Leeg Duits

Nederlands wereldwijd
Nederlands
Nederlands in Nederland Nederlands in België Nederlands in Wallonië Nederlands in Suriname Nederlands op Aruba, Curaçao en Sint Maarten Nederlands in Zuid-Afrika – Erkenning Nederlands in Frankrijk Nederlands in Frans-Guyana Nederlands in Duitsland Nederlands in de Verenigde Staten Nederlands in Canada Nederlands in Indonesië
Nederlandse creoolse talen
Afrikaans (verwantschap met Nederlands) Namibisch-Afrikaans Petjo Javindo Negerhollands Berbice-Nederlands Skepi
Portaal    Nederlands

Leeg Duits (Low Dutch, Leegduits, Laag Duits) werd gesproken in de omgeving van New York en Albany. De grondleggers van deze taal waren Nederlandse kolonisten die rond 1625 in Noord-Amerika aan wal gingen. Ze bleven Nederlands spreken en hun slaven en bedienden namen de taal over. Ook de in het gebied woonachtige indianen leerden Nederlands spreken.

Omdat een deel van deze mensen en hun nazaten vervolgens in moeilijk bereikbare, afgelegen streken terechtkwam, zoals in de Ramapo Mountains, bleef de taal goed behouden. Er was immers weinig inmenging van andere talen mogelijk.

Het Low Dutch is uitgestorven. Rond 1920 resteerden nog een paar oudere sprekers, wier kinderen wel Nederlands verstonden, maar het niet spraken. Die kinderen zijn inmiddels ook overleden. De huidige bewoners van deze streken spreken zelf geen Nederlands meer en verstaan het ook niet.

Het Low Dutch was een spreektaal voor ongeletterde mensen, hoewel er ook gedichten in het Leegduits bekend zijn. Het is niet opgeschreven en er bestaan van het Low Dutch ook geen andere geluidsopnamen dan de verhalen die Lawrence Gwyn van Loon omstreeks 1940 op band zegt te hebben gezet. Van Loon werd echter ontmaskerd als een vervalser.

Zie ook

• Nederlandse creoolse talen

Literatuur

• Bachman, Van Cleaf. 1982. The story of the Low Dutch language. De Halve Maen 56: 3, 1-3, 21; 57: 1, 10-13.
• Bachman, Van Cleaf. 1983. What is Low Dutch?, De Halve Maen 57: 3, 14-17, 23-24.
• Bachman, Van Cleaf, Alice P. Kenney & Lawrence G. van Loon. 1980. Het Poelmeisie. An introduction to the Hudson Valley Dutch dialect. New York History 61, 161-185.
• Buccini, Anthony F. 1995. The Dialectical Origins of New Netherland Dutch. Dutch Linguistics in a Changing Europe. The Berkeley Conference on Dutch Linguistics 1993. Ed. by Thomas Shannon & Johan P. Snapper. Lanham etc., 211-263. (Publications of the American Association for Netherlandic Studies, 8).
• Dröge, Philip, De Tawl; Hoe de Nederlandse taal (bijna) Amerika veroverde. Amsterdam: Spectrum/Uniboek/Libris, 2023.
• van Loon, L.G. 1938. Crumbs from an old Dutch closet. The Dutch dialect of Old New York. The Hague: Martinus Nijhoff.
• van Marle, Jaap. 2003. Vervalsing of echt? Het “Notebook” van Walter Hill. Locus. Tijdschrift voor studenten en docenten cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit 12 (2003), 21-26.
• Noordegraaf, Jan. 2008. Nederlands in Noord-Amerika. Over de studie van het “Leeg Duits” (Low Dutch). Trefwoord, tijdschrift voor lexicografie, december 2008, 1-29. (https://web.archive.org/web/20040215024441/http://www.fryske-akademy.nl/trefwoord/.)
• Noordegraaf, Jan. 2009. Vreemde woorden, valse vrienden. Over het woordenboek van het Leeg Duits (Low Dutch). Fons verborum. Feestbundel voor prof. dr. A.M.F.J. (Fons) Moerdijk. Onder redactie van Egbert Beijk e.a., Leiden: Instituut voor Nederlandse Lexicologie & Amsterdam: Gopher 2009, 73-83. (http://hdl.handle.net/1871/13294).
• Noordegraaf, Jan. 2010. Waar komt “Leeg Duits” vandaan?. Trefwoord, tijdschrift voor lexicografie. Jaargang 2010, juni, 1-10. (https://web.archive.org/web/20100826044122/http://www.fryske-akademy.nl/fa/uitgaven/trefwoord.)
• Noordegraaf, Jan. 2013. A language lost. The case of “Leeg Duits” (Low Dutch). Academic Journal of Modern Philology 2 (2013), 91-108.
• Noordegraaf, Jan. 2014. Koloniaal Nederlands in verandering. Afrikaans versus Amerikaans Leeg Duits. Neerlandica Wratislaviensia 24 (2014), 67-91. (= Acta Universitatis Wratislaviensis No. 3619).
• Prince, J. Dyneley. 1910. The Jersey Dutch dialect. Dialect Notes 3, 459-484.
• Prince, J. Dyneley. 1913. A text in Jersey Dutch. Tijdschrift voor Nederlandsche Taal en Letterkunde 32, 306-312. (https://www.dbnl.org/)
• Shetter, William Z. 1958. A final word on Jersey Dutch. American Speech 33, 243-251.
• Storms, James B.H. 1964. A Jersey Dutch vocabulary. Park Ridge, N.J.: Pascack Historical Society.
• van der Sijs, Nicoline. 2009. Yankees, cookies en dollars. De invloed van het Nederland op de Noord-Amerikaanse talen. Amsterdam: Amsterdam University Press, ISBN 978-90-8964-130-4. (Ook verschenen als Cookies, Coleslaw and Stoops. The influence of Dutch on the North-American Languages, ISBN 978-908964-124-3).(http://depot.knaw.nl/10254)