Biografie
Jan Schenkman was enig kind van molenaarsknecht Gerrit Schenkman en zijn vrouw Geesje van den Bosch. Hij werd op 10 oktober Nederlands Hervormd gedoopt in de Zuiderkerk te Amsterdam. Hij trouwde op 29 augustus 1832 met de dochter van een diamantslijper, Elisabeth Alida Cuke, en ze kregen vier kinderen. Nadat Elisabeth was gestorven trouwde hij nogmaals, met Anna Maria Elisabeth Endters, en liet bij zijn dood acht kinderen achter.
Schenkman was tot 1849 onderwijzer aan een particuliere school op de Anjeliersgracht. Hij was een prominent lid van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen.
Hij heeft het moderne sinterklaasfeest voor het eerst in een samenhangend verhaal in een prentenboek weergegeven. In zijn boekje Sint Nikolaas en zijn knecht (Amsterdam, 1850 en herdrukken tot in 1907) verwerkte hij bekende elementen als het paard, het rijden over de daken, het schenken van cadeaus of een roe via de schoorsteen en Sints komst uit Spanje. Hij voerde echter ook nieuwe elementen in: de stoomboot waarmee Sint-Nicolaas in Amsterdam aankomt en de zwarte page – waar vervolgens de figuur van Zwarte Piet uit is ontstaan – als hulpje van de Sint. Schenkman schreef daarin de tekst van het sinterklaaslied Zie ginds komt de stoomboot dat later op de melodie is gezet van Im Märzen der Bauer.
Jan Schenkman was in zijn tijd bekend om zijn humoristische gedichten en verhalen. Hij publiceerde zijn teksten via twee uitgevers; G. Theod. Bom was de uitgever voor zijn respectabele werk, zoals zijn kinderboeken, en J.A. Schuurmans was de uitgever voor zijn kluchtige en pikante, soms wellicht ook als antisemitisch te duiden werk.
Nederland
