Kursaal

Een kursaal of kurhaus (Duits voor 'kuurzaal' of 'kuurgebouw') is een vrijetijdsgebouw in een kuuroord of badplaats, dat als typerend wordt gezien voor de negentiende-eeuwse West-Europese of Centraal-Europese kuur- of badcultuur, tezamen met de eigenlijke kuurvoorzieningen (de thermaalbaden), luxe hotels en restaurants, en casino's. Een recent voorbeeld is de Kursaal van San Sebastian (Spanje), ontworpen door Rafael Moneo in 1999.

Kenmerken

De naam kursaal wordt vooral gebruikt in Duitstalige en Nederlandstalige Europese landen. In Frankrijk verwijst de term veelal naar een casino. Een kursaal is vaak gebouwd rond een centrale hal en bevat meestal een balzaal, een concertzaal, een theater, een speelzaal en verschillende restaurants.

Lijst van kursalen (selectie)

In Nederland

Kurhaus in Scheveningen, gebouwd in 1885 door Johann Friedrich Henkenhaf en Friedrich Ebert, thans hotel
Altes Kurhaus in Vaals, gebouwd in 1790, vermoedelijk door Joseph Moretti, thans woongebouw
Kuurhotel met aangrenzende Kursaal in Vaals, gebouwd in 1900, thans huisartsenpraktijk/apotheek
Kurhaus Huis ter Geul in Valkenburg, gebouwd in 1892 door Pierre Cuypers, thans Parkhotel Valkenburg
Kurhaus in Zandvoort, gebouwd in 1881 door Jan Christiaan van Wijk, in 1946 afgebroken

In België

Kursaal van Binche, vroeger een bioscoop en nog steeds een evenementenlocatie
Kursaal van Dolhain-Limbourg
Casino-Kursaal in Oostende, gebouwd in 1953 door Léon Stijnen
Voormalige Kursaal in Namen, gebouwd rond 1910, nu een casino
Waux-hall in Spa, gebouwd in 1770 door Jacques-Barthélemy Renoz

In Luxemburg

Kursaal in Rumelange, in gebruik als bioscoop

In Duitsland

Altes Kurhaus, Aken, gebouwd tussen 1782 en 1786 door Jakob Couven
Neues Kurhaus, Aken, gebouwd tussen 1914 en 1916 door Karl Stöhr en Theodor Fischer
Kursaal Bad Brückenau, gebouwd in 1827 door Johann Gottfried Gutensohn
Kursaal van Bad Cannstatt, gebouwd tussen 1825 en 1839 door Nikolaus Friedrich von Thouret
Kurhaus Bad Dürkheim
Kurhaus Bad Ems, gebouwd tussen 1835 en 1839 door Johann Gottfried Gutensohn
Kurhaus Bad Homburg vor der Höhe
Kursaal Bad Kissingen, gebouwd tussen 1834 en 1838 door Friedrich von Gärtner
Kurhaus Bad Liebenzell
Kurhaus Bad Reichenhall, gebouwd in 1900 door Max Littmann
Kurhaus Baden-Baden
Kurhaus Freudenstadt, gebouwd in 1948
Kurhaus Göggingen in Augsburg, gebouwd in 1886 door Jean Keller
Kurhaus Heligoland, gebouwd in 1959 door Friedrich en Ingeborg Spengelin
Kurhaus Warnemünde in Rostock-Warnemünde, gebouwd tussen 1914 en 1925
Kurhaus Wiesbaden

In Zwitserland

Kursaal in Arosa, gebouwd in 1962
Kursaal van Bad Ragaz
Kursaal van Baden, in 1875 gebouwd door Robert Moser
Kursaal Bern
Kursaal in Heiden, gebouwd in 1957
Beursgebouw van Interlaken
Beursgebouw van Locarno
Kursaal-Casino in Luzern, uit 1882, verbouwd in 1910
Kursaal van Montreux (1881-1886, verwoest door brand in 1971)

In Oostenrijk

Kurhaus Bad Ischl
Kurhaus Semmering

In Italië

Kursaal in Merano, gebouwd in 1874 door Josef Czerny
Kursaal in Montecatini Terme
Kursaal in Rimini, gebouwd in 1843

In Spanje

Kursaal in San Sebastian, gebouwd in 1999 door Rafael Moneo

In Frankrijk

Kursaal in Berck
Kursaal in Besançon
Kursaal in Duinkerken
Kursaal van Gournay-en-Bray
Kursaal in Drancy
Kursaal in Sète, gebouwd in 1854

In Engeland

Grand Pump Room & Bath Assembly Rooms, Bath
Kursaal, Southend-on-Sea

In Algerije

Algiers Kursaal, geopend in 1908 en afgebroken in 1928

Zie ook

Historische kuuroorden van Europa