Isshi-incident

Het Isshi incident (乙巳の変, Isshi no Hen) was een succesvol Japans complot van Nakatomi no Kamatari (Fujiwara no Kamatari), prins Naka no Ōe en anderen die samenzwoeren om de belangrijkste tak van de Soga-clan uit te roeien, te beginnen met de moord op Soga no Iruka. Het ontleent zijn naam aan de dierenriemnaam voor het jaar 645, waarin de Taika-hervormingen plaatsvonden, een ingrijpende gebeurtenis in de Japanse keizerlijke geschiedenis.

Moord op Iruka

De moord op Iruka vond plaats op 10 juli 645 (traditionele Japanse datum: de 12e dag van de 6e maand van 645), tijdens een hofceremonie waarbij gedenkteksten van de Drie Koninkrijken van Korea werden voorgelezen aan keizerin Kōgyoku door Ishikawa no Maro. Prins Naka no Ōe had uitgebreide voorbereidingen getroffen, waaronder het sluiten van de paleispoorten, het omkopen van verschillende paleiswachten, het verstoppen van een speer in de zaal waar de ceremonie zou plaatsvinden en het bevelen van vier gewapende mannen om Iruka aan te vallen. Toen echter duidelijk werd dat de vier mannen te bang waren om de bevelen uit te voeren, stormde Naka no Ōe zelf op Iruka af en sneed zijn hoofd en schouder open. Iruka werd niet onmiddellijk gedood, maar riep zijn onschuld uit en smeekte om een onderzoek naar de beschuldigingen dat de Soga-clan uit was op de troon.

Prins Naka no Ōe bepleitte zijn zaak voor keizerin Kōgyoku, en toen zij zich terugtrok om de zaak te overwegen, stormden de vier bewakers uiteindelijk op Iruka af en maakten hem af. Kort daarna pleegde Iruka's vader Soga no Emishi zelfmoord door zijn residentie in brand te steken. De brand verwoestte het manuscript van de Tennōki en vele andere keizerlijke schatten die door de Soga in bewaring waren genomen. Fune no Fubitoesaka greep echter snel de brandende Kokki uit de vlammen. Later zou hij het aan Naka no Ōe hebben geschonken; er zijn echter geen bekende exemplaren van het werk bewaard gebleven.

Reactie van keizerin Kōgyoku en uiteindelijke troonsafstand

Het geweld vond plaats in de aanwezigheid van keizerin Kōgyoku. De keizerin reageerde op deze schokkende gebeurtenis door te besluiten de troonsafstand te doen. De Japanse samenleving was ten tijde van de Asukaperiode gevoelig voor kwesties van "verontreiniging" ( 死穢 / shi-e), zowel spirituele als persoonlijke. Sterfgevallen – vooral een gewelddadige moord in de directe nabijheid van de keizerin – werden beschouwd als een van de ergst mogelijke vormen van verontreiniging – een gebeurtenis zo schokkend dat het dagenlange afzondering zou rechtvaardigen in een poging om iets recht te zetten dat als een soort godslastering kon worden opgevat.

Hoewel Kōgyoku onmiddellijk wilde aftreden ten gunste van Naka no Ōe, stond hij er op advies van Nakatomi no Kamatari op dat de troon in plaats daarvan zou overgaan op zijn oudere broer, Furuhito no Ōe, of op zijn oom van moederszijde (Kōgyoku's broer) prins Karu. Furuhito no Ōe loste de impasse op door te verklaren dat hij afstand zou doen van elke aanspraak op de troon door de tonsuur van een boeddhistische monnik aan te nemen. Op diezelfde dag – traditioneel 12 juli 645 – schoor Furuhito no Ōe zijn haar af bij Hōkō-ji, in de open lucht tussen de Hal van de Boeddha en de pagode. Op dat moment trad Kōgyoku af ten gunste van haar broer, die kort daarna de troon besteeg als keizer Kōtoku (645–654). Na de dood van Kōtoku nam Kōgyoku opnieuw de troon over als keizerin Saimei (regeerperiode 655–661), voordat Naka no Ōe zelf uiteindelijk de troon besteeg als keizer Tenji (661–672).

Discussie rondom een historische passage

In de Nihon Shoki wordt een merkwaardige passage teruggevonden waarin prins Furuhito no Ōe (古人大兄皇子) binnenstormt om de dood van Soga no Iruka te melden en uitroept:  

「韓人殺鞍作臣 吾心痛矣」

(Soga no Iruka werd vermoord door een Koreaan. Mijn hart doet zeer.)

— Nihon Shoki XXIV 25.

Hoewel het incident plaatsvond tijdens een hofceremonie voor de gezanten uit Korea, blijven wetenschappers zich afvragen wat de betekenis is van uitspraak over dat Soga no Iruka werd "gedood door een Koreaan". Dit heeft veel Japanse historici ertoe aangezet de precieze betekenis van zijn uitspraak te onderzoeken, wat tot verschillende theorieën heeft geleid.

• Een interpretatie luidt dat "Soga no Iruka werd gedood omdat hij zich nauw verbonden voelde met de Koreanen".
• Een andere interpretatie is: "Als Soga no Iruka de Koreanen niet had uitgenodigd, had dit voorkomen kunnen worden".
• Nog een mogelijke interpretatie is dat de boodschappers uit Korea in feite geen officiële gezanten waren, maar samenzweerders van prins Naka no Ōe die zich hadden vermomd om een ceremonie in scène te zetten.
• Een volgende interpretatie is dat hiermee wordt gesuggereerd dat prins Naka no Ōe in feite Koreaans was. Dit is echter zeer onwaarschijnlijk vanwege verschillende tegenstrijdigheden in historische teksten.
• Tot slot is er nog de interpretatie dat dit een suggestie was dat Fujiwara no Kamatari in feite Koreaans was en de prins hielp bij de moord op Soga no Iruka. Dit wordt de Toraijin-theorie genoemd.

Ondanks alle inspanningen blijft de ware betekenis van deze passage onduidelijk.

Noten

Bronnen

• Nihon Shoki XXIV-XXV (= W.G. Aston (trad.), Nihongi: chronicles of Japan from the earliest times to A.D. 697, II, Londen, 1896, pp. 190-196.
• Gukanshō 37 (= D.M. Brown - I. Ishida (edd. trad.), The future and the past. A translation of the Gukanshō: an interpretative history of Japan written in 1219, Berkeley - Los Angeles - Londen, 1979, p. 266).
• Jinnō Shōtōki (= H.P. Varley (trad.), Chronicle of Gods and Sovereigns. Jinnō Shōtōki of Kitabatake Chikafusa, New York, 1980, p. 44).
• Nihon Odai Ichiran (= I. Titsingh (trad.), Nipon o daï itsi ran; ou, Annales des empereurs du Japon, Parijs, 1834, pp. 46 -48 , 53).

Referenties

• Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Isshi incident op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

• R. Ponsonby-Fane, The Imperial House of Japan, Kyoto, 1959.
• S. Thornton, art. Isshi Incident, in L.G. Perez (ed.), Japan at War: An Encyclopedia, Santa Barbara, 2013, p. 145.