De irrealis is een aspect van werkwoorden met behulp waarvan de spreker tot uitdrukking brengt dat de genoemde handeling of toestand op het moment van spreken voor zover bekend (nog) niet heeft plaatsgehad. Als zodanig staat de irrealis tegenover de realis.
In het Nederlands wordt de irrealis het vaakst weergegeven met dezelfde wijs die voor de realis wordt gebruikt, namelijk de aantonende wijs in combinatie met allerlei hulpwerkwoorden die een modaliteit uitdrukken, zoals zullen, kunnen en moeten. Het Nederlands kent voor de irrealis ook de aanvoegende wijs, al is dit een steeds minder voorkomende uitdrukkingsvorm. Onder andere in het Latijn bestaan er, naast de aanvoegende wijs, andere wijzen om de irrealis uit te drukken, zoals de dubitatief, de cohortatief, de interrogatief en de conditionalis.