| Jeanette Chedda | ||
|---|---|---|
| Algemene informatie | ||
| Geboren | 1983 Den Haag | |
| Nationaliteit | Nederlands | |
| Geboorteland | ||
| Beroep | activist | |
| Website | Officiële website | |
Jeanette Chedda (Den Haag, 1983) is een Nederlandse anti-validisme-activist, vlogger, comedian, acteur, schrijver, webredacteur, spreker en fotomodel. Ze is queer intersectioneel feminist, zet zich in tegen racisme en spreekt zich uit over het gebrek aan diversiteit binnen de organisaties en gemeenschappen van mensen met beperkingen. Sinds 2024 is ze onder de naam 'Shakur The Disabled Mermaid' actief als acteur en comedian bij The Unsafe House in Amsterdam.
Chedda werd in 1983 geboren in het Westeinde Ziekenhuis in Den Haag. Haar ouders zijn beiden Surinaams-Hindostaans; haar moeder is afkomstig uit Saramacca en haar vader uit Paramaribo. Ze heeft twee jongere broers en een jongere zus en groeide op in een familie met verschillende religies: islam, hindoeïsme en het christendom; ze is zelf islamitisch. Ze is geboren met osteogenesis imperfecta (OI) type drie, heeft meer dan honderd keer een bot gebroken en maakt gebruik van een rolstoel.
Vanwege haar beperking ging ze vanaf de kleuterklas naar een mytylschool; vanaf de tweede klas van de middelbare school ging ze naar een reguliere school. Ze volgde de opleiding MBO Marketing & Communicatie, is afgestudeerd aan de opleiding Media & Journalistiek aan de Hogeschool Inholland en studeerde ook Media & Journalistiek aan de Erasmus Universiteit.
Ze maakte als vrijwilliger veel radioshows in Amsterdam, Delft, Haarlem en Den Haag en sinds 2010 werkte ze in de online communicatie en als SEO-specialist, onder andere bij een verzekeringsorganisatie en bij de politie. Bij de politie nam ze deel aan het project 'Politie voor Iedereen' dat als doel heeft te realiseren dat de organisatie inclusief wordt in de breedste zin van het woord.
Ze was ambassadeur voor Care4BrittleBones, een organisatie die zich inzet voor een betere kwaliteit van leven voor mensen met osteogenesis imperfecta, en was lid van het Young Professional bestuur van de Stichting Studeren & Werken op Maat.
Chedda zet zich in tegen validisme (Engels: able-ism, ableism), de discriminatie, marginalisatie en stigmatisering van mensen met een fysieke, zintuiglijke of verstandelijk beperking, een chronische ziekte of een psychische aandoening of neurodivergentie; het tot norm verheffen van mensen zonder beperking in de sociale werkelijkheid. Ze zet zich onder andere in voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap (2008), een internationaal mensenrechtenverdrag van de Verenigde Naties met als doel de rechten en waardigheid van personen met een beperking/handicap te beschermen en hun positie in de maatschappij te verbeteren. Nederland, dat het verdrag pas ratificeerde in 2016, kreeg in 2024 stevige kritiek in een rapport van het VN-comité voor de rechten van mensen met een beperking, dat vaststelde dat het VN-verdrag Handicap in de praktijk weinig echt uitgevoerd wordt. Chedda werkt ook aan maatschappelijk bewustzijn van verinnerlijkt oftewel geïnternaliseerd validisme: "Als je opgroeit met zulke negatieve ideeën, ga je ze vanzelf geloven en je ernaar gedragen".
Ze is queer intersectioneel feminist, zet zich in tegen racisme en spreekt zich uit over het gebrek aan diversiteit binnen de organisaties en gemeenschappen van mensen met beperkingen. Ze had een hekel aan het woord 'gehandicapt' en omschrijft zichzelf liever als een "vrouw van kleur met zichtbare beperking", hoewel ze soms juist bewust kiest voor het woord 'handicap'. Volgens haar is er niet echt een goed woord in het Nederlands om aan te duiden dat het probleem niet individueel is, maar maatschappelijk; bij het Engelse woord disabled ('gehandicapt'), dat staat tegenover enabled ('in staat gesteld'), is het veel duidelijker dat sommige mensen door fysieke en sociale omgeving wel in staat wordt gesteld deel te nemen en anderen niet.
Chedda was actief lid van Feminists Against Ableism (FAA, Nederlands: 'feministen tegen validisme'), een Nederlands collectief voor mensen met een beperking, aangevoerd door feministen met een beperking, chronische ziekte en/of neurodivergentie. De activistische groep is een van de eerste intersectionele anti-validismegroepen van Nederland, en werd in eerste instantie opgericht om de protestmars Women's March toegankelijk te maken voor deelnemers met een beperking; een doel dat gerealiseerd werd bij de March in 2019. Die Women's March in 2019 was de eerste grote demonstratie waar Chedda bij aanwezig was. Ze was vooral onder de indruk van de speech van Annika Mell. Daarnaast organiseerde FAA de Nederlandse variant van de Online Disability March. In 2020 besloot de groep het werkterrein te verbreden. Niet alleen is FAA betrokken geweest bij het toegankelijk maken van andere protesten, zoals de klimaatmars, maar ook bij de start van #GeenDorHout, en bij het QueerCrip-project, dat focust op queer mensen met een beperking. Ook dit project was een van de eerste van Nederland.
Tijdens de coronacrisis in Nederland startte Chedda een actie op voor toegankelijkheid van de Tweede Kamerverkiezingen in maart, in samenwerking met #GeenDorHout en BIJ1. Vanwege de coronapandemie werden 70-plussers bij uitzondering toegestaan per post te stemmen, maar deze uitzondering gold niet voor mensen die jonger waren en ook binnen de risicogroepen vielen. Ze startten de petitie #IkTelOokMee, om te bereiken dat iedereen per post kon stemmen zodat de verkiezingen echt toegankelijk zijn voor mensen in risicogroepen. Tijdens de (gedeeltelijke) 'lockdowns' in de coronacrisis leerde ze naar eigen zeggen veel over onder andere het begrip 'productiviteit', dat gericht is op financieel resultaat, terwijl mensen ook op andere manieren waardevol kunnen zijn. De publieke debatten over wie er bij beddenschaarste wel of niet in aanmerking zouden komen voor een bed op de intensive care gingen ook over de waarde van mensen, en ook hierbij werden ouderen en mensen met een beperking als minder waardevol beoordeeld. Er werd betoogd dat het niet zo erg zou zijn als deze mensen zouden overlijden. Chedda en anderen hadden kritiek op deze denkbeelden en benoemden deze als een vorm van eugenetica; hieruit kwam de actie en actiegroep #GeenDorHout voort.
Chedda sprak namens Feminists Against Ableism op de de Women's March 2020 op Internationale Vrouwendag 8 maart 2020. De dag erna werd ze geïnterviewd over haar speech door Angelique Houtveen op NPO 3FM. In haar speech en het radio-interview legde ze de nadruk op intersectionaliteit. De speech was vijf jaar later onderdeel van de tentoonstelling Ik ben gewoon hier, gerealiseerd door het Kreukelcollectief in het Centraal Museum in Utrecht, die liep van 19 april tot 24 augustus 2025.
Ze werd in mei 2020 samen met Xan Koster geïnterviewd door Jan Troost en Mari Sanders in het vlog Troost & Sanders. Diezelfde maand werd ze geïnterviewd door Gyonne Goedhoop, Richard Kofi en Simone Zeefuik door TENT Rotterdam in de serie gesprekken in samenwerking met Project Wiaspora.
In maart 2021 nam ze deel aan een gesprek in Pakhuis de Zwijger over de Women's March, samen met onder anderen Anja Meulenbelt en Naomie Pieter en met als gespreksleider Jennifer Muntslag.
Ze sprak op de internationale dag tegen racisme (21 maart) 2021 bij het protest in Den Haag. Ze nam dat jaar ook deel aan een gesprek in debatcentrum Arminius over de ontoegankelijkheid en de onveiligheid van de publieke ruimte in Nederland, onder leiding van Lilith Magazine-oprichter Hasna El Maroudi. Ook sprak ze op de 1 mei-viering 2022 op het Vredenburgplein in Utrecht.
Tijdens de Woonopstand op 17 oktober 2021 sprak ze over de rol van de wooncrisis voor mensen met een beperking. Ze nam ook als spreker deel aan het seminar Where is Every Body? over inclusie en toegankelijkheid in de culturele sector in juli 2022 bij Framer Framed, georganiseerd door Hackers & Designers (H&D) en het seminar Intersectie queer zijn, validisme en racisme van de Pride in Ede in juli 2023, georganiseerd door het Pan Asian Collective (PAC).
Chedda vestigt aandacht op de fysieke ontoegankelijkheid, de sociale ontoegankelijkheid en sociale uitsluiting, op geïnternaliseerd validisme, en ook voor seksualiteit bij mensen met een beperking, en op de ontoegankelijkheid van de arbeidsmarkt en het Openbaar Vervoer in Nederland. Met FAA zette ze in oktober 2022 een petitie op voor snelle verbetering van de toegankelijkheid.
Sociale ontoegankelijkheid gaat over bejegening van mensen met een beperking, bijvoorbeeld over mensen die niet haarzelf aanspreken, maar waar ze bij is over haar praten met iemand die erbij is en geen rolstoel gebruikt. Ze gebruikt vaak de metafoor van een attractiepark: "De wereld is een attractiepark, maar elke keer kun jij er niet in. Terwijl de rest in de attracties zit, mag jij tussen de tassen wachten." Volgens Chedda is die sociale ontoegankelijkheid en uitsluiting in Nederland deels geworteld in het systeem van aparte scholen voor kinderen met een beperking (speciaal onderwijs), waardoor mensen met en zonder beperking al vanaf hun jeugd nauwelijks met elkaar in aanraking komen.
In november 2021 nam ze deel aan de aflevering Beperkt toegang voor gehandicapten van het tv-programma Pointer (onderdeel van het onderzoeksjournalistiek platform van KRO-NCRV) over het VN-verdrag Handicap en de ontoereikende implementatie daarvan in Nederland.
Van 10 juni tot en met 3 september 2023 nam ze deel aan de tentoonstelling A Personal View on High Fashion & Street Style. Photographs from the Nicola Erni Collection. 1930 to Now in Het Noordbrabants Museum.
Chedda was een kandidaat voor de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart 2021 namens BIJ1, waarbij ze op de vierde plek stond en 4.457 stemmen kreeg, ruim vijf procent van alle stemmen voor BIJ1. In de campagnetijd gaf ze aandacht aan validisme en "thema's als armoedebestrijding, investeren in zorg, onderwijs en de vitale beroepen. Ik vind dat we de mens weer voorop moeten zetten en richting een verzorgingsstaat gaan". Ook legde ze er de nadruk op dat problemen, zoals de ontoegankelijkheid van de samenleving en dak- en thuisloosheid, niet ontstaan door individuen, maar door het systeem.
Ze richtte de lokale afdeling van BIJ1 in Delft op en was daar in 2022 lijsttrekker voor de gemeenteraadsverkiezingen. BIJ1 behaalde in deze verkiezing 883 stemmen, ruim twee procent van de stemmen. Dit was niet genoeg voor een zetel in de gemeenteraad van Delft. Eerder had ze al opgemerkt dat de raadszaal in Delft niet rolstoeltoegankelijk is.
| Jaar | Titel boek | Eventuele titel bijdrage | Uitgever | ISBN | Notitie |
|---|---|---|---|---|---|
| 2019 | Heb je nou al een vriend? - 50 reacties op shit waar je als vrxuw* mee moet dealen | Bijdrage | Blossom Books | 9789463491822 | Samengesteld door Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen van de intersectioneel feministische podcast DAMN, HONEY. |
| 2019 | Laat je horen - zó maak jij een positief verschil in de wereld | Bijdrage | Nieuw Amsterdam | 9789046827208 | Auteur Lisa Jansen, bij wie ze op 14 maart 2021 te gast was in de podcast Big Vegan Sister, samen met Eline Pollaert. |
| 2020 | De goede immigrant - 23 visies op Nederland | Opgroeiende ben ik veel boos geweest, maar nu zoveel minder | Pluim in samenwerking met Dipsaus | 9789083054179 | Samengesteld door Ebissé Wakjira. Het boek bevat bijdragen van onder anderen Quinsy Gario (kunstenaar en antiracisme-activist), Clark Accord (schrijver en visagist), Simone Zeefuik (schrijver en cultureel programmamaker), Olave Nduwanje (jurist, activist en politica), Tirsa With (spokenwordartiest en activist), Zaïre Krieger (journalist en spokenwordartiest), Deborah Cameron (blogger en social cultureel ondernemer), Karwan Fatah-Black (historicus), Yael van der Wouden (schrijver en uitgever) en Nancy Jouwe (cultuurhistoricus) en de eindredactie was in handen van Sayonara Stutgard. |
| 2021 | Damn horny - Hete verhalen zoals je ze nooit eerder las | De garage | Blossom Books | 9789463492348 | Samengesteld door Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen van de intersectioneel feministische podcast DAMN, HONEY. |
| 2023 | Voorbij de verbijstering - Over gender en geweld | Essay | Mazirel Pers | 9789462499980 | Samengesteld door Tessel ten Zweege, Renée Römkens en Anja Meulenbelt. |