De Kunstenbond is een Nederlandse vakbond actief binnen de kunst- en cultuursector.
De missie van de Kunstenbond is het verbeteren van de positie van creatieve makers door eerlijke lonen, betere arbeidsvoorwaarden en sociale zekerheid te bevorderen. Daarnaast verdedigt de bond de waarde van kunst en cultuur in de samenleving.
De Kunstenbond zet zich in voor:
De Kunstenbond biedt collectieve en individuele ondersteuning:
De Kunstenbond is een democratische organisatie met leden uit diverse creatieve disciplines. Leden kunnen zowel zelfstandigen als werknemers in loondienst zijn. Door het bundelen van krachten vormt de Kunstenbond een sterk platform voor collectieve actie en belangenbehartiging.
De wortels van de Kunstenbond liggen in het ontstaan van de eerste vakverenigingen voor kunstenaars in Nederland aan het begin van de 20e eeuw. Deze organisaties werden opgericht om de rechten van creatieve professionals te beschermen in een tijd waarin zij vaak kwetsbaar en slecht betaald werk verrichtten.
Enkele vroege initiatieven waren:
In de loop van de 20e eeuw groeide de behoefte aan samenwerking tussen vakverenigingen, vooral naarmate de culturele sector verder commercialiseerde in de jaren ’80 en ’90. Dit zorgde voor meer onzekerheid en wisselvalligheid in de arbeidsomstandigheden, zowel voor zelfstandigen als voor werknemers in loondienst.
Tussen 1976 en 1982 fuseerden de Kunstenaarsorganisatie NVV (KONVV) en andere kleinere vakverenigingen, waaronder de Algemene Nederlandse Organisatie van Uitvoerende Kunstenaars (ANOUK) en de Nederlandse Vereniging van Toneelkunstenaars (NVT), tot een grotere organisatie binnen de FNV: de Kunstenbond FN'
In 1998 fuseerde de Kunstenbond met de grafische bond Druk en Papier, waarna deze organisatie verderging onder de naam FNV KIEM (Kunsten Informatie Entertainment en Media)
In 2016 splitste de Kunstenbond zich af van FNV KIEM tijdens een reorganisatie binnen de FNV. De Kunstenbond koos ervoor om zelfstandig verder te gaan en richtte zich volledig op het behartigen van de belangen van werkenden in de creatieve en culturele sector
In 2018 fuseerde de Kunstenbond met de Nederlandse Toonkunstenaarsbond (Ntb). De leden van de Ntb werden toegevoegd aan de vakgroep Muziek van de Kunstenbond, waarmee de bond haar representatie in de muzieksector verder versterkte.