| Museum voor Natuurwetenschappen | ||||
|---|---|---|---|---|
Ingang van het museum | ||||
| Locatie | ||||
| Locatie | Brussel | |||
| Coördinaten | 50° 50′ NB, 4° 23′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Opgericht | 1814 | |||
| Vervangt | Museum van Wetenschappen en Letteren | |||
| Moederorganisatie(s) | Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen | |||
| Personen en statistieken | ||||
| Directeur(s) | Michel Van Camp | |||
| Medewerkers | 160 | |||
| Bezoekers | 398.241 (2023) | |||
| Architectuur en huisvesting | ||||
| Architect(en) | Janlet, De Vestel, CERAU | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Lid van | Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen | |||
| Detailkaart | ||||
| Tijdschrift en links | ||||
| https://www.naturalsciences.be/nl/museum/home | ||||
| ||||

Het Museum voor Natuurwetenschappen (Frans: Muséum des sciences naturelles) is een museum in Brussel, België. Het is onderdeel van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) (Frans: Institut royal des Sciences naturelles de Belgique (IRSNB), Duits: Königlich-Belgisches Institut für Naturwissenschaften) , een internationaal befaamd centrum voor wetenschappelijk onderzoek. Het museum bevindt zich aan de rand van het Leopoldpark, niet ver van de gebouwen van het Europees Parlement, in de Vautierstraat nummer 29. Het heeft uitgebreide collecties en het ontvangt jaarlijks ongeveer 350 000 bezoekers, waarmee het een van de drukst bezochte musea van België is.
Het museum vindt zijn oorsprong in een natuurhistorisch kabinet door Karel van Lotharingen in zijn paleis ingericht in 1751. De restanten hiervan deden het museum van de École centrale van Brussel ontstaan.
In 1846 werd het museum overgenomen door de Belgische Staat en werd aldus het Koninklijk Natuurhistorisch Museum van België opgericht. Ornitholoog Bernard du Bus de Gisignies was de eerste directeur. In 1868 volgde geoloog Édouard Dupont hem op. De mammoet van Lier kreeg in 1869 een plaats in het museum. In 1882 volgden de iguandons van Bernissart. In 1889 verhuisde een deel van de collectie naar een voormalig klooster in het Leopoldpark.
In 1909 werd marinebioloog Gustave Gilson directeur. In 1925 stond het museum mee aan de wieg van het Nationaal Park Koning Albert in Belgisch-Congo. In 1929 liet malacoloog Philippe Dautzenberg zijn collectie van meer dan 4 miljoen specimens.
In 1948 werd dit het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen: een benaming die de puur wetenschappelijke insteek benadrukt. Een jaar later was het instituut stichtend lid van de International Union for Conservation of Nature. In 1958 werd het nieuwe ontwerp van het museum - in 1936 door Lucien De Vestel ontworpen - voltooid. Paul Delvaux voltooide een aquarel. In 2026 werden twee delen van het museum erkend als erfgoed: de neoklassieke Janlet-vleugel werd beschermd als monument, de Vestel-vleugel kwam op de beschermingslijst.
Er worden verschillende activiteiten aangeboden aan de bezoekers (zowel individuele bezoekers, families als scholen en groepen): geleide bezoeken, PaleoLAB, ateliers, DinoNight, verjaardagsfeestjes, ...
Het Instituut telt ongeveer 38 miljoen specimens: meer dan 20 miljoen insecten en ongeveer 15 miljoen andere recente ongewervelden.
Blikvanger in het museum zijn de 30 complete exemplaren van de iguanodons van Bernissart. Verder:
Het museum heeft de volgende permanente tentoonstellingen:
In de Galerij van de Evolutie wordt ingezoomd op zes belangrijke hoofdstukken van de evolutie: de cambrische explosie, het rijke waterleven van het devoon, de verovering van het land tijdens het carboon, de woelige zeeën van de jura, de opkomst van de zoogdieren in het eoceen en de impact van de mens in het heden. Er wordt ook in de toekomst gekeken.
Hier wordt er aandacht besteed aan de evolutie van de mens, van de meest primitieve soort (Sahelanthropus tchadensis) tot de hedendaagse mens (Homo sapiens). Deze zone verkent ook de evolutie van embryo tot volwassene.
In deze zaal staan enkele opmerkelijke stukken uit de collectie van het museum opgesteld. Er staat o.a.:
Hier wordt o.a. het bijna volledige skelet van Hainosaurus bernardi (een soort mosasaurus) tentoongesteld die gevonden werd in de krijtgroeve van Ciply in 1884.
Collectie (2025) met o.a.:
De collectie bevat meer dan 35000 stukken (ruim 80% van de soorten die wereldwijd werden beschreven).
De Galerij van de Dinosauriërs is de grootste zaal van Europa die volledig in het teken staat van de dinosauriërs. Tientallen exemplaren op een oppervlakte van meer dan 3000 m² vertellen hoe ze ontdekt werden, leefden en evolueerden.
Blikvanger is de collectie iguanodons. In 1878 vond men diep in de steenkoolmijn van Bernissart een dertigtal skeletten van een toen nog onbekende dinosauriër. George Albert Boulenger en Pierre-Joseph Van Beneden wezen in 1881 de skeletten toe aan twee soorten: Iguanodon bernissartensis en Iguanodon mantelli (nu Mantellisaurus atherfieldensis).
In een 300 m² grote en 3 verdiepingen hoge glazen kooi worden 8 authentieke skeletten van Iguanodon bernissartensis tentoongesteld, verder een uitstekend bewaard skelet van Mantellisaurus atherfieldensis.
In de kelderverdieping is te zien hoe en in welke houding de skeletten gevonden werden.
Galerij over biodiversiteit te land, ter zee en in de lucht.
Op een oppervlakte van 2000 m² bevinden zich meer dan 850 specimens, aanraakbare 3D-modellen, visuele media en geluidsfragmenten.
BiodiverCITY is een specifieke tentoonstelling over stedelijke biodiversiteit, met foto's, films en computersimulaties.
Het museum biedt tijdelijke tentoonstellingen aan rond actuele thema's.
De wetenschappelijke bibliotheek van het museum beschikt over een van de grootste natuurwetenschappelijke collecties van West-Europa en telt meer dan 300 000 monografieën en 10 000 tijdschrifttitels. Verder bevat de cartotheek ruim 35 000 kaarten van verschillende cartografische disciplines.