Karel Voous

Karel Voous
Persoonlijke gegevens
Volledige naam	Karel Hendrik Voous
Geboorteplaats	Huizen
Overlijdensdatum	31 januari 2002
Overlijdensplaats	Huizen, Amsterdam
Academische achtergrond
Archieflocatie(s)	Archief van K.H. Voous
Wetenschappelijk werk
Vakgebied	biologie, zoögeografie, ornithologie, vogels
Portaal    Biologie

Karel Hendrik Voous (Amsterdam, 23 juni 1920 – Amsterdam, 31 januari 2002) was een Nederlandse hoogleraar biologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam en een van de belangrijkste Nederlandse ornithologen (vogelkundigen) van de twintigste eeuw.

Levensloop

Voous groeide op in Amsterdam en heeft voor zover hij het zich herinnerde altijd naar vogels gekeken. Tot zijn eerste vogelboeken behoorden de Verkade-albums van Jac. P. Thijsse. De eerste publicatie van zijn hand verscheen in het tijdschrift De Levende Natuur onder de titel: 'Vogelwaarnemingen in Februari' (1936). Op zeventienjarige leeftijd werd hij lid van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV) en een jaar later ging hij biologie studeren aan de Universiteit van Amsterdam. In 1947 promoveerde hij cum laude op een systematisch en zoögeografisch proefschrift: On the history of the distribution of the genus Dendrocopos (bonte specht).

Van 1955 tot 1963 was hij buitengewoon hoogleraar zoögeografie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In 1964 werd hij daar gewoon hoogleraar dierkunde (meer speciaal systematiek en verspreiding der dieren). In 1975 ging hij vervroegd met emeritaat vanwege zijn gezondheid. In 1980 gaf hij zijn afscheidsrede.

Betekenis van Voous voor de Nederlandse ornithologie (vogelkunde)

De betekenis van Voous voor de Nederlandse ornithologie van de twintigste eeuw kan niet overschat worden.

• Als hoogleraar leidde hij hele generaties biologen op, waarvan velen later – al dan niet beroepsmatig – vogelaar zijn geworden.
• Als schrijver van zeven boeken en omstreeks 350 artikelen en andere bijdragen in (vogel-)tijdschriften had hij een zeer groot bereik.
• Als secretaris van de Nederlandse Ornithologische Vereniging (NOV) van 1946 tot 1956, als lid van de redactie van Ardea (1962 – 1991) en Limosa (1957 – 1981), voorzitter van de Commissie voor de Nederlandse Avifauna (1957 – 1983), secretaris-generaal van het 15e Internationale Ornithologische Congres in Den Haag (1970), als voorzitter van het Nederlands Comité ter Voorbereiding van het Europese Natuurbeschermingsjaar 1970 en als lid van talrijke andere commissies en besturen had hij ook in bestuurlijk organisatorisch opzicht onschatbare verdiensten voor de Nederlandse ornithologie.

Hij werd dan ook meerdere malen onderscheiden:

• Hij was erelid van de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels en van de Nederlandse Ornithologische Unie en erelid of corresponderend lid van negen buitenlandse organisaties
• Hij ontving als enige continentale Europeaan de Gouden Medaille van de British Ornithologists' Union
• Hij werd benoemd tot Officier in de Orde van de Gouden Ark

Ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag verscheen een speciaal nummer van het tijdschrift Het Vogeljaar met bijdragen van 12 leerlingen en vrienden (1990).

Bibliografie

Voous publiceerde een aantal gezaghebbende boeken op het gebied van de ornithologie, waaronder:

• Vogels van de Nederlandse Antillen (1955). Natuurwetenschappelijke Werkgroep Nederlandse Antillen. - In 1983 aangevuld en in het Engels herschreven als Birds of the Netherlands Antilles, met kleurenplaten van H. J. Slijper
• Atlas van de Europese vogels (1960). Elsevier. – Verscheen ook in het Duits en het Engels
• List of Recent Holarctic Bird Species (1977). British Ornithologists' Union, London.
• Roofvogels en uilen van Europa (1986), met illustraties van H. J. Slijper. Brill/Backhuys, Leiden.
• Owls of the Northern Hemisphere (1988), illustrated by Ad Cameron. Collins, London.
• Moerasvogels van Europa (1992), K.H. Voous en Henk Nieuwenkamp, met illustraties van H. J. Slijper, ISBN 9789052101057.
• In de ban van vogels. Geschiedenis van de beoefening van de ornithologie in Nederland in de twintigste eeuw (1995). Scheffers, Utrecht, ISBN 90 55460133. – Hét handboek over de geschiedenis van de beoefening van de ornithologie in Nederland in de twintigste eeuw, met een zeer uitgebreid ornithologisch biografisch woordenboek.