| Kryptohadros Status: Uitgestorven, als fossiel bekend | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||
| Kryptohadros kallaiae | ||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||
| ||||||||||||
| Geslacht | ||||||||||||
| Kryptohadros | ||||||||||||
| ||||||||||||
Kryptohadros is een geslacht van plantenetende ornithischische dinosauriërs, behorende tot de Euornithopoda, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Roemenië. De enige benoemde soort is Kryptohadros kallaiae.
Tussen 2013 en 2019 werden ten noordwesten van Vălioara in de Fântânele‑3-vindplaats de resten opgegraven van een euornithopode. Die werden tot 2024 verder onderzocht. Het exemplaar kreeg de bijnaam "Jenna".
In 2026 werd de typesoort Kryptohadros kallaiae benoemd en beschreven door János Magyar, Attila Ősi, Zoltán Csiki-Sava, Soma Budai en Gábor Botfalvai. De geslachtsnaam verbindt het Grieks kryptos (verborgen) met een verwijzing naar de hadrosauriërs. De naam geeft weer dat de aanwezigheid van de soort als een verrassing kwam. De soortaanduiding eert Csilla Kállai, de in 2003 overleden moeder van Magyar.
Het holotype, LPB (PGGUB) R2882, is gevonden in een laag van de Densuș-Ciula-formatie die dateert uit het Maastrichtien. Het bestaat uit een skelet met schedel en onderkaken. Bewaard zijn gebleven: praemaxillae, neusbeenderen, het rechterbovenkaaksbeen, het rechterjukbeen, het rechterdentarium, het rechterangulare, beide dijbeenderen, het linkerscheenbeen, het rechterkuitbeen, ribben, elf staartwervels en chevrons. Het betreft een jongvolwassen of volwassen individu.
Het holotype van Kryptohadros heeft een geschatte lengte van drieënhalve meter.
Een autapomorfie (unieke afgeleide eigenschap) is de lage hoek van 55° tot 60° die de slijtfacetten van de dentaire tanden maken met de verticale as, vergeleken met de 60° bij Telmatosaurus. Verdere onderscheidende kenmerken zijn een groeve in de bovenzijde van het retroarticulair uitsteeksel van het surangulare en een foramen in het surangulare dat laag ligt, aan de basis van de hoge zijrichel.
De snuit is smal. De maxillaire richel op het bovenkaaksbeen is sterk ontwikkeld. Er is een brede verbinding met het jukbeen. De achterpoten zijn robuust. De tanden hebben een centrale hoofdrichel en duidelijke kartelingen, een basaal kenmerk.
Kryptohadros is binnen de Hadrosauroidea in de Telmatosauridae geplaatst samen met Telmatosaurus en Tethyshadros, de zustersoort. Tussen het Albien en Maastrichtien zouden zich zesmaal hadrosauroïde invasies van Azië naar Europa hebben voorgedaan. Daarbij lijken de vormen uit Iberia niet verwant te zijn aan die van de Balkan wat de hypothese bevestigt dat er een directe verbinding was met zuidwest-Europa.
Het volgende cladogram toont de positie in de evolutionaire stamboom.
| Hadrosauroidea |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kryptohadros was gespecialiseerd in het eten van lage struiken met taaie bladeren, die met het stevige gebit en scherpe tanden verknipt werden. De smalle snuit kan gediend hebben om hoogwaardig voedsel te selecteren of struiken opzij te schuiven.
