van indymedia.org verschijnt dit type posting die op of over het randje zijn met regelmaat en wordt er veel minder streng gemodereerd. Dit komt doordat bij de centrale Indymedia-website, die in de VS wordt gehost, het principe van zelfregulering zwaarder weegt; gebruikers worden geacht elkaar te wijzen op het waarheidsgehalte van een posting. Bezoekers en gebruikers moeten volgens die ideologie voor zichzelf uitmaken wat ze voor waar aannemen.

Antizionisme en antisemitisme

Ook laat bijvoorbeeld het conflict in het Midden-Oosten tussen Israëliërs en Palestijnen zijn sporen achter op Indymedia. Zowel aanhangers van het zionisme als degenen die de onafhankelijkheidsstrijd van de Palestijnen ondersteunen, gebruiken de Indymedia-newswires om de tegenstander in diskrediet te brengen.

De vergelijking van zionisten met nazi's heeft ertoe geleid dat de Engelstalige newssearch van Google Indymedia heeft verwijderd uit haar database. Dit geldt niet voor de algemene zoekfunctie. Anderstalige nieuwszoekmachines van Google, zoals de Italiaanse en Duitse, hebben Indymedia wel in hun database, omdat de redacties van de Italiaanse en Duitse Indymedia's strenger optreden. Op de Nederlandstalige Google News worden alleen resultaten van indymedia.be getoond.

Ook Indymedia-Nederland heeft veel last gehad van dit soort postings. Het Meldpunt Discriminatie Internet dreigde met een rechtszaak wegens antisemitisme op de website. Indymedia-NL zegt sinds de zomer van 2002 veel harder op te treden en claimt dat antisemitische bijdrages in de postings niet meer in het archief te vinden zijn. Ook ongenuanceerde discussies worden in het algemeen door de redactie niet langer geaccepteerd.

Wel heeft Indymedia Nederland nog lang naweeën van de beschuldigingen ondervonden met onder andere negatieve publicaties in de Volkskrant en op de VPRO-radio in mei 2003.[bron?] Ook zijn sommigen[bron?] van mening dat op Indymedia harde of ongenuanceerde kritiek op de staat Israël niet toegestaan zou mogen zijn. Zij beschouwen dat als antisemitisme. In 2004 raakte Indymedia Nederland ook in conflict met het Nederlandse Openbaar Ministerie nadat er een oproep geplaatst wordt om Geert Wilders te vermoorden.

Op Indymedia België werden controversiële spotprenten van de Braziliaan Carlos Latuff getoond. Toen een (Belgische) redacteur van Indymedia Frankrijk uitspraken deed die de Holocaust leken te bagatelliseren, droeg dit bij aan het einde van de Franse site.

Rechtszaken

Diverse rechtbanken hebben al hun oordeel gegeven over de werking van Indymedia. De rechtszaak van Deutsche Bahn tegen Indymedia-NL van juni 2002 is berucht, omdat rechter Orobio de Castro het linken naar bepaalde pagina's verboden verklaarde. Indymedia-NL verloor de rechtszaak. Vanwege een gebrek aan geld heeft zij geen hoger beroep aangetekend.

Ook Indymedia-Zwitserland heeft een beruchte rechtszaak achter de rug. De Braziliaanse politiek tekenaar Latuff had een cartoon over Israël op de website geplaatst, die door de Zwitserse organisatie Aktion Kinder des Holocaust als antisemitisch werd beschouwd. Indymedia-Zwitserland won de rechtszaak omdat de cartoonist met de politieke tekening de Israëlische bezettingspolitiek ter discussie stelde en niet het bestaansrecht van Joden in twijfel trok. De rechtbank stelde: Het onderwerp is niet een zekere karakterisering van joden, maar hun methodes in het huidige conflict. De constitutionele gelijkheid van joden als menselijke wezens wordt hiermee niet ontkend.

Indymedia-België kwam ook ter sprake in het Belgisch parlement naar aanleiding van een publicatie over het mogelijk fascistische verleden van Soetkin Collier, die namens België uitgevaardigd zou worden voor het Eurovisiesongfestival. In het parlement werd toen door de CD&V het onzorgvuldig werk van de staatsveiligheid aangekaart. De advocaat van Collier dreigde met een rechtszaak die nooit doorgang vond omdat de anonieme beschuldigingen op de website werden ingetrokken.

Zie de categorie Indymedia van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.