Kombucha

Komboecha is de Westerse naam voor een drankje dat oorspronkelijk uit China stamt maar daar weinig bekend was. Het wordt gemaakt door fermentatie van gezoete thee door azijnzuurbacteriën- en gist-culturen. Komboecha ontstaat door telkens verse thee te 'voeren' aan een symbiose van micro-organismen in de vorm van een dik gelatine-achtig, glanzend vlies. Dit vlies wordt verkeerdelijk 'zwam' of correcter SCOBY genoemd, een afkorting van "symbiotic culture of bacteria and yeast" (symbiotische cultuur van bacteriën en gist). De cultuur ontwikkelt in de drank vooral glucuronzuur, melkzuur, azijnzuur en verschillende vitamines.

Vermeende eigenschappen

Onbewezen gezondheidsvoordelen zouden zijn:

• een "ontgifting" van het lichaam door glucuronzuur
• de "antimicrobiële werking" van melkzuur
• "antibiotische eigenschappen" in het algemeen
• een "reiniging" van het kliersysteem
• bevordering van de spijsvertering
• neutralisatie van urinezuur

Onderzoek

Twee wetenschappelijke overzichtsartikelen uit 2000 en 2003 naar de gezondheidseffecten van komboecha, concludeerden dat de vermeende gezondheidsvoordelen van deze drank onbewezen zijn. Tevens zijn er gevalsstudies zijn die twijfel wekken over de veiligheid van komboecha. In genoemde gevallen bestaat er het vermoeden van onder andere veroorzaakte leverbeschadiging (wat paradoxaal lijkt gezien latere onderzoeken die juist een leverbeschermende werking laten zien), metabole acidose en miltvuur-infecties van de huid.

Waarschuwing en verbod

Komboecha kreeg van de Stichting IOCOB in het beoordelingssysteem voor alternatieve geneeswijzen een rood stoplicht, wat staat voor de categorie kwakzalverij. Verder stelt de stichting: "Soms worden er zelfs heel gevaarlijke schimmels in de thee gevonden, zoals Aspergillus". Hoewel het in geen van de genoemde studies bewezen wordt geacht dat komboecha direct de oorzaak is voor de negatieve effecten raadden de wetenschappers in 2000 en 2003 het gebruik van komboecha af vanwege de mogelijke risico's.

In België is de verkoop van geneesmiddelen gebaseerd op komboecha verboden.

Naam

De naam Kombucha in deze betekenis is in het Westen ontstaan, de spelling is op het Engels gebaseerd en het woord wordt uitgesproken als Nederlands "komboetsja". De benaming is pseudo-Japans om twee redenen:

• De westerse naam is gebaseerd op een Japans woord voor een drank die totaal niet verwant is, en betekent daar "kelp-infusie": cha (茶) is Japans voor thee, en kobu of kombu of konbu (昆布) is een eetbare soort bruinwier die als basis kan dienen voor een niet-gefermenteerde drank, niet gebaseerd op thee, genaamd kobu-cha of konbu-cha (昆布茶).
• De drank maakte eerder haar opmars via Rusland naar het Westen dan dat ze in Japan geïntroduceerd is.

De verkeerde overname van dit Japanse woord ("kelp-infusie") in het Westen voor de niet-verwante gefermenteerde thee die niet uit Japan komt, lijkt te berusten op een misverstand.

Veganistisch leer

Commons heeft media­bestanden in de categorie Kombucha.

Van de SCOBY zwam kan veganistisch leer gemaakt worden.