Kees Verhoog

Cornelis Adrianus (Kees) Verhoog (Voorschoten, 23 januari 1926 – Ferwerd, 14 januari 1996) was een Nederlands predikant. Gedurende zijn predikantschap had hij tussen Friesland en Vlaanderen diverse gemeenten onder zijn gehoor. Daarnaast spande Kees Verhoog zich in voor de oecumene, die streeft naar samenwerking en eenheid van alle kerken en christenen, in het bijzonder ook voor de Friese Samen op Weg-beweging tussen met name hervormden en gereformeerden.

Levensloop

Kees Verhoog werd geboren in Voorschoten op 23 januari 1926 als jongste kind in een gezin van zes kinderen. Op negenjarige leeftijd verloor hij zijn vader, Kees Verhoog (1883-1936). Kees’ moeder Mien stond zo alleen voor de opvoeding van de zes kinderen, naast Kees waren dit: Sien of Klazien (Clasina Petronella), Jo (Johannes Pieter), Mijntje (Wilhelmijntje Cornelia), Piet (Pieter Johannes) en Annie (Anna Cornelia Wilhelmina).

Mijntje ontmoette in de oorlog Frans Breukelman, die actief was in het studentenverzet, met wie zij in 1943 trouwde.

Kees ging na het mulo naar de hbs in Alphen aan de Rijn. Als vervolgstudie koos hij theologie, onder invloed van zijn moeder en van zijn zwager Frans Breukelman. Ter voorbereiding hierop volgde hij het avondgymnasium in Rotterdam. Intussen werkte hij overdag in het familiebedrijf, dat handelde in fourage. Kees was uitzonderlijk goed in economie; dat was ongetwijfeld van pas gekomen als hij in het familiebedrijf was gestapt.

In 1959 studeerde Kees af aan de Vrije Universiteit (VU) en trouwde hij in datzelfde jaar met Annet de Groot, die hij eerder ontmoette. Ze kregen vijf kinderen.

Gemeenten

Na zijn afstuderen ging Kees aan de slag in zijn Friese kandidaatsgemeente Winsum-Spannum. Hierna was hij achtereenvolgens predikant in Oude en Nieuwe Wetering (1963-1967), Antwerpen (1967-1972) en Franeker (1972-1988). Vanaf zijn emeritaat woonde hij in Ferwerd (1988-1996).

In Winsum-Spannum kreeg Kees zijn ambt onder de knie. Toen een straaljager zich op maandag 20 november 1960 bij het naburige Welsrijp in de grond boorde en met de boerderij ook een gezin van de aardbodem verdween, trok Kees fel van leer tegen predikanten en publicisten die hierin de hand van God zagen.

Ook in Oude en Nieuwe Wetering voelde Kees zich sterk betrokken bij zijn kerkelijke gemeente. In tijden van ernstige ziekte en bij sterven leefde hij als gevoelsmens intens mee. In de Haarlemmermeer waren mensen onderzocht op tbc en daarbij kwamen nogal wat gevallen van kanker aan het licht. Ook trachtte hij zich in te leven in de leefwereld van jongeren. 'Hiervoor bezat hij een speciale gave,’ memoreerde het gedenkboek later als de kerk aan de Wetering een eeuw bestaat. Ook aan catechisaties, het onderwijs in de geloofsleer ter voorbereiding op de openbare belijdenis, besteedde hij veel aandacht. Bovendien organiseerde hij samen met een Duitse vriend en studiegenoot uitwisselingsweekeinden met jongeren.

Kees maakte zich in Antwerpen, mede in het licht van het Tweede Vaticaans Oecumenisch Concilie, sterk voor de oecumene met de Rooms-Katholieke Kerk (RKK). Zo knoopte hij het gesprek aan met priesters en lekenbestuurders, monniken en nonnen in de RKK. Ook bracht hij samen met priesters de oecumene in de praktijk, onder andere met gezamenlijke huwelijksinzegeningen. In Antwerpen en later ook elders zag hij de secularisatie opkomen.

In Franeker moest hij in de eerste jaren veel weerstand overwinnen van behoudende gemeenteleden die zich verzetten tegen vernieuwing in de kerk en eredienst. Binnen en buiten de kerk ontwikkelde hij zich tot een gewaardeerde en geliefde predikant en stadsgenoot. In de eerste helft van de jaren tachtig was hij lid van de Generale Synode van de Gereformeerde Kerken in Nederland (GKN) - de generale synode van Dokkum (1983–1984) -, die bekendheid verwierf wegens een aantal ingrijpende en destijds spraakmakende maatschappelijke en theologische standpunten.

Vanaf zijn emeritaat in 1988 was hij voorzitter van de baanbrekende Friese Samen-op-Wegcommissie.

Kees' predikantschap werd beïnvloed door Karl Barth, Kornelis Heiko Miskotte, Frans Breukelman, Helmut Gollwitzer, Augustinus van Hippo, Blaise Pascal, Gerardus van der Leeuw, Oepke Noordmans, Hendrikus Berkhof en Gerrit Cornelis Berkouwer.

Overlijden

In 1996 overleed Kees aan de gevolgen van longkanker. Op de dag van zijn begrafenis haalt het Friesch Dagblad Riemer de Pee van de Provinciale Synode in Friesland aan: ‘’De Friese kerken hebben in ds. C.A. Verhoog, die vandaag in Ferwerd wordt begraven, een inspirerend theoloog en een bewogen pastor verloren.’’ De Leeuwarder Courant drukt een artikel af van Tim Kansil, scriba van de hervormde Provinciale Kerkvergadering in Friesland en bestuurslid van de Friese provinciale Samen op Weg-synode, met de titel: ‘’In Verhoog verliest Friesland een kerkvader.’’