Een kankercel is een ontregelde lichaamscel die de normale controle over zijn deling heeft verloren. Gezonde cellen in het lichaam van mens en dier delen alleen wanneer dat nodig is, bijvoorbeeld voor groei of het herstel van beschadigd weefsel. Ze stoppen met delen zodra dit niet meer nodig is en sterven uiteindelijk af. Kankercellen verliezen deze controle, waardoor zij zich ongeremd gaan vermenigvuldigen. Hierdoor kan een opeenhoping van afwijkende cellen ontstaan, een tumor (kankergezwel).
Kankercellen verschillen op meerdere punten van gezonde cellen. Ze reageren minder goed op signalen die de celdeling remmen, kunnen ontsnappen aan geprogrammeerde celdood (apoptose) en hebben vaak manieren om het afweersysteem te ontwijken. In sommige gevallen kunnen kankercellen omliggend weefsel binnendringen en zich via bloed- of lymfevaten verspreiden naar andere delen van het lichaam. Dit proces wordt uitzaaiing (metastasering) genoemd.
Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende aandoeningen die kunnen ontstaan in vrijwel ieder orgaan of weefsel. De ontwikkeling van kanker is meestal het gevolg van een samenspel van erfelijke aanleg, spontane mutaties en omgevingsfactoren, zoals tabaksrook, uv-straling, bepaalde infecties en blootstelling aan schadelijke stoffen. Door beter begrip van de moleculaire eigenschappen van kankercellen zijn de diagnostiek en behandeling de afgelopen decennia sterk verbeterd.
Herkenning en classificatie
Onder de microscoop vertonen kankercellen vaak duidelijke afwijkingen ten opzichte van gezonde cellen. Ze verschillen meestal sterk in grootte en vorm, een verschijnsel dat pleomorfie wordt genoemd. De celkern is vaak vergroot, onregelmatig van vorm en bevat relatief veel DNA, waardoor deze donkerder kleurt dan normaal. Daarnaast is vaak sprake van een verlies van de normale weefselarchitectuur. Deze kenmerken worden door pathologen gebruikt bij het herkennen en classificeren van tumoren, hoewel voor een definitieve diagnose vaak aanvullend onderzoek nodig is.
Kankersoorten
Kankercellen kunnen ontstaan uit vrijwel ieder type lichaamscel. Daarom worden kankers ingedeeld naar het weefsel waaruit de eerste kwaadaardige cel is ontstaan. De belangrijkste typen zijn:
Carcinoom: ontstaat uit epitheelcellen, die de binnen- en buitenzijde van organen en lichaamsoppervlakken bekleden. Carcinomen vormen ongeveer 80–90% van alle kankersoorten.
Leukemie: ontstaat uit bloedvormende cellen, meestal in het beenmerg.
Lymfoom: ontstaat uit lymfocyten, een type witte bloedcel dat deel uitmaakt van het immuunsysteem.
Sarcoom: ontstaat uit bind- en steunweefsels, zoals bot, kraakbeen, spier-, vet- en bindweefsel.
Multipel myeloom: ontstaat uit plasmacellen, een gespecialiseerd type B-lymfocyt dat antistoffen produceert.
Melanoom: ontstaat uit melanocyten, de pigmentvormende cellen van de huid, en minder vaak van andere weefsels, zoals het oog.
.jpg)
_MG_stain.jpg)
