Initiatie (scheikunde)

Initiatie is een proces waarbij reactieve tussenproducten ontstaan die een kettingreactie op gang brengen. Initiatie wordt gevolgd door propagatie; de kettingreactie wordt afgesloten door terminatie.

Voorbeelden

• De reactie van chloor met alkanen volgens een radicaalmechanisme wordt op gang gebracht door ultraviolette straling; de initiatiestap is de dissociatie (homolyse), van een chloormolecuul. (zie ook radicalaire halogenering):

• Polyadditie van alkenen kan op diverse wijzen worden geïnitieerd:

1. Initiatie door vrije radicalen. Kleine hoeveelheden peroxide splitsen tot vrije radicalen, die vervolgens met een alkeenmolecuul reageren tot een nieuw radicaal.

   

2. Initiatie door kationen. Het kation reageert met een alkeenmolecuul tot een carbokation. Diverse zuren kunnen worden gebruikt als initiator; zwavelzuur (H₂SO₄); aluminiumchloride (AlCl₃) of boortrifluoride (BF₃) met een spoortje water.

   

3. Initiatie door anionen. Het anion reageert met een alkeenmolecuul tot een nieuw anion. De initiator is een basisch deeltje. Lithiumamine (Li⁺NH₂⁻) of n-butyllithium (n-C₄H₉^–Li⁺) worden hiervoor gebruikt.