Jonathan Cohen (dirigent)

Jonathan Cohen
Jonathan Cohen & Les Arts Florissants
Jonathan Cohen & Les Arts Florissants
Persoonsgegevens
Geboortedatum 17 november 1977
Geboorteplaats Manchester
Land Engeland
Opleiding en werk
Beroep(en) dirigent, cellist
Genre(s) klassiek
Instrument(en) cello, klavecimbelBewerken op Wikidata
Label(s) HyperionBewerken op Wikidata
Links
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Jonathan Cohen (Manchester, 17 november 1977) is een Engelse cellist, clavecinist en dirigent. Hij is oprichter en artistiek leider van Arcangelo, een ensemble voor oude muziek. Dit gezelschap houdt zich bezig met het barok-, klassieke en vroegromantische repertoire, van Monteverdi tot Beethoven, en staat bekend om zijn aanpak die gebaseerd is op de samenwerkingstraditie van kamermuziek.

Biografie

Cohen werd geboren op 17 november 1977, in Manchester in het Verenigd Koninkrijk. Hij speelde vanaf jonge leeftijd piano en studeerde cello aan het Royal Northern College of Music, waar hij les kreeg van Emma Ferrand. Hij nam ook deel aan masterclasses van Ralph Kirshbaum, Steven Isserlis, Colin Carr, Steven Doane en Anner Bijlsma. Vervolgens studeerde hij muziek aan Clare College in Cambridge, waar hij in juni 2000 afstudeerde.

Na zijn studies trad Cohen op als gastsolist bij verschillende vooraanstaande Britse orkesten en ensembles, zowel symfonische als historische. Hij specialiseerde zich in oude muziek en ontwikkelde een interesse voor historische instrumenten en authentieke uitvoeringspraktijk. In 2000 richtte hij met enkele vrienden en collega's het London Haydn Quartet op.

Cohen werkte als assistent van dirigent William Christie bij het Franse Les Arts Florissants ensemble, wat hem inspireerde om ook dirigent te worden. In 2026 werkte hij nog steeds als gastdirigent met dit ensemble.

In 2010 richtte hij het kamermuziekensemble Arcangelo op. Over het uitgangspunt van dit gezelschap verklaarde hij: "Naar mijn mening is alle muziek van Monteverdi tot aan de vroege Beethoven in wezen kamermuziek. ... Dat trekt me met name aan in barokmuziek, een combinatie van de vrijheid en de noodzaak tot keuzes maken. Ik heb Arcangelo opgericht om een gemeenschap te creëren waarin iedereen dat instinct en plezier deelt. ... Die ‘kamermuziek-ethos’ is wat de muziek naar mijn ervaring het meest authentiek laat klinken, zowel voor musici als voor luisteraars.” Arcangelo werd het eerste barokensemble in residentie van de Londense Wigmore Hall. Arcangelo speelde verder in zalen zoals Berliner Philharmonie, Wiener Konzerthaus, Barbican Centre, Kölner Philharmonie, Carnegie Hall, Franz Liszt Muziekacademie, Tonhalle Zürich, Operahuis Oslo, L'Auditori Barcelona, De Singel in Antwerpen, De Bijloke in Gent en Zentrum Paul Klee in Bern. Ze speelden op festivals zoals Salzburger Festspiele, Dresden Musikfestspiele, de BBC Proms en het MA Festival Brugge.

Over historische uitvoeringen verklaarde Cohen in een interview: "Ik ben geen academicus, maar ik heb er wel een sterke interesse in vanuit een muzikaal oogpunt. Ik denk dat het absoluut essentieel is dat we op zijn minst proberen de omstandigheden waaronder muziek werd gemaakt in de tijd dat het werd gecomponeerd te begrijpen of te onderzoeken – al is het maar oppervlakkig – want anders, wat is het nut van het spelen van oude muziek?" Over oude muziek beweerde hij dat die "creatief gezien meer van de artiest vraagt in vergelijking met latere muziek, zoals Mahler, waar het dictaat van de componist absoluut is. Het is nog steeds fantastische, creatieve muziek, maar in hun geval is elk element van de muziek – crescendo of de aanzet van een noot bijvoorbeeld – het domein van de componist. De uitvoerder bestaat dan slechts om de grote romantische visie van de schepper te verwezenlijken en heeft daardoor minder vrijheid."

In 2012 nam hij met Arcangelo en contratenor Iestyn Davies de cd Arias for Guadagni op, die de eerste prijs won in de Recital-categorie bij de Gramophone Awards in 2012. In 2017 maakten Davies, Cohen en Arcangelo opnames van Bach's Cantatas 54 • 82 • 170, waarvoor ze de prijs voor de beste vocale barokopname kregen op de Gramophone Awards van dat jaar.

Voor het Britse kamermuziekfestival Tetbury Music fungeerde Cohen van 2013 tot 2025 als artistiek directeur. Hij trad hier ook verschillende keren op met Arcangelo. Dit door Koning Charles III gesteunde en door vrijwilligers georganiseerde festival wordt "een van de culturele kroonjuwelen van de Cotswolds" genoemd.

In 2014 trad hij voor de eerste keer op als gastdirigent bij het ensemble Les Violons du Roy, waarna hij in het seizoen 2017/18 ook muziekdirecteur van het ensemble werd. Na het seizoen 2024/25 kwam aan die samenwerking na tien jaar een einde; al blijft hij als gastdirigent met het ensemble werken.

In 2015 stonden Cohen en Arcangelo voor de eerste keer op de planken in De Singel te Antwerpen, met een programma met werk van zowel Johann Christian Bach, Carl Philipp Emanuel Bach als Johann Sebastian Bach.

Als solist bespeelde Cohen de cello voor gezelschappen als Philharmonia Orchestra, London Chamber Orchestra, Orchestra of the Age of Enlightenment, Scottish Chamber Orchestra, Chamber Orchestra of Europe, The King’s Consort, Gabrieli Consort & Players en The Fitzwilliam Quartet. Hij hanteerde de dirigeerstok voor onder andere Scottish Chamber Orchestra, Saint Paul Chamber Orchestra, Royal Scottish National Orchestra, Symfonieorkest van de Zweedse Radio, Kammerakademie Potsdam, Hamburger Symphoniker, Seattle Symphony Orchestra, Zürcher Kammerorchester, Vasteras Sinfonietta, South Jutland Symphony en Budapest Festival Orchestra.

Tijdens de coronapandemie dirigeerde hij in 2021 het Rotterdams Philharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor voor een opvoering van Messiah van Georg Friedrich Händel in De Doelen in Rotterdam. Vanwege de maatregelen was deze voorstelling te zien via online streaming. In april 2022 dirigeerde hij de Matthaüs-Passion van Johann Sebastian Bach in het Concertgebouw Amsterdam met het Nederlands Kamerorkest en het Vlaams Radiokoor. Cohen noemde dit werk "tijdloos. Het is muziek met een peilloze diepte waarin je je als luisteraar kunt onderdompelen en het passieverhaal zoals Bach het vormgegeven heeft intens ervaren." In 2025 voerde hij hetzelfde werk opnieuw op in het Concertgebouw. Ditmaal dirigeerde hij het Britse Orchestra of the Age of Enlightenment. Cohen en Arcangelo brachten Bachs Mattheuspassie opnieuw naar de Lage Landen op 2 april 2026, met een uitvoering in De Singel te Antwerpen.

In februari 2022 trad hij als gastdirigent op met de Händel and Haydn Society uit Boston en in november van datzelfde jaar werd zijn benoeming tot artistiek leider van het ensemble aangekondigd. Sinds het seizoen 2023/24 is Cohen de 15e artistiek directeur van deze "oudste podiumkunstenorganisatie van de Verenigde Staten", met een initiële contractduur van vijf seizoenen.

In 2023 zetten Cohen en Arcangelo een goed ontvangen uitvoering van het oratorium Theodora van componist Händel neer in The Barbican in Londen en De Singel te Antwerpen. In 2024 verscheen hun versie van Theodora ook op cd, die vervolgens in de Gramophone-lijst met beste opnames van het jaar opgenomen werd. Op 3 november van datzelfde jaar verving Cohen op het laatste moment clavecinist Jean Rondeau voor een concert in het Muziekgebouw te Amsterdam, met cellist Nicolas Altstaedt en luitist Thomas Dunford. In februari 2025 waren Cohen en Arcangelo te gast in Bozar te Brussel, voor een concert met klassieke gitarist Miloš Karadaglić.

Sinds 2025 is Cohen artistiek adviseur van het London Händel Festival, met Arcangelo als principal ensemble in residence. Tijdens het seizoen 2025/26 dirigeerde hij hier uitvoeringen van The Seasons van Haydn, het Requiem van Mozart, de Mis in C groot van Beethoven en Messiah van Händel.

In juni 2025 verscheen de cd Handel: Chandos Anthems (Anthems for Cannons) van Cohen en Arcangelo bij het Alpha Classics label. Deze opnames werden genomineerd voor de BBC Music Magazine Awards 2026.

Onderscheidingen

Discografie

Referenties